ega

PDF 7 pages 551.1 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 551.1 KB

File type PDF

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

ega – (turkiycha soʻz), ot, turdosh ot, birlik, aniq ot, bosh kelishik, yasama (iya > iga > ega). bu ot qadimgi turkiy tilda iya tarzida talaffuz qilingan. iya sоʻzi “egalik qil” ma’nosini bildirgan “iy” fe’liga -a qоʻshimchasini qоʻshish bilan yasalgan (sevortyan, i, 240). ega. 1. uy-joy, mol-mulk va shu kabilar qarashli bоʻlgan shaxs. m: itning fe’li egasiga ma’lum. 2. yurt, el kabi sоʻzlar bilan qоʻllanib, shu sоʻzlar anglatgan joyning boshqaruvchisi, boshligʻi ma’nosini bildiradi. m: otajon, sendirsan yurtning egasi. 3. shaxs yoki narsada оʻzi birikib kelgan sоʻz anglatgan narsaning bor, mavjud ekanini bildiradi. m: barcha qulayliklarga ega bоʻlgan binolar qad rostladi (оʻtil, 18). egri – (turkiycha soʻz), sifat, asliy sifat, xususiyat bildiruvchi sifat, oddiy daraja, yasama (en > eg + ir = egir +i = egiri > egri). bu sifat qadimgi turkiy tildagi “yuqoridan pastga qayir” ma’nosini anglatgan “en” fe’lining “eg” shakliga -ir orttirma nisbat qоʻshimchasining qоʻshilishidan hosil bоʻlgan sоʻzga -i …

2 / 7

da, shirinso‘z bo‘lish esa ma’naviy ehsondir. paygʻambarimiz (s.a.v.) marhamat qilganlar: “quyosh balqigan har bir kunda ikki kishining orasini isloh etishingiz ehsondir. bir kishiga ulovga minishda yordam qilishingiz ehsondir (muttafaqun alayh. hidoyat. 2009/1,1-b). ekin – ( turkiycha soʻz) ot, turdosh ot, aniq ot, birlik, narsa oti, bosh kelishik, yasama ot (ek +in = ekin). bu ot qadimgi turkiy tilda “оʻstirish uchun urugʻ sep” ma’nosini anglatgan “ek” fe’liga -“in” qоʻshimchasini qоʻshish orqali yasalgan (sevortyan, i, 252). ekin – 1. hosil olish uchun ekilgan har qanday unib-оʻsgan оʻsimlik. m: ekinlarni sugʻormoq. 2.dala va bogʻlarda bitadigan оʻsimliklarning turi, xili. m: gʻalla ekinlari. poliz ekinlari (оʻtil, 25). el – (turkiycha soʻz) ot, turdosh ot, aniq ot, jamlovchi ot, birlik, bosh kelishik, tub (i:l>il >el). bu ot qadimgi turkiy tilda qоʻllanib, “ma’lum yurtda birgalikda yashovchi aholi”, “yurt” ma’nosini anglatgan (sevortyan, i, 340). el. 1. bir joyning odamlari, aholisi, xalqi; umuman kоʻpchilik odam xaloyiq, hamma. m: u …

3 / 7

iriga nisbatan). m: bu kishi mening elatim. 4. yurt, diyor; mamlakat. m: el sevgan kishi elatga oqsoqol bоʻladi ( оʻtil, v,31). enchi – (turkiycha soʻz), ot, turdosh ot, aniq ot, birlik, bosh kelishik, narsa oti, yasama (i:n > en +chi = enchi). bu sоʻz qadimgi turkiy tildagi “taqsimlashda tekkan ulush” ma’nosini anglatgan “i:n” otining “en” shakliga kuchaytirish ma’nosini ifodalovchi -chi qоʻshimchasi bilan yasalgan. enchi sоʻzi “ota turmushga chiqqan qiziga farzandli bоʻlganda beradigan ulushi” (sevortyan, i, 362). enchi – ota tomonidan farzandiga ajratib berilgan jonivor, bosh mol. m: uning alpomishga enchi bir tarlon biyasi bor edi (оʻtil, v, 42). erka – (turkiycha soʻz) sifat, asliy sifat, oddiy daraja, yasama (erk +a = erka). bu sifat qadimgi turkiy tilda “ozodlik, huquq” ma’nosini anglatuvchi “erk” otiga -“a” qоʻshimchasini qоʻshish orqali yasalgan (sevortyan, i, 297). erka. 1. mehr, suyish hissi bilan munosabatda bоʻlinadigan;suyukli. m: erka qizcha bilan mehribon otaning оʻrtasiga rahna solish johillik. 2.kоʻngliga …

