olloqulixon madrasasi

DOCX 7 sahifa 29,0 KB Bepul yuklash

7 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 29,0 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 7

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 7

reja : 1. olloqulixon haqida ma`lumot 2. olloqulixon madrasasi konstruksiyasi va qurilishi 3. madrasaning interyeri va xonalarining 4. madrasaning hozirgi kundagi vazifalari olloqulixon davrida zulm, talonchilik, oʻzaro urushlar kuchaygan. olloqulixon buxoro amirligi bilan sulh tuzilganiga qaramay 7-marta amirlik hududiga yurishlar qilib qishloqlarni talab qaytgan. xurosonga 5-marta yurish qilgan. qoraqalpoq va turkmanlarning qoʻzgʻolonlarini beshafqat bostirgan (1828). rossiya bilan savdo va elchilik munosabatlarini (1840—1841) rivojlantirgan. olloqulixon davrida xivada karvonsaroy, tim, 111 xona va boʻlmali toshhovli saroyi (1834—1835), ichan qalʼaning sharqiy darvozasiga tutashtirib qurilgan olloqulixon madrasasi, oq masjid, saitboy masjidi, toshhovuz qalʼasi (1835—1836) va boshqa inshootlar qurilgan. yangi kanallar qazdirib sugʻoriladigan yerlarni kengaytirgan. xiva shahrining obodonchiligi uchun koʻp mehnat sarf qilgan. olloqulixon davrida koshinpazlik (koshinkorlik) sanʼati yuksak choʻqqiga chiqqan. pahlavon mahmud maqbarasi va koʻhna ark koshinlar bilan bezatilgan. sayid alovuddin maqbarasi va boshqa koʻpgina tarixiy obidalar taʼmirlandi. arab muhammadxon va muhammad amin inoq madrasalari qaytadan qurildi. xiva shahrining atrofi mudofaa devori bilan oʻrab …

2 / 7

llarda ichanqal'aning sharqiy qal'a devori o'rnida olloqulixon mablag'lari hisobidan qurilgan. madrasa ichan-qal’a g‘arbiy fasad ansambli tarkibiga kiradi va polvon darvoza bilan bog‘langan. xiva va oʻrta osiyodagi eng mashhur madrasalardan biri. olloqulixon madrasasi sunʼiy tepalik (balandligi 3 m) ustiga qurilgan, shu tufayli qoʻshni binolardan ancha baland koʻrinadi. madrasi tog`ri to`rtburchak tarhli (62,45x47,0 m), peshtog`i g`arbga qaragan. bosh tarzini miyon-saroy, masjid va darsxona hamda 2 qavatli hujralar egallagan. eshikdagi yozuvda binoning kurilgan sanasi saqlangan. hovli (34,6x29,4 m) tomoni oʻziga xos, undagi 2 qavatli qator hujralar polvon darvozaning kichik gumbazlari ustiga va qisman tim gumbazlari chekkasiga joylashgan. mas-jid va darsxona (4,8x4,8 m) tuzilishi bir xil. usti yarim aylana shaklidagi pastak gumbaz bilan yopilgan. devorlaridagi chuqur ravoq- lar hisobiga xona keng koʻrinadi. ayvon (5,5x5,5 m) madrasa gʻarbida joylashgan, mehrobi ganchli muqarnasdan "iroqi" uslubida bezatilgan. hujralar (99 ta)ning har birida bittadan eshik, tobadoniga panjaralar oʻrnatilgan. bu madrasada qozoq va turkman domlalar dars berganligiga qaraganda, ko‘pchilik …

3 / 7

an. bugungi kunda olloqulixon madrasasi diniy maktab sifatida faoliyat ko‘rsatishda davom etmoqda va ko‘plab talabalar o‘zbekiston va markaziy osiyoning boshqa hududlaridan islom ilohiyoti, fiqh va boshqa tegishli fanlarni o‘rganish uchun kelishadi. madrasa ham mashhur sayyohlik maskani bo‘lib, uning go‘zal me’morchiligiga qoyil qolish va o‘zbekistondagi islom ta’limi tarixi bilan tanishish uchun dunyoning turli burchaklaridan tashrif buyuruvchilarni jalb qiladi. polvondarvozaning sharq tomonidagi yo'l yoqasida tashkil topgan ansambl` arxitektura jihatdan ayniqsa diqqatga sazovordir. maydoncha atrofida turli xil binolar — bir necha madrasa, guzar masjidi, hammomlar, tim, karvonsaroy va xon saroyi bo'lardi. qo'rg'on devorining tashqi tomonida shahar bozori, saidboy masjidi yaqinida esa qullar bozori bo'lgan, xivaning chet o'lkalar va qo'shni mamlakatlar bilan savdo aloqasining kengayishi va olloqulixon davrida shahar jamoat markazining ko'xna qal'adan sharqiy darvoza yaqiniga ko'chgani natijasida ana shunday binolar kompleksi bunyod bo'ldi. bu maydon shaharning yangi markaziga aylandi. shahar darvozasiga xon farmonlari osib qo'yilardi. jarchilar shu maydondan turib muhim xabarlarni e'lon qilar …

