nogironlik va fuqarolarning huquqlari

DOCX 18 pages 625.7 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 625.7 KB

File type DOCX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

o‘zbekiston respublikasida nogironligi bo‘lgan fuqarolarga yaratilgan sharoitlar reja kirish 1. normativ-huquqiy asoslar 2. tibbiy-sotsial yordam ko‘rsatish tizimi 3. ta'lim sohasida yaratilgan sharoitlar 4. mehnatga joylashish va iqtisodiy faoliyat xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish inson huquqlari va erkinliklarini ta’minlash, har bir fuqaroning jamiyatda munosib o‘rin egallashi uchun zarur shart-sharoitlar yaratish har qanday demokratik davlatning ustuvor vazifalaridan biridir. shu jumladan, nogironligi bo‘lgan fuqarolarning huquqlari, manfaatlari va ehtiyojlariga hurmat bilan yondashish, ularning ijtimoiy faolligini oshirish, to‘laqonli hayot kechirishlari uchun imkoniyatlar yaratish — o‘zbekiston respublikasida olib borilayotgan ijtimoiy siyosatning muhim yo‘nalishlaridan biri sanaladi.bugungi kunda dunyo miqyosida nogironligi bo‘lgan shaxslarning huquqlarini himoya qilish masalasi dolzarb bo‘lib qolmoqda. o‘zbekiston respublikasi ham bu borada xalqaro tajribaga asoslanib, tizimli islohotlarni amalga oshirmoqda. jumladan, mamlakatimiz 2009-yilda birlashgan millatlar tashkilotining “nogironlar huquqlari to‘g‘risida”gi konvensiyasiga qo‘shilgan bo‘lib, shu asosda nogironlar huquqlarini kafolatlovchi qator normativ-huquqiy hujjatlar qabul qilindi. 2021-yilda esa “nogironlar huquqlari to‘g‘risida”gi qonun qabul qilinib, ushbu toifadagi fuqarolarning jamiyatdagi mavqei va roli …

2 / 18

‘lgan fuqarolar uchun yaratilgan sharoitlar, mavjud imkoniyatlar, davlat siyosatining asosiy yo‘nalishlari, shuningdek, bu sohadagi dolzarb muammolar va ularni bartaraf etish yo‘llari yoritiladi. normativ-huquqiy asoslar o‘zbekiston respublikasida nogironligi bo‘lgan shaxslarning huquqlarini himoya qilish va ta’minlash masalasi davlat siyosatining muhim yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. ushbu soha normativ-huquqiy asoslari mamlakatning ichki qonunchiligi va xalqaro majburiyatlari asosida shakllangan bo‘lib, nogironlarning jamiyatdagi to‘laqonli ishtirok etishini ta’minlashga qaratilgan. normativ-huquqiy bazaning asosiy elementlari orasida maxsus qonunlar va ularni to‘ldiruvchi hujjatlar mavjud bo‘lib, ular nogironligi bo‘lgan shaxslarning ijtimoiy, iqtisodiy, tibbiy va boshqa sohalardagi huquqlarini belgilab beradi. bu asoslarning shakllanishi o‘zbekiston mustaqillikka erishganidan keyin bosqichma-bosqich rivojlangan bo‘lib, zamonaviy talablarga mos ravishda yangilanib borilmoqda.nogironlar huquqlarini himoya qiluvchi qonunlar orasida asosiy o‘rinni “nogironligi bo‘lgan shaxslarning huquqlari to‘g‘risida”gi qonun egallaydi. ushbu qonun 2020-yil 15-oktabrda o‘zbekiston respublikasi oliy majlisi tomonidan qabul qilingan va 2020-yil 1-noyabrdan kuchga kirgan. qonunning maqsadi nogironligi bo‘lgan shaxslarning huquqlarini ta’minlash sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat bo‘lib, u nogironlarning jamiyatdagi teng …

3 / 18

ga moslashtirilgan bo‘lib, nogironlikni tibbiy emas, balki ijtimoiy kontekstda ko‘rib chiqishga asoslanadi. 3-moddada nogironligi bo‘lgan shaxslarning asosiy huquqlari sanab o‘tilgan: tenglik printsipi, diskriminatsiyaga qarshi himoya, shaxsiy daxlsizlikni hurmat qilish, oilaviy hayotga erishish huquqi va boshqalar. davlat organlari ushbu huquqlarni ta’minlashga majbur bo‘lib, ularning amalga oshirilishi uchun zarur choralarni ko‘radi. qonunning 4-bobi ijtimoiy himoya va yordamga bag‘ishlangan bo‘lib, nogironlarning moddiy ta’minoti, pensiya va nafaqalar, mehnat huquqlari kabi masalalarni tartibga soladi. masalan, 11-moddada nogironligi bo‘lgan shaxslarning mehnat bozorida ishtirok etish huquqi belgilangan: ish beruvchilar nogironlarga maxsus sharoitlar yaratishga majbur, jumladan, ish joylarini moslashtirish va qisqa ish vaqtini joriy etish. 12-moddada ijtimoiy xizmatlar ko‘rsatish tartibi ko‘rsatilgan bo‘lib, davlat byudjeti hisobidan moliyalashtiriladigan yordam turlari ro‘yxati keltirilgan. tibbiy yordam masalasi 13-moddada yoritilgan: nogironlar bepul tibbiy xizmatlar olish huquqiga ega, shu jumladan, reabilitatsiya va protez-ortopediya vositalari bilan ta’minlash.qonun doimiy ravishda takomillashtirilmoqda. masalan, 2021-yilda o‘rq-683-sonli qonun bilan 11-, 13- va boshqa moddalarga o‘zgartirishlar kiritilgan bo‘lib, bu nogironlarning …

