ona zamin (22 aprel – xalqaro yerni muhofaza qilish kuni)

DOCX 9 стр. 14,3 КБ Бесплатная загрузка

9 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 14,3 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 9

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 9

mavzu :ona zamin(22 aprel – xalqaro yerni muhofaza qilish kuni) yer insoniyatning, qolaversa, butun mavjudotning rizqu nasibasini beradigan birdan bir manba. yerni himoyalash esa insoniyatning kelajagini belgilashga qaratilgan tadbirlardan biridir. negaki, bugun farovon hayotni ta’minlayotgan ona zamin kelajak avlodni ham boqishi kerak. shuning uchun bmt rezolyusiyasiga ko‘ra, 1971 yildan buyon har yili 22 aprel - xalqaro yerni muhofaza qilish kuni sifatida keng nishonlanib kelinmoqda. ushbu sana munosabati bilan sayyoramizning turli mintaqalarida tadbirlar, ekologik ko‘rgazma va festivallar o‘tkaziladi, obodonlashtirish, ko‘chatlar o‘tqazish kabi xayrli ishlar amalga oshiriladi. mamlakatimizda ham yerlardan oqilona foydalanish va ularni muhofaza qilishga katta e’tibor berilmoqda. bu yo‘nalish bo‘yicha oxirgi yillarda mustahkam qonunchilik bazasi yaratildi. o‘zbekiston respublikasining yer kodeksi, "yer osti boyliklari to‘g‘risida", "tabiatni muhofaza qilish to‘g‘risida"gi qonunlar qabul qilindi. tabiatni muhofaza qilish - tabiat va uning boyliklaridan oqilona foydalanishga, tabiatni inson manfaatlarini koʻzlab ongli ravishda oʻzgartirishga, tabiat boyliklari va umuman tabiatni, uning goʻzalligi, musaffoligini saqlab qolishga va yanada …

2 / 9

gan. tabiiy muhitning holati oʻzaro taʼsir etib turuvchi koʻp omillarning murakkab majmuida tarkib topgan tabiiy muvozanatga bogʻliq. chunki bir joyning iqlimi quyosh nurining tushish burchagiga, yaʼni geografik kenglik, yer yuzasining tuzilishi, shamollar, okeanlarning uzoq yoki yaqinligi, oqimlari va boshqalarga; oʻsimliklar qoplami esa iqlim, yer yuzidagi togʻ jinslari, relyef, tuproqlarga bogʻliq. bu tabiiy omillarning birontasida oʻzgarish roʻy bersa, tabiiy muvozanat buziladi, bu esa tabiiy muhitda oʻzgarishlarga sabab boʻladi. baʼzan, tabiatning biror komponentiga koʻrsatilgan arzimagan taʼsir hech kutilmagan katta oʻzgarishlarga, xususan, xavfli oʻzgarishlarga olib kelishi mumkin. har qanday tirik mavjudot oʻz atrofini oʻrab turgan tabiiy muhit bilan oʻzaro taʼsirda boʻladi, undan oʻziga kerakli narsalarni oladi, shu muhitda moslashadi, muhit tarkibiga, undagi modda va energiyaning aylanma harakatiga maʼlum darajada oʻzgarish kiritadi. yerning havo qobigʻidagi hozirgi gazlar tarkibi, miqdori, ayrim foydali qazilmalari, masalan, ohaktosh, toshkoʻmir, qoʻngʻir koʻmirning hosil boʻlishi, tuproq qoplamining tarkib topishi, rivojlanishi organizmlarning hayot faoliyati natijasidir. organik dunyoning tabiiy muhit bilan oʻzaro …

3 / 9

ri yana sunʼiy muhitni ham bunyod etadi. masalan, shaharlar, turar joy binolari, bogʻlar, suv omborlari, yoʻllar va boshqa ishlab chiqaruvchi kuchlarning rivojlanishi, fan va texnikaning taraqqiy etishi bilan, tabiiy boyliklarning ahamiyati, ulardan foydalaniladigan sohalar, ularni ishlatish shakllari ham oʻzgarib boradi. qadimda bir necha xil kimyoviy elementlardan foydalanilgan boʻlsa, hozirgi vaqtda mavjud barcha elementlardan foydalaniladi. shu bilan birga koʻpchilik foydali qazilmalar tobora koʻproq qazib chiqarilmoqda. insonning tabiatga taʼsiri kuchayishidan, antropogen landshaftlar koʻpaymoqda. hayvonot va oʻsimlik olamidan rejasiz foydalanish yoki inson faoliyati bilan bogʻliq boshqa sabablar tufayli 16-asrning oxirlaridan 20-asrning 70yillarigacha umurtqali hayvonlarning 250 turi va kichik turlari butkul yoʻqolib ketdi. 80-yillarlardan boshlab xar yili oʻrtacha 1 ta hayvon turi va 50 ga yaqin oʻsimlik turi yoʻqolib bormoqda. qush va sut emizuvchilarning 1000 dan ortiq turi yoʻqolib ketish arafasida turibdi. yil davomida 1 milliard tonna yoqilgʻi yoqiladi, atmosferaga yuzlab million tonna azot oksidi, oltingugurt, uglerod, qurum, chang va boshqalar chiqariladi. tuproq va …