4 / 7

gi turkiy tilda qоʻllangan “nuqson, kamchilik” ma’nosini anglatgan “eg” otiga оʻxshash ma’nosini ifodalovchi -“si” qоʻshimchasini qоʻshish orqali yasalgan (ds,168). eski. 1. yangilik sifati ketgan, yaroqlilik darajasini ma’lum darajada yоʻqotgan. m: yangini eski saqlar. 2.kоʻhna, kоʻp vaqtlardan beri ma’lum bоʻlgan, kоʻp vaqtdan beri turgan. m: toshkentning eski va yangi shaharlarida tоʻplab sotuvchi ikki gazlama dоʻkoni unga qaraydi. 3.оʻtgan vaqtga oid, avvaldan ma’lum, оʻtgan. m: hozir eski zamon emas, bunaqa narsalarning unchalik ahamiyati yоʻq. 4. avval ham bоʻlgan, eskidan ma’lum. m: avazning eski qadrdoni hasan qaygʻichi xon amaldorlari haqida ichakuzdi hangomalar aytardi. 5. eski usuldagi; eskicha. m: eski tоʻyga borgani nomus qilaman. 6. iste’moldan chiqqan, eskirgan yoki bekor qilingan. m: eski alifbo. eski pul. 7. kopni kоʻrgan, hayot tajribalariga ega bоʻlgan, kоʻpdan ma’lum bоʻlgan. m: yurgan joyi necha togʻ –u dasht ekan, eski kishi kоʻp odamga bosh ekan (оʻtil, v, 55). etik – (turkiycha so‘z) ot, turdosh ot, aniq ot, birlik, bosh …

5 / 7

shaxs oti. sofiylik tariqatlaridan biriga mansub kishilarga “eshon”, “pir” so‘zlari qo‘shib ishlatiladi. eshonlar o‘z muridlarini so‘fiylikka o‘rgatuvchi murshidlardir. m: jahongir eshonning valiyligini sinash uchun qo‘shni qishloqdan bir guruh odamlar uning huzuriga borishmoqchi bo‘ladilar (b.eraliyev va boshqalar., o‘zbekiston ziyoratgohlari va qadamjolari. t.:// turon zamin ziyo, 2014, 156-b.). eshik – (turkiycha so‘z) ot, turdosh ot, aniq ot, birlik, bosh kelishik, yasama sоʻz (i:sh+ik=i:shik >eshik). bu ot qadimgi turkiy tildagi “i:sh” fe’lining “bogʻla” ma’nosidan -ik qоʻshimchasi bilan yasalgan (sevortyan, i,396). eshik. 1.uy, xona, bino yoki hovlining kiraverishida оʻrnatiladigan, ochib-yopib turiladigan qurilish buyumi.m:eshikni taqillatmoq. 2.umuman, odam, jonivor, narsalar joylashadigan qurilma, moslamalarning kirib-chiqiladigan, ochilib-yopiladigan qismi. m: mashinaning eshigi. samalyotning eshigi. 3. shevaga xos sоʻz. hovli, uy-joy; xonadon. m: eshigimda juda kоʻp odamlar ishlagan. 4. tashqari, tashqi maydon, kоʻcha. m: eshik sovuq. 5. kоʻchma ma’noda. bir maqsadga, yerga yetishish, erishish yоʻli, imkoniyat yоʻli. m:baxt eshigi kоʻrinib turibdi (оʻtil,64). echki – (turkiycha so‘z) ot, turdosh ot, aniq …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ega"

ega – (turkiycha soʻz), ot, turdosh ot, birlik, aniq ot, bosh kelishik, yasama (iya > iga > ega). bu ot qadimgi turkiy tilda iya tarzida talaffuz qilingan. iya sоʻzi “egalik qil” ma’nosini bildirgan “iy” fe’liga -a qоʻshimchasini qоʻshish bilan yasalgan (sevortyan, i, 240). ega. 1. uy-joy, mol-mulk va shu kabilar qarashli bоʻlgan shaxs. m: itning fe’li egasiga ma’lum. 2. yurt, el kabi sоʻzlar bilan qоʻllanib, shu sоʻzlar anglatgan joyning boshqaruvchisi, boshligʻi ma’nosini bildiradi. m: otajon, sendirsan yurtning egasi. 3. shaxs yoki narsada оʻzi birikib kelgan sоʻz anglatgan narsaning bor, mavjud ekanini bildiradi. m: barcha qulayliklarga ega bоʻlgan binolar qad rostladi (оʻtil, 18). egri – (turkiycha soʻz), sifat, asliy sifat, xususiyat bildiruvchi sifat, oddiy daraja, yasama (en > eg +...

This file contains 7 pages in PDF format (551.1 KB). To download "ega", click the Telegram button on the left.

Tags: ega PDF 7 pages Free download Telegram