4 / 7

chada 1834 yilni ko'rsatgan yozuv bor edi. madrasa tim bitgandan so'ng qurila boshlagan bo'lsa kerak. uch tomoni turli bino devorlari bilan o'ralgan maydonchaga madrasa qurish va uning fasadini g'arb tomondagi baland shahar devori va xo'jamberdibiy madrasasiga qaratib ishlash binokor ustalardan katta tajriba va mahorat talab etgan. qurilishni boshlashdan ilgari xo'jamberdibiy madrasasiga yondoshgan shahar devorining bir qismi va polvondarvoza gumbazlaridan bir nechasi buzib tashlandi.paxsa va g'isht devor qoldiqlari tekislanib, uning ustiga madrasaning peshtog'i tiklandi. bu peshtoq madrasa qarshisidagi peshtoq shakliga o'xshatib olingan edi (19-rasm). natijada qo'sh madrasa hosil bo'ldi. sun'iy ravishda qilingan, balandligi 3 metr tepalik olloqulixon madrasasini qo'shni xo'jamberdibiy madrasasining pastak gumbazlaridan ancha yuqoriga ko'tarishga va natijada ichkariga shahar tarafdan o'tishga imkon berdi. madrasaninghovli qismi ham boshqacharoq ko'rinishga ega: ikki qavatli hujralar qatori polvon-darvozaning kichik gumbazlari ustiga va qisman tim gumbazlari cheqkasiga joylashgan. madrasa plani va fasadining tuzilishi umuman odatdagidek bo'lsa ham, lekin ba'zi joylarida muntazamlik buzilgan. natijada hovli sahni …

5 / 7

shinli bezaklar bilan cheklanganlar, xolos. lekin koshinning rangbarang tuzumi va ornamentlar shakli juda xilma-xil. rassom-kulollar bezatiladigan o'ringa qarab rasmning shakli, ranglar quyuqligi va o'lchamlarini ustalik bilan tanlaganlar. peshtoqdagi o'simlikni tasvirlovchi mayin shaklli ravoqlar qatorining zerikarli. geometrik shaklini jonlantirib turadi. peshtoq ichkarisidagi oq band geometrik shaklning to'q lojuvard asosda berilishi ajib ko'rinish kasb etgan. hovlidagi masjidning peshtoqi murakkab halqasimon naqsh gullar bilan bezatilgan, bu peshtoqdan yozgi masjidga o'tiladi. olloqulixon madrasasidagi sirkor sopollar fasadlarni bezash bilan birga hajm o'zgarishlarni ham belgilab turadi. peshtoqning odatda ko'rimsiz bo'lgan orqa konstruktsiyalari ham arxitektura jihatdan e'tiborni jalb etadi. bu yerdagi rang-barang sirkor sopollarda terilgan bezaklar yangicha ko'rinish olgan. peshtoqling fasad qismidagi rangdor sirkor bezaklar ayniqsa ajoyib. bu o'rinda bino-kor va kulol ustalar butun san'atini namoyish qi ishga intilganlar.

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 7 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"olloqulixon madrasasi" haqida

reja : 1. olloqulixon haqida ma`lumot 2. olloqulixon madrasasi konstruksiyasi va qurilishi 3. madrasaning interyeri va xonalarining 4. madrasaning hozirgi kundagi vazifalari olloqulixon davrida zulm, talonchilik, oʻzaro urushlar kuchaygan. olloqulixon buxoro amirligi bilan sulh tuzilganiga qaramay 7-marta amirlik hududiga yurishlar qilib qishloqlarni talab qaytgan. xurosonga 5-marta yurish qilgan. qoraqalpoq va turkmanlarning qoʻzgʻolonlarini beshafqat bostirgan (1828). rossiya bilan savdo va elchilik munosabatlarini (1840—1841) rivojlantirgan. olloqulixon davrida xivada karvonsaroy, tim, 111 xona va boʻlmali toshhovli saroyi (1834—1835), ichan qalʼaning sharqiy darvozasiga tutashtirib qurilgan olloqulixon madrasasi, oq masjid, saitboy masjidi, toshhovuz qalʼasi (1835—1836) va boshqa insho...

Bu fayl DOCX formatida 7 sahifadan iborat (29,0 KB). "olloqulixon madrasasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: olloqulixon madrasasi DOCX 7 sahifa Bepul yuklash Telegram