4 / 9

anatni oʻzgartirmasdan foydalana oladigan jamiyatgina taraqqiyotga erishadi. tabiiy boyliklardan oqilona foydalanishdan tabiatda roʻy beradigan jarayonlarning oʻzaro bogʻlikligi va rivojlanishi qonuniyatlari haqidagi bilimlar katta ahamiyatga ega. busiz tabiiy jarayonlarga baho berish, ularni xisobga olish, tabiatga, tabiat komponentlariga koʻrsatilgan har qanday taʼsirning kelajakda qanday oqibatlarga olib kelishini oldindan bilish mumkin emas. inson tabiatdan foydalanganda va unga taʼsir koʻrsatayotganda bilishi va faoliyatida amal qilish zarur boʻlgan, asosan, 5 qonuniyat mavjud: 1) tabiatdagi barcha komponent va elementlar oʻzaro bir-birlari bilan bogʻlangan, oʻzaro taʼsir etib, muayyan muvozanatda boʻlib, uygʻunlik hosil qilgan. biron komponent yoki element oʻzgarsa, butun tabiiy kompleksda oʻzgarish roʻy beradi; 2) tabiatda toʻxtovsiz modda va energiyaning aylanma harakati roʻy berib turadi. bu xayot asosi; 3) tabiiy jarayonlarning rivojlanishida muayyan davriyliklar mavjud (sutkalik, yillik, 12 yillik, 33-35 yillik va koʻp yillik); 4) zonallik; 5) regionallik. insonning tabiat bilan oʻzaro taʼsiri jamiyat taraqqiyoti, ishlab chiqarish usullari mukammallasha borgan sari jadallashadi, tabiatdan, uning boyliklarini, qurilish va …

5 / 9

aydonlarda muttasil bir xil ekinlarning yetishtirilishi, transport vositalarining ortiqcha koʻpayib ketishi, shaharlarning yiriklashib ketishi, tabiat muhofazasiga yetarlicha eʼtibor berilmaganligi tabiiy muhitning buzilishiga, ayrim joylarning ifloslanib ketishiga sabab boʻldi. ayrim konchilik sanoati rayonlarida tabiiy muhit juda buzilib ketgan. katta maydonlarni kon chiqindi jinslari egallagan, chuqur ochiq karyerlar yer osti suvi sathini pasaytirishi natijasida oʻsimlik qoplami qurib bormoqda. rekultivatsiya ishlariga, xususan rivojlanayotgan mamlakatlarda yetarlicha eʼtibor berilmaydi. hozirgi vaqtda tabiatni muhofaza qilish muayyan oʻlka yoki mamlakat doirasidan chiqib, umumjahon muammosiga aylanib bormoqda. yerning ozon pardasidagi oʻzgarishlar, dunyoda haroratning koʻtarilib borayotgani, qutbiy va togʻ muzliklarining qisqarib borayotgani ana shunday muammolardan. ayniqsa, qayta tiklanmaydigan tabiiy boyliklarning kamayib borayotganligi va atrof tabiiy muhitning ifloslanayotgani bir qancha mamlakatlarda, ayniqsa, rivojlangan mamlakatlarda tabiatni muhofaza qilish tadbirlarini koʻrishga majbur etdi. koʻpchilik rivojlangan mamlakatlarda oʻrmonlarni kesish cheklandi, yerdan kadastr asosida foydalaniladigan boʻldi, daryo va koʻllar suvlari tozalanib, baliqlarni koʻpaytirish boshlandi. ovchilik tartibga solindi, qoʻriqxonalar, muhofaza qilinadigan hududlar koʻpaytirildi.biroq 20-asrning oʻrtalaridan …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 9 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ona zamin (22 aprel – xalqaro yerni muhofaza qilish kuni)"

mavzu :ona zamin(22 aprel – xalqaro yerni muhofaza qilish kuni) yer insoniyatning, qolaversa, butun mavjudotning rizqu nasibasini beradigan birdan bir manba. yerni himoyalash esa insoniyatning kelajagini belgilashga qaratilgan tadbirlardan biridir. negaki, bugun farovon hayotni ta’minlayotgan ona zamin kelajak avlodni ham boqishi kerak. shuning uchun bmt rezolyusiyasiga ko‘ra, 1971 yildan buyon har yili 22 aprel - xalqaro yerni muhofaza qilish kuni sifatida keng nishonlanib kelinmoqda. ushbu sana munosabati bilan sayyoramizning turli mintaqalarida tadbirlar, ekologik ko‘rgazma va festivallar o‘tkaziladi, obodonlashtirish, ko‘chatlar o‘tqazish kabi xayrli ishlar amalga oshiriladi. mamlakatimizda ham yerlardan oqilona foydalanish va ularni muhofaza qilishga katta e’tibor berilmoqda. bu yo‘na...

Этот файл содержит 9 стр. в формате DOCX (14,3 КБ). Чтобы скачать "ona zamin (22 aprel – xalqaro yerni muhofaza qilish kuni)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ona zamin (22 aprel – xalqaro y… DOCX 9 стр. Бесплатная загрузка Telegram