oshqozon-ichak biokimyosi

PDF 69 pages 3.1 MB Free download

69 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.1 MB

File type PDF

Pages 69

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 69

презентация powerpoint so‘lakning funksiyalari so`lak hazmga oid bo`lgan va hazmga oid bo`lmagan bir necha vazifalarni o`taydi. so`lakning hazmga oid vazifalari: oziq moddalarni namlash, shilimshiq (mutsin) moddalar yordamida ovqat luqmasini hosil qilish, yutish jarayonini osonlashtirish, tarkibidagi fermentlar ta’sirida oziq moddalar gidrolizida ishtirok etishdir. so`lakning hazm bilan bog`iiq bo`imagan funksiyalariga: ekskretor, himoya va boshqalar kiradi. modda almashinuvida hosil bo`lgan ba’zi metabolitlar (siydik kislotasi, mochevina) so`lak orqali organizmdan chiqariladi. shuningdek, ayrim dorivor moddalar (xinin, strixnin) va organizmga tashqaridan tushgan simob, qo’rg`oshin va boshqa og`ir metallar tuzlari, alkogol singari moddalar so`lak bilan tashqi muhitga ajraladi. -so`lak tarkibida lizotsim borligi tufayli u bakteriotsid xossasiga ega. mutsin kislota va ishqorlarni neytrallash xossasiga ega. -so`lak tarkibidagi ferment - lizotsim va nordon tuzlar bakteriotsid va bakteriostatik ta’sir ko'rsatadi. -so`lak tarkibida immunoglobulinlar bo`lib, ular patogen mikroorganizmlardan himoya qiladi. -so`lak tarkibida qon ivishiga qarshi omillar hamda fibrinolitik va fibrin stabillovchi faollikka ega bo`lgan moddalar ham mavjuddir. so`lakning trofik vazifasi so`lakning …

2 / 69

ulardagi so`lak aralash so`lak hisoblanadi. odamda tinch holatda daqiqada 0,24- 0,3 ml; bir kecha - kunduzda 0,5-2,0 1 hajmida so`lak ajraladi. bu so`lak og`iz bo'shligini namlab turish uchun kerak. ovqat chaynaganda so`lak ajralishi bir daqiqada 3,0-3.5 ml ga yetadi. so`lakning muhit reaksiyasi ph 5,8-7,4 ga teng. ajralish tezligi oshsa, so`lakning muhiti ishqor tomonga siljib, ph 6,8-7.4 ga teng bo`ladi. odam so`lagining tarkibida 99,4 % suv va 0,6% quruq qoldig`i mavjud. quruq qoldig`ida 0,2% atrofida anorganik va 0,4% organik moddalar bor. so`lakda anorganik ionlari xlorid, bikarbonat, sulfat, fosfat anionlari va natriy, kaliy, kalsiy, magniy kationlari mavjud. undan tashqari, so`lakda temir. mis, nikel va boshqa mikroelementlar uchraydi. so`lak tarkibidagi organik moddalar asosan oqsillardan iborat. oqsil shilimshiq modda - mutsinning oziq moddalarni biriktirib, luqma hosil qilishida ishtirok etadi. so`lak so`lak tarkibidagi asosiy fermentlar kuchsiz ishqoriy muhitda faoliyat ko'rsatuvchi amilaza va maltozalardir. amilaza polisaxaridlarni (kraxmal, glikogen) disaxarid maltozagacha parchalaydi. maltoza fermenti maltozani glukozagacha parchalashda …

3 / 69

chiqaruv a’zolari – buyraklarning faoliyati buzilganda kuchayadi, me’da bezlarining mukotsitlari ajratadigan shilimshiq moddalar - mukoidlar shilliq pardani kimyoviy va mexanik shikastlanishdan saqlaydi. bundan tashqari me’da shirasidagi xlorid kislota bakteriotsid xususiyatlarga ham ega. me’da shirasida mavjud bo`lgan mukoidlardan biri - gastromukoproteid eritropoez uchun juda ham muhim modda bo‘lib, qon yaratishda ishtirok etadi. oshqozon shirasi me’da shilliq qavatida hosil bo`luvchi “kalsiyning ichki omili” nomini olgan ushbu modda (gastromukoproteid) bo`lmasa, b12 (kalsiyning tashqi omili) ning so‘rilishi yetarli bo`lmaydi va juda xavfli kamqonlik xastaligi rivojlanadi. me'dada ajraluvchi qator gormonlar turli funksiyalar boshqaruvida ishtirok etadi (1-jadval). undan tashqari me’dadagi ovqat luqmasining holati, kislotaliligi hazm yo`lining evakuator jarayoniga ta’sir qiladi. me'da shirasining tarkibi va xossalari katta yoshli odamlarda bir sutka davomida 2,0-2,5 1 miqdorda me’da shirasi ajraladi. me’da shirasi kislotali muhitga (ph 1,5- 1,8) ega. uning tarkibida 99% suv va 1% quruq organik va anorganik moddalar mavjud. shiraning organik moddalari, asosan, turli fermentlardan iboratdir. me'daning asosiy …

