boshlang‘ich ta’lim tabiiy fanlarida ekskursiya darslari

DOCX 12 pages 27.9 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 27.9 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

10-mavzu. boshlang‘ich ta’lim tabiiy fanlarida ekskursiya darslari. sinfdan va darsdan tashqari ishlar. 1-2-3-4-sinf “tabiiy fanlar” darsliklari bilan tanishish va tahlil qilish. reja: 1. ekskursiya darsi, uni tashkil etish va unda turli metodlar 2. sinfdan tashqari ishlar va ularning turlari. 3. darslikdagi mavzular bilan tanishtirish asosiy tushunchalar: ekskursiya darsi, oz komplektli maktablar, o’quv ishi, mustaqil ish. 10.1. ekskursiya darsi, uni tashkil etish va unda turli metodlar. ma'lumki, tabiatshunoslik darslarida o’qituvchi barcha o’qitish metodlarini: og’zaki, ko’rgazmali va amaliy metodlami qo’llaydi. u o’simlik va hayvonlarni namoyish qiladi. amaliy ishlarni bajarish yo’li orqali o’quvchilarni ayrim organizmlarning tashqi va ichki tuzilishi bilan tanishtiradi. avvalgi boblarda yozganimizdek, sinfdagi darsda hayoti uzoq kuzatishni talab qiluvchi o’simlik yoki hayvonning rivojlanish jarayonini, har xil organizmlarning tabiiy sharoitlarda birgalikda yashashlarini ko’rsatib bo’lmaydi. shuning uchun ham tabiatshunoslik o’qitish metodikasida darslarni to’ldiruvchi maxsus shakllar qo’llaniladi. ekskursiyalarda bolalar tabiatdagi tabiiy guruhlashda, qishloq xo’jaligida, muzeylarda o’simlik va hayvonlar bilan tanishtiriladi. ekskursiyalar avval qaror topgan …

2 / 12

’laklarini yelimlaydilar, jadval to’ldiradilar, rasmini chizadilar). bu o’qitishning eng yuqori ko’rgazmalilikka va o’quvchilarning ijodiy mustaqilligiga asoslangan maxsus shaklidir. dasturning deyarli har bir mavzusi bo’yicha ekskursiyalar mo’ljallangan. vatanimizning tabiiy sharoiti ular sonini ancha ko’paytirishga imkon beradi. ekskursiya o’quv-taibiya ishlarining juda murakkab va qiyin shakli hamda bilimlarni bayon qilishning xilma-xil metodlarini nazarda tutuvchi eng samarali o’qitish shakllaridan biridir. ekskursiyaning kalendar ish rejasi o’quv yilining boshida bir yil uchun choraklar bo’yicha mahalliy sharoit hisobga olingan holda tuziladi. har bir ekskursiya puxta tayyorgarlikni talab qiladi va odatda quyidagi bosqichlardan tashkil topadi: ekskursiyalarning kalendar rejasini tuzish; aniq o’quv-tarbiya vazifalarini belgilash; obyekt tanlash va u bilan taxminiy tanishish; kengaytirilgan ish rejasini tuzish; ekskursovodni yoki korxona xodimlarini o’quvchilar bilan suhbat o’tkazishga tayyorlash, ularni ekskursiyaning maqsadi va vazifalari bilan tanishtirish; o’quvchilarni oldindan tayyorlash (ekskursiyaning umumiy vazifalarini qo’yish, topshiriq va vazifalarni taqsimlash, ekskursiyadagi xulq-atvor qoidalari bilan tanishtirish, anjom-aslaha va jihozlarni tayyorlash); kuzatish imkoniyatlarini hisobga olib, eng maqsadga muvofiq yo’nalish …

3 / 12

radilar; 7) kompas bo’yicha yo’nalishlarni aniqlaydilar; 8) rasm chizadilar, xulosalar chiqaradilar, xulosalarni umumlashtiradilar; 9) kuzatayotgan obyektda baholi qudrat ijtitnoiy foydali mehnat qiladilar. ekskursiya vaqtida to’plangan material darsda, uyda yoki darsdan tashqari vaqtda maktabda ishlanadi (tartibga keltiriladi). ulardan gerbariy va kolleksiyalar tayyorlanadi, ular tarqatma material bo’lib xizmat qiladi yoki ulardan ko’rgazmali qurol sifatida foydalaniladi. shu maqsadda, shuningdek, rasmlar, albomlardan ham foydalaniladi. ekskursiyada to’plangan materiallardan faqat tabiatshunoslik darslaridagina emas, balki matematika, ona tili, mehnat va rasm darslarida ham foydalanish mumkin. chunonchi, 1- sinfda “alifbe” o’qitilayotgan davrda o’quvchilar bilan “kuz” mavzusi bo’yicha ikkita ekskursiya o’tkaziladi, ekskursiyalar vaqtida o’quvchilar xiyobonda erta va kech kuz davrida o’simliklar hayotidagi o’zgarishlar bilan tanishadilar. bolalar qushlarning uchib ketishini kuzatadilar, mehnat darslari uchun tabiiy material yig’adilar. qish va bahorda o’quvchilarning o’simliklar hayotidagi yil fasllariga qarab farqlarni ko’rishlari uchun kelgusi ekskursiyalar o’sha obyektlarda o’tkaziladi. 2- sinfda tabiatdagi mavsumiy o’zgarishlar mavzusi bilan bog’lq holda ekskursiyalar o’tkaziladi, ularda o’qituvchi bolalar bilimlarini kengaytiradi …

4 / 12

r bilan tanishish maqsadida suv havzasiga o’tkaziladigan ekskursiya rejasini keltiramiz. (3- sinf): 1) ilgari tabiatga (bog’cha, xiyobonga) o’tkazilgan ekskursiya mazmuni bo’yicha suhbat; 2) yangi mavzu bo’yicha (suv havzasining mavjudotlari haqida) kirish suhbati; 3) o’smliklarni kuzatish; 4) hayvonlarni kuzatish; 5) yaqinda joylashgan suv havzasidagi o’simlik va hayvonlarning tashqi tuzilishini qarab chiqish; 6) ekskursiya materialini yig’ish; 7) umumlashtiruvchi suhbat; 8) uyga vazifa berish (jadval). ekskursiya jarayonida o’qituvchi o’quvchilarning bilish faoliyatiga rahbarlik qiladi, bunda og’zaki (hikoya, suhbat, tushuntirish), ko’rgazmali (suhbat jarayonida kuzatