sug'urtaning nazariy asoslari va iqtisodiy mohiyati

DOCX 4 стр. 21,4 КБ Бесплатная загрузка

4 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 21,4 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 4

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 4

2-mavzu: sug'urtaning nazariy asoslari va iqtisodiy mohiyati. sug‘urta munosabatlarining paydo bo‘lishining shart-sharoitlari. sug‘urtaning ilk ko‘rinishi eramizdan oldingi ikki ming yillikda yashagan bobil podshohi hammurapi qonunlarida mavjud bo‘lgan. unga ko‘ra savdo karvonlarining birortasini yukiga tabiiy hodisalar yoki qaroqchilar hujumi, o‘g‘riliklar natijasida zarar yetganda, ko‘rilgan zararni o‘rtada to‘lab berishni nazarda tutuvchi kelishuv imzolanishi belgilab qo‘yilgan. keyinchalik, eramizning ilk davrlarida avval gretsiyada, keyin qadimgi rimda, hindistonda va misrda turli maqsadlarda tashkil etilgan shu kabi sug‘urta jamiyatlari amal qilgan. bunday jamiyatlardan biri sifatida qadimgi rimda tashkil etilgan – “collage tenuiorum” to‘g‘risida ma’lumotlar bor. bu jamiyatlar diniy, o‘rtoqlik maqsadlaridan tashqari, dafn marosimlari kabi kutilmagan hodisalarda yordam berish maqsadini ham nazarda tutgan jamiyatlar edi. bu jamiyat a’zolari kirish badali hamda vaqti-vaqti bilan doimiy to‘lab boriladigan oylik badallarni to‘lab borganlar. vafot etgan jamiyat a’zosining oilasiga dafn marosimi xarajatlari hamda yordam puli sifatida to‘lovlar amalga oshirilgan. keyinchalik, to‘plangan mablag‘lardan vafot etgan jamiyat a’zosining yetim qolgan bolalari uchun ma’lum …

2 / 4

jamoat tashkilotlari sifatida shakllanishi uchun zamin yaratdi. savdogarlarning faqat yo‘ldagi xatarlarini sug‘urtalagan savdo gildiyalari doimiy xarakterdagi boshqa xatarlarni ham sug‘urtalaydigan bo‘ldi. bu tashkilot o‘z a’zolariga bir-biriga yordam berish, o‘zaro qo‘llab-quvvatlash majburiyatlarini yukladi. uylarni va boshqa qurilmalarni o‘zaro sug‘urta yo‘li bilan yong‘indan sug‘urtalash qadimgi sug‘urta turlaridan biri hisoblanadi. tarixiy ma’lumotlarga ko‘ra bunday sug‘urta jamiyatlari xii-asrda islandiyada dehqonlar o‘rtasida tashkil etilganligini ko‘rish mumkin. keyinchalik ushbu sug‘urta turi yevropaning ko‘plab mamlakatlarida qo‘llaniladigan bo‘ldi. xviii-asrga kelib esa ushbu sug‘urta turi o‘zaro sug‘urtaning majburiy shakli sifatida germaniyaning brandenburg, braunshveyge va boshqa shaharlarida qo‘llanila boshlandi. o‘zaro sug‘urtaning kelib chiqish tarixi, uning o‘ziga xos xususiyatlari, tijoratga asoslangan sug‘urtadan farqi va umumiylik xususiyatlari hamda afzalliklari to‘g‘risida mdh mamlakatlari olimlari tomonidan ko‘plab ilmiy izlanishlar olib borilgan. shunday ilmiy izlanishlarning natijasi sifatida quyidagilarni ta’kidlab o‘tish mumkin: - o‘zaro sug‘urtaning sug‘urta bozorida sug‘urta mahsulotlarini yaratishning qulay va raqobatbardosh usuli ekanligi asoslab berilgan, hamda hozirgi zamon iqtisodiyotining alohida tarmoqlarida uni samarali qo‘llash …

