sanoat korxonalari bozor iqtisodiyotining sub’ekti sifatida

PDF 13 pages 302.3 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 302.3 KB

File type PDF

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

1-modul. sanoat korxonalari bozor iqtisodiyotining sub’ekti sifatida 1-mavzu. korxonalarning tashkiliy-xuquqiy shakllari reja 1. korxonalar mohiyati va faoliyatining asosi 2. korxonalarning tashkiliy-xuquqiy shakllari 3. korxonalarning ichki va tashqi muhiti. tayanch so‘zlar korxona tadbirkorlik raqobat xo„jalik mexanizmi tadbirkor biznes korxonalar yiriklashuvi mahsuliyati cheklangan jamiyat – bu nizom sarmoyasi ma‟lum tahsis hujjatlariga ishlab chiqarish mehnat predmeti korxona umumiy tuzilishi kombinatsiyalash kooperatsiyalash 1.1.korxonalar mohiyati va faoliyatining asosi insoniyat hayotining va faoliyatining muhim xususiyati uning moddiy borliq bilan bog‟liqligi. inson nimaiki qilmasa, qanday ishga qo„l o„rmasa, o„z maqsadiga erishish yo„lida chegaralangan moddiy vositalarga duch keladi. insoniyat taraqqiyoti tarixiga nazar solsak, inson o„zining birlamchi ehtiyojini (oziq-ovqat, uy, kiyim-kechak) qondirish maqsadida ular yerga ishlov berish, o„rmonlarni kesish, bino qurish, chorvachilik bilan shug‟ullanish, kiyim-kechak tikish kabi ishlab chiqarish jarayonlari bilan shug‟ullangan. ushbular bilan bir qatorda insonning ijtimoiy, mahnaviy, mehnat qilish kabi ehtiyojlari ham mavjud. ularni qondirish uchun ham inson moddiy va mahnaviy resurslarga duch keladi. inson ehtiyojlarini qondirish …

2 / 13

ini tashkil etishning uchta asosiy yo„nalishda amalga oshadi: ishlab chiqarishni ilmiy tashkil etish (iite); mehnatni ilmiy tashkil etish (mite); boshqaruvni ilmiy tashkil etish (bite). ishlab chiqarishni ilmiy tashkil etishdan maqsad korxonalarda munosib texnik-texnologik tizim yaratishdir. bu ishlab chiqarish jixozlari va texnologiyaning ishonchli va samarali ishlab turishi, xodimlarning o„zaro texnik-tashkiliy aloqalarini tartibga solishligini asos qilib oladi. mehnatni ilmiy tashkil etishning (mite) vazifasi - xizmatchilar jamoasida sog‟ lom rasmiy munosabatlarni barpo qilishdir. u, yuqori mahsuldorlikka samarali va ijodiy mehnat uchun sharoit yaratish bo„yicha o„lchovlar tizimini o„z ichiga oladi. ammo, mehnatni ilmiy tashkil etishning imkoniyatlari korxonaning texnik-texnologik holati, uning iqtisodiy va moliyaviy holatlari bilan cheklangan. boshqaruvni ilmiy tashkil etish – korxonaning moddiy va insoniy tuzilmasiga maqsadga intilma ta‟sirini ta‟minlovchi texnik, iqtisodiy va ijobiy vositalar tizimidir. u, ularning yuqori mahnaviy–texnologik va iqtisodiy samaraga erishish maqsadidagi o„zaro ta‟siriga ko„maklashadi. har qanday tadbirkorlik faoliyati – bu odamlar o„rtasida o„zaro aloqani tashkil etish asosida amalga oshiriladi. u …

3 / 13

ini ishlab chiqaruvchi va qayta ishlab chiqarish sanoatlariga yetkazuvchi tarmoqlar. ikkinchisi - tabiiy boyliklarni, qishloqxo„jaligi mahsulotlarini daryolar, dengizlar, okeanlar, o„rmon resurslarini qayta ishlab chiqaruvchi tarmoqlar. uchinchisi - birinchi va ikkinchi guruhdagi tarmoqlarga xizmat ko„rsatuvchi tarmoqlar (transport, aloqa, kommunal xo„jalik, savdo-sotiq, tijorat, ta‟minot kabilar). to„rtinchisi - boshqaruv, yurispriditsiya, sog‟liqni saqlash, ta‟lim va boshqa aholiga xizmat ko„rsatuvchi sohalardan iboratdir. milliy iqtisodiyot tarmoqlar va sohalar majmuasidan iborat bo„lib, ular hududlarda tarixan shakllanib, bir-biri bilan maqsad va vazifalari, xo„jalik aloqalari orqali tig‟iz bog‟liq, umumiy qonun qoidaga buysinuvchi yagona tizimdir. shu sababli uni iqtisodiyot nazariyasida ijtimoiy ishlab chiqarish sifatida qaraladi. milliy iqtisodiyotni asosini korxonalar tashkil qiladi. barcha inson uchun zarur bo„lgan moddiy, ijtimoiy, mahnaviy borliqlar korxonalarda yaratiladi. korxonalar, tarmoqlar va sohalarni tarkibini, mazmunini, masshtabini, rivojlanish darajasini belgilaydi. ulardan tarmoq va xududiy birlashmalar tashkil topadi, shahar, tuman, viloyatlar tuziladi. aksariyat adabiyotlarda korxonaning maqsadi to„g‟risida so„z yuritilganda, bu masalaga bir tomonlama qarashlarni kuzatamiz. ya‟ni korxonaning maqsadi o„z …