4 / 69

hamda hazm bo`lishini osonlashtiradi. pepsin va gastriksinlar nisbati 1:2-1:5 bo`lishi mumkin. me’dada proteolitik fermentlar ta’sirida oqsillarning parchalanishi oxiriga yetmaydi. ulardan yirik polipeptidlar hosil bo`ladi. bu moddalar ingichka ichakda me’da osti bezi va ichak fermentlari ta’sirida oxirigacha, ya’ni aminokislotalargacha parchalanadi. me'da shirasida proteolitik bo`lmagan fermentlar ham mavjud. bularga, masalan, emulsiyalangan yog`ni ham parchalovchi lipaza kiradi. oqsil va lipidlar me'da shirasidagi lipaza kislotali muhitda faol bo`lmaydi. bu fermentning emadigan bolalar uchun ahamiyati katta. ularning me'dasida kislotalilik sust, va me'da lipazasi sutning o‘zidagi lipaza bilan birga emulsiya holidagi sut yog`larini parchalaydi. lipaza fermenti emulsiya holidagi yog`larni (masalan, sutdagi yog`larini) glitserin va yog‘ kislotalari gacha parchalaydi. me'dada oziq modda muhiti kislotali bo`lgunga qadar so`lak a- amilazasi ta’sirida karbonsuvlar gidrolizi davom etadi. me'da shirasining asosiy anorganik qismini erkin va proteinlar bilan bog`langan holda yuruvchi xlorid kislotalar (0,5%) tashkil qiladi. me’da shirasining osmotik bosimi plazmadan yuqoridir. me'da shirasining asosiy anorganik qismini erkin va proteinlar bilan bog`langan …

5 / 69

o`taydi: 1) me’dadagi oqsillarni denaturatsiyalash va bo'ktirish orqali parchalanishni osonlashtiradi; 2) pepsinogenni pepsinga aylantiradi; 3) me’da shirasi ta’sir qilishi uchun optimal kislotali muhitni yaratadi; 4) me’da shirasining antibakterial ta’sirini ta’minlaydi; 5) oziq moddani me’dadan o‘n ikki barmoq ichakka o`tishini me'yorda ushlab turadi, me’da tomondan ta’sir qilib, pilorik sfinkterning ochilishini va o`n ikki barmoq ichak tomondan ta’sir qilib, uning yopilishini ta’minlaydi; 6) pankreatik shira ajralishini kuchaytiradi. oshqozonda xlorid kislota me’da harakatini boshqarishda gastrointestinal gormonlarning ahamiyati ham kattadir. me’da harakatini -gastrin, motilin, serotonin, insulin lar kuchaytiradi, -sekretin, xtsk-pz, glukagon, gip, vip lar esa tormozlaydi. ximusning me’dadan o`n ikki barmoq ichakka o`tishi me’dadan oziq moddalarni o`n ikki barmoq ichakka evakuatsiya qilish tezligi moddaning hajmiga, tarkibiga, qattiq yoki yumshoqligiga, haroratiga, ph ga, me’daning pilorik qismi va o`n ikki barmoqli ichak o‘rtasidagi bosimlar farqiga, pilorik sfinkter holatiga, suv-tuz gomeostazi holatiga va boshqa juda ko‘p omillarga bog`liq bo`ladi. ovqat tarkibiga qarab me’dadan o‘n ikki barmoq ichakka …

Want to read more?

Download all 69 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oshqozon-ichak biokimyosi"

презентация powerpoint so‘lakning funksiyalari so`lak hazmga oid bo`lgan va hazmga oid bo`lmagan bir necha vazifalarni o`taydi. so`lakning hazmga oid vazifalari: oziq moddalarni namlash, shilimshiq (mutsin) moddalar yordamida ovqat luqmasini hosil qilish, yutish jarayonini osonlashtirish, tarkibidagi fermentlar ta’sirida oziq moddalar gidrolizida ishtirok etishdir. so`lakning hazm bilan bog`iiq bo`imagan funksiyalariga: ekskretor, himoya va boshqalar kiradi. modda almashinuvida hosil bo`lgan ba’zi metabolitlar (siydik kislotasi, mochevina) so`lak orqali organizmdan chiqariladi. shuningdek, ayrim dorivor moddalar (xinin, strixnin) va organizmga tashqaridan tushgan simob, qo’rg`oshin va boshqa og`ir metallar tuzlari, alkogol singari moddalar so`lak bilan tashqi muhitga ajraladi. -so`lak tark...

This file contains 69 pages in PDF format (3.1 MB). To download "oshqozon-ichak biokimyosi", click the Telegram button on the left.

Tags: oshqozon-ichak biokimyosi PDF 69 pages Free download Telegram