3 / 4

zaga keladigan joriy xarajatlarni qoplash uchun ishlatiladigan ishlab chiqarish kapitali hisoblanadi (kryuger o.i.); - o‘zaro sug‘urta jamiyati o‘z a’zolariga arzon va sifatli sug‘urta xizmatlarini taqdim etishi sug‘urta tarifi brutto-stavkasining qisqartirilgan tarkibini qo‘llash hisobiga erishiladi, ya’ni: brutto-stavka = netto stavka (safuanov r,, kashipova i., ryabchikov a.); - sug‘urta huquqining manbalari, sug‘urta tashkiloti mijozlarining huquqlarini himoya qilish, sug‘urta shartnomasi, sug‘urta ishini tashkil qilish, mulkni sug‘urta qilish, javobgarlik va qayta sug‘urta qilish masalalari tahlil qilingan (fogelson yu.b.); -birinchi marta sovet adabiyotida sug‘urta jamiyatlarining siyosiy iqtisod, moliyaviy, tashkiliy, huquqiy va buxgalteriyaga oid jihatlari kompleks tadqiq etilgan (grishin g.v.); - o‘zaro sug‘urtaning ushbu jamiyat a’zolarining (yuridik va jismoniy shaxslarning) olingan majburiyatlar bo‘yicha o‘zaro teng javobgarligiga asoslangan holda o‘z mulklari va boshqa mulkiy manfaatlarini himoya qilish maqsadida ixtiyoriylik asosida mablag‘larini birlashtirishi o‘zaro sug‘urtaning tub mohiyati ekanligi ochib berilgan (safuanov r.m.) o'zbekiston respublikasi mustaqilligidan so'ng o'tgan vaqt mobaynida sug'urta sohasi rivojlanishi uchun katta imkoniyatlar yaratildi. sug'urta kompaniyalarining …

4 / 4

esa albatta risk bilan bog'liq bo'ladi. risk tadbirkorlik faoliyatining eng asosiy elementlaridan biri hisoblanib, u keng ma'noga ega bo’lgan ko'p qirrali tushunchadir. iqtisodiyot fanining nazariyasi va amaliyotida risk kategoriyalari juda vuqori o'rinni egallaydi, bu kategoriyalarni umumiy nazariyasini yaratish va uni amaliy natijalarga tatbiq etish fan olamida juda ko'p ilmiy izlanishlarni talab qiladi. hozirgi kungacha jahon olimlari tomonidan fan olamiga olib kirilgan juda ko'plab risk to'g'risidagi tushunchalar ularni yuzaga keltiruvchi omillarni oldini olish, baholash va boshqarish usullari hanuzgacha to’liq ishlab chiqilmagan. bu esa riskni obyektiv va subyektiv jihatdan yanada to'liqroq o'rganishni, uni funksiyasi, qonun va qoidalarini yanada umumlashtirishni talab qiladi. riskni yuzaga kelish tarixini inson paydo bo'lishi bilan bog'lash mumkin yoki inson hayotini ma’lum bir qismi deb izohlash mumkin. rus olimi a.p. algin riskni yuzaga kelishini shunday izohlab o'tadi, "risk-shunday umumlashgan hodisaki u inson sivilizatsiya jarayonini rivojlanishi bilan chambarchas bog'liqdir’-deydi. bu jumla ko'pgina munozarali ko'rinsada, ammo haqiqatdan to'g'ri yondoshadigan bo'lsak hayotiy …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 4 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sug'urtaning nazariy asoslari va iqtisodiy mohiyati"

2-mavzu: sug'urtaning nazariy asoslari va iqtisodiy mohiyati. sug‘urta munosabatlarining paydo bo‘lishining shart-sharoitlari. sug‘urtaning ilk ko‘rinishi eramizdan oldingi ikki ming yillikda yashagan bobil podshohi hammurapi qonunlarida mavjud bo‘lgan. unga ko‘ra savdo karvonlarining birortasini yukiga tabiiy hodisalar yoki qaroqchilar hujumi, o‘g‘riliklar natijasida zarar yetganda, ko‘rilgan zararni o‘rtada to‘lab berishni nazarda tutuvchi kelishuv imzolanishi belgilab qo‘yilgan. keyinchalik, eramizning ilk davrlarida avval gretsiyada, keyin qadimgi rimda, hindistonda va misrda turli maqsadlarda tashkil etilgan shu kabi sug‘urta jamiyatlari amal qilgan. bunday jamiyatlardan biri sifatida qadimgi rimda tashkil etilgan – “collage tenuiorum” to‘g‘risida ma’lumotlar bor. bu jamiyatlar diniy,...

Этот файл содержит 4 стр. в формате DOCX (21,4 КБ). Чтобы скачать "sug'urtaning nazariy asoslari va iqtisodiy mohiyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sug'urtaning nazariy asoslari v… DOCX 4 стр. Бесплатная загрузка Telegram