4 / 13

ning tadbirkorlik faoliyatini maqsadini jamiyatga xizmat qilishda deb tushungan va “faqat foyda olish uchun qilinadigan ish - eng yuqori darajadagi xavf-xatarli faoliyatdir. ...korxonaning maqsadi foyda olish yoki chayqovchilik emas, aksincha iste‟mol uchun ishlab chiqarishdir. bordiyu xalq ishlab chiqaruvchi unga xizmat qilinmayotganligini sezib qolsa, uning kelajagi uzoqqa bormaydi”2 deb tahkidlagan. (tarjima darslik avtorlariniki.) taniqli tadbirkor “bin” firmasini boshlig‟i l.p.bin firmaning memorandumida, hamma ishchi va xizmatchilari bajarishi shart bo„lgan, quyidagi tezisni yozdirib, unga rioya qilishni qattiq nazorat qilgan: “iste‟molchi - bizni shoximiz: biz iste‟molchidan bog‟liqmiz, iste‟molchi bizdan emas. hech kim, hech qachon o„z iste‟molchisi bilan tortishib, hech narsa yutmagan. iste‟molchi - bu bizga o„z talabini keltiruvchilar. bizni ishimiz ularni talabini o„zimiz uchun, hamda ular uchun ham foyda keltirish orqali qondirishdan iborat”. nemis olimlari f.k.bea, e.dixtla, m.shvaytasralar “ekonomika predpriyatiya” (izdatelsskiy dom “infra-m”, 1999.) darsligida korxona faoliyatining samarasi o„z taklifi orqali talabni to„la qondirishga bog‟liq degan fikrni olg‟a surishgan. bizning fikrimizcha, korxonaning asosiy maqsadini …

5 / 13

i mahsulotni yaratish va tayyorlash, ularning sifat ko„rsatkichlarini standartga moslash, ishlab chiqarish potentsialini saqlash va rivojlantirish va hokazolar kiradi. ishchi-xodimlar, ularning oilasi va jamiyat tamoyillaridan kelib chiqib, korxonaning oldiga ijtimoiy maqsadlar qo„yiladi. tabiat va jamiyatni muhofazasini ta‟minlash har xil ko„rinishdagi ofatlarni (yonilg‟i, suv toshqini, yer qimirlashi va h.k.) oldini olish uchun tegishli ekologik maqsadlar amalga oshiriladi. korxona yuqorida keltirilgan maqsadlarga erishish uchun bir qator vazifalarni bajarishi kerak. bular qatorida quyidagi asosiylarini ko„rsatib o„tamiz. boshqaruv vazifasi, texnik- texnologik, ishlab chiqarish, ilmiy tadqiqotlar, xo„jalik aloqalar, davlat bilan munosabatlar, informatsion ta‟minot, moddiy-texnik ta‟minot, ishchi kuchi ta‟minoti, ijtimoiy, ekologik va hokazolar. bu vazifalarni ayrimlarining mazmuni, yechimlari ushbu darslikning keyingi boblarida yoritiladi, ayrimlariga javobni tegishli fanlar o„rganadi va boshqa adabiyotlardan topish mumkin. korxona faoliyatida ishlab chiqarish, takror ishlab chiqarish takror ishlab chiqarish va muomala jarayonlari ro„y beradi. ishlab chiqarish doirasi ishlab chiqarishga tayyorgarlik ko„rish va mahsulot ishlab chiqishdan iborat. takror ishlab chiqarish esa ishchi kuchini …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sanoat korxonalari bozor iqtisodiyotining sub’ekti sifatida"

1-modul. sanoat korxonalari bozor iqtisodiyotining sub’ekti sifatida 1-mavzu. korxonalarning tashkiliy-xuquqiy shakllari reja 1. korxonalar mohiyati va faoliyatining asosi 2. korxonalarning tashkiliy-xuquqiy shakllari 3. korxonalarning ichki va tashqi muhiti. tayanch so‘zlar korxona tadbirkorlik raqobat xo„jalik mexanizmi tadbirkor biznes korxonalar yiriklashuvi mahsuliyati cheklangan jamiyat – bu nizom sarmoyasi ma‟lum tahsis hujjatlariga ishlab chiqarish mehnat predmeti korxona umumiy tuzilishi kombinatsiyalash kooperatsiyalash 1.1.korxonalar mohiyati va faoliyatining asosi insoniyat hayotining va faoliyatining muhim xususiyati uning moddiy borliq bilan bog‟liqligi. inson nimaiki qilmasa, qanday ishga qo„l o„rmasa, o„z maqsadiga erishish yo„lida chegaralangan moddiy vositalarga duch kela...

This file contains 13 pages in PDF format (302.3 KB). To download "sanoat korxonalari bozor iqtisodiyotining sub’ekti sifatida", click the Telegram button on the left.

Tags: sanoat korxonalari bozor iqtiso… PDF 13 pages Free download Telegram