4 / 18

timoiy himoya qilishning asosiy printsipi sifatida turmush faoliyati cheklanganligini bartaraf etish va qoplash ko‘rsatilgan. 5-moddada nogironlarning huquqiy maqomi belgilangan: ular fuqarolar bilan teng huquqlarga ega bo‘lib, maxsus imtiyozlardan foydalanadilar. 8- va 9-moddalarda transport, aloqa va ijtimoiy infratuzilmani nogironlar uchun moslashtirish talablari keltirilgan, bu bosqichma-bosqich amalga oshirilishi kerak. 11-moddada mehnat huquqlari, 13-moddada ta’lim huquqlari, 15-moddada sog‘liqni saqlash huquqlari batafsil yoritilgan. qonun 2021-yilda o‘rq-641-sonli hujjat bilan yangilangan bo‘lib, nogironlarning jamiyat hayotiga jalb etilishini ta’minlashga qaratilgan choralarni kuchaytirgan. boshqa qonunlar ham nogironlar huquqlarini himoya qilishda muhim rol o‘ynaydi. “ta’lim to‘g‘risida”gi qonun (2020-yilgi tahrir) nogironlarning inklyuziv ta’lim olish huquqini ta’minlaydi, shu jumladan, maxsus maktablar va oddiy ta’lim muassasalarida o‘qish imkoniyatini. “fuqarolar sog‘lig‘ini saqlash to‘g‘risida”gi qonun nogironlarga bepul tibbiy yordam ko‘rsatishni belgilaydi. “aholini ish bilan ta’minlash to‘g‘risida”gi qonun nogironlar uchun kvotalar va ish joylarini moslashtirishni nazarda tutadi. konstitutsiyaning 39-moddasi nogironlarning huquqlarini himoya qilishni davlat majburiyati sifatida belgilaydi. 2023-yilda konstitutsiyaga kiritilgan o‘zgartirishlar nogironlar huquqlarini alohida moddada …

5 / 18

i himoya qilishning muhim bosqichi bo‘ldi. bmtning nogironlar huquqlari to‘g‘risidagi konvensiyasi (crpd) 2006-yil 13-dekabrda nyu-yorkda qabul qilingan bo‘lib, o‘zbekiston uni 2009-yil 27-fevralda imzolagan va 2021-yil 7-iyunda ratifikatsiya qilgan. konvensiya 2021-yil 28-iyulda o‘zbekiston uchun kuchga kirgan. ushbu konvensiya nogironlarning inson huquqlaridan to‘liq foydalanishini ta’minlashga qaratilgan bo‘lib, 50 dan ortiq moddadan iborat.konvensiyaning 1-moddasida maqsad belgilangan: nogironlarning inson qadriyatlariga asoslangan huquqlarini himoya qilish va jamiyatdagi to‘laqonli ishtirokini ta’minlash. 3-moddada asosiy printsipiar sanab o‘tilgan: nogironlik asosida diskriminatsiya qilmaslik, to‘ra imkoniyatlar tengligi, shaxsiy avtonomiya va mustaqillikni hurmat qilish. 4-moddada davlatlarning majburiyatlari ko‘rsatilgan: qonunchilikni moslashtirish, xalqaro hamkorlikni kuchaytirish va monitoring mexanizmlarini joriy etish. o‘zbekiston ratifikatsiya qilgach, konvensiya moddalarini milliy qonunchilikka kiritish bo‘yicha choralar ko‘rdi, jumladan, “nogironligi bo‘lgan shaxslarning huquqlari to‘g‘risida”gi qonunni yangilash. konvensiyaning 5-moddasi diskriminatsiya qilmaslikni, 6-moddasi nogiron ayollar huquqlarini, 7-moddasi nogiron bolalar huquqlarini himoya qilishni nazarda tutadi. 9-moddada erkin harakatlanish va transportda kirish huquqi, 19-moddada mustaqil yashash huquqi belgilangan. 24-moddada ta’lim huquqi, 25-moddada sog‘liqni saqlash …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nogironlik va fuqarolarning huquqlari"

o‘zbekiston respublikasida nogironligi bo‘lgan fuqarolarga yaratilgan sharoitlar reja kirish 1. normativ-huquqiy asoslar 2. tibbiy-sotsial yordam ko‘rsatish tizimi 3. ta'lim sohasida yaratilgan sharoitlar 4. mehnatga joylashish va iqtisodiy faoliyat xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish inson huquqlari va erkinliklarini ta’minlash, har bir fuqaroning jamiyatda munosib o‘rin egallashi uchun zarur shart-sharoitlar yaratish har qanday demokratik davlatning ustuvor vazifalaridan biridir. shu jumladan, nogironligi bo‘lgan fuqarolarning huquqlari, manfaatlari va ehtiyojlariga hurmat bilan yondashish, ularning ijtimoiy faolligini oshirish, to‘laqonli hayot kechirishlari uchun imkoniyatlar yaratish — o‘zbekiston respublikasida olib borilayotgan ijtimoiy siyosatning muhim yo‘nalishlaridan biri sa...

This file contains 18 pages in DOCX format (625.7 KB). To download "nogironlik va fuqarolarning huquqlari", click the Telegram button on the left.

Tags: nogironlik va fuqarolarning huq… DOCX 18 pages Free download Telegram