mathcadda simvolniy paneli, detal grafigini funksiya yordamida qurish

PDF 14 pages 448.0 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 448.0 KB

File type PDF

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

untitled 8-mavzu: mathcadda simvolniy paneli, detal grafigini funksiya yordamida qurish reja: 1. simvolniy hisoblashlar. 2. ifodani simvolniy hisoblash uchun ajratish. 3. foydalanuvchi tomonidan kiritiluvchi operatorlar. 4. funksiya grafigini yasash yordamida detal shakllarini hosil qilish. tayanch so‘zlar: matematik modellashtirish, jarayon, hisoblash, mathcad, tenglamani yechish, grafik 1. simvolniy hisoblashlar mathcadda diskret o‘zgaruvchilar deganda sikl operatorini tushunish kerak. bunday o‘zgaruvchilar ma’lum qadam bilan o‘suvchi yoki kamayuvchi sonlarni ketma-ket qabul qiladi. masalan: x:=0..5. bu shuni bildiradiki bu o‘zgaruvchi qiymati qator bir necha qiymatlardir, ya’ni x=0,1,2,3,4,5. x:=1,1.1..5. bunda 1 – birinchi sonni, 1,1 – ikkinchi sonni, 5 - oxirgi sonni bildiradi. x:=a,a+b..b. bunda a – birinchi, a+b – ikkinchi, b - oxirgi sonni bildiradi. izoh! o‘zgaruvchi diapazonini ko‘rsatishda ikki nuqta o‘rniga klaviaturadan (;) nuqta vergul kiritiladi yoki matrix (matritsa) panelidan range variable (diskret o‘zgaruvchi) tugmasi bosiladi. hisoblangan qiymatni chiqarish uchun esa o‘zgaruvchi va tenglik belgisini kiritish kifoya. natijada o‘zgaruvchi qiymati ketma-ket jadvalda chiqadi. masalan, x:=0..5 …

2 / 14

$arni formatlash quyidagilardir: general (asosiy) – o‘z holida qabul qilish. son eksponensial ko‘rinishda tasvilanadi. decimal (o‘nlik) – o‘nlik qo‘zg‘aluvchan nuqta ko‘rinishda tasvirlanuvchi son (masalan, 12.5564). skientific (ilmiy) – son faqat darajada tasvirlanadi (masalan, 1.22*105). engeneering (muxandislik) – sonning darajasi faqat 3 ga karrali qilinib tasvirlanadi (masalan, 1.22*106). 1.rasm.sonlarni formatlash va qiymatlarni har xil formada tasvirlash. fraction (kasr) – son to‘g‘ri yoki noto‘g‘ri kasr ko‘rinishida tasvirlanadi. sonlarning har xil farmatda chiqarilishi quyidagi 1-rasmda keltirilgan. funksiyalarni hisoblashda hamma vaqt ham u uzluksiz bo‘lavermaydi. ayrim hollarda uzulishga ega bo‘ladigan va pag‘onali (stupenchatiy) funksiyalarni ham hisoblash kerak bo‘ladi. bunday hollar uchun mathcad shartlarni kiritish uchun uch xil usulni ishlatadi: if funksiya sharti yordamida; programming (dasturlash) panelida berilgan if operatori yordamida; mantiqiy (bul) operatorlarni ishlatgan holda. misol tariqasida balkaning egilishida uning siljishini aniqlash masalasini mora integrali yordamida hisoblashni qaraymiz (8-rasm). balka egilish paytida har xil m1(x) va m2(x) funksiyalar bilan ifodalanuvchi ikki bo‘limdan iborat. if …$

3 / 14

i kiritish uchun quyidagi protsedurani bajarish kerak bo‘ladi: 1.funksiya nomini va (:=) yuborish operatorini yozish. 2.matematika vositalar panelidan programming (dasturlash) panelini ochib, u yerdan programming toolbar (dasturlash paneli) tugmasi va keyin add program line (dastur qatorini kiritish) tugmasi bosiladi. 3.yuqoridagi kiritish joyiga (qora to‘rtburchakli) birinchi uchastkadagi egilish momenti uchun ifoda yoziladi. 4.dasturlash panelidan if tugmasi (if operatori) bosiladi. natijada kiritish joyi, qaerga shartni yozish kerak bo‘lgan joy paydo bo‘ladi, masalan x l1. mantiqiy (bul) operatorlarini ishlatishda berilgan qo‘shiluvchi ifodalar mos mantiqiy operatorga ko‘paytiriladi. mantiqiy operatorlar bul operatorlar panelidan kiritiladi (bjjlean toolbar tugmasidan). bul operatorlari faqat 1 yoki 0 qiymat qaytaradi. agar shart to‘g‘ri bo‘lsa, u holda operator qiymati 1, aks holdla 0 bo‘ladi. mantiqiy (bul) operatorlarini ishlatishga misol 1-rasmda keltirilgan. 2. ifodani simvolniy hisoblash uchun ajratish ayrim o‘zgarmaslarga global qiymatni berish uchun quyidagi protsedurani bajarish kerak bo‘ladi: 1.o‘zgarmas nomi kiritiladi. 2.matematika panelidan evaluation toolbar (baholash paneli) tugmasi bosiladi. 3.ochilgan evaluation …

4 / 14

an symbolic paneli. bu vositalar ancha murakkab simvolli hisoblashlarda qo‘llaniniladi. hozir esa oddiy simvolli hisoblashni bajarishning eng sodda usuli, ya’ni tez-tez ishlatilib turiladigan usullardan biri - simvolli tenglik belgisi (.) usulini ko‘rib chiqamiz. quyida bu usuldan foydalanishning ketma-ketlik tartibi berilgan: 1.matematika panelidan calculus toolbar (hisoblash paneli) tugmasi bosiladi. 2.ochilgan panel oynasidan calculus (hisoblash) ni tanlab, aniqmas integralni sichqonchada chiqillatiladi (misol tariqasida aniqmas integral qaralayapdi). 3.kiritish joylari to‘ldiriladi, ya’ni funksiya nomi va o‘zgaruvchi nomi kiritiladi. 4. simvolli belgi tengligi (.) belgisi kiritiladi. simvolli hisoblash vositalari jadval 1 vosita shablon ta’rifi float · float, · siljuvchi nuqtani hisoblash complex · complex, · kompleks son formasiga o‘tkazish expand · expand, · bir necha o‘zgaruvchili yig‘indi, ko‘paytma va darajani ochish solve · solve, · tenglama va tenglamalar tizimini echish simplify · simplify, · ifodalarni ixchamlash substitute · substitute, · ifodalarni hisoblash collect · collect, · oddiy yig‘indida tasvirlangan palinom ko‘rinishdagi ifodani ixchamlash series · …

5 / 14

panelidan calculus toolbar (hisoblash paneli) tugmasi basilsa, colculus (hisoblash) paneli ochiladi. u erning pastki qismida limitlarni hisoblash operatorlarini kiritish uchun uchta tugmacha mavjud. ularning birini bosish kerak. 2.lim so‘zining o‘ng tomonidagi kiritish joyiga ifoda kiritiladi. 3.lim so‘zining ostki qismiga o‘zgaruvchi nomi va uning intiladigan qiymati kiritiladi. 4.barcha ifodalar burchakli kursorda yoki qora rangga ajratiladi. 5.symbolics®evaluate®symbolically (simvolli hisoblash® baholash® simvolli) buyruqlari beriladi. mathcad agar limit mavjud bo‘lsa, limitning intilish qiymatini qaytaradi. limitlarni hisoblashga doir misollar 2-rasmda keltirilgan. 2-rasm. limitlarni hisoblash. 3. foydalanuvchi tomonidan kiritiluvchi operatorlar differensial tenglamalarni echish ancha murakkab. shu sabab mathcadda barcha differnsial tenglamalarni ma’lum chegaralanishlarsiz to‘g‘idan- to‘g‘ri echish imkoniyati mavjud emas. mathcadda differensiallar tenglama va tizimlarini echishning bir necha usullari mavjud. bu usullardan biri odesolve funksiyasi yordamida echish bo‘lib, bu usul boshqa usullarga nisbatan eng soddasidir. bu funksiya mathcad 2000 da birinchi bor yaratildi va u birinchi bor differensial tenglamani echdi. mathcad 2001da bu funksiya yanada kengaytirildi. odesolve …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mathcadda simvolniy paneli, detal grafigini funksiya yordamida qurish"

untitled 8-mavzu: mathcadda simvolniy paneli, detal grafigini funksiya yordamida qurish reja: 1. simvolniy hisoblashlar. 2. ifodani simvolniy hisoblash uchun ajratish. 3. foydalanuvchi tomonidan kiritiluvchi operatorlar. 4. funksiya grafigini yasash yordamida detal shakllarini hosil qilish. tayanch so‘zlar: matematik modellashtirish, jarayon, hisoblash, mathcad, tenglamani yechish, grafik 1. simvolniy hisoblashlar mathcadda diskret o‘zgaruvchilar deganda sikl operatorini tushunish kerak. bunday o‘zgaruvchilar ma’lum qadam bilan o‘suvchi yoki kamayuvchi sonlarni ketma-ket qabul qiladi. masalan: x:=0..5. bu shuni bildiradiki bu o‘zgaruvchi qiymati qator bir necha qiymatlardir, ya’ni x=0,1,2,3,4,5. x:=1,1.1..5. bunda 1 – birinchi sonni, 1,1 – ikkinchi sonni, 5 - oxirgi sonni bildiradi. x:=a,a...

This file contains 14 pages in PDF format (448.0 KB). To download "mathcadda simvolniy paneli, detal grafigini funksiya yordamida qurish", click the Telegram button on the left.

Tags: mathcadda simvolniy paneli, det… PDF 14 pages Free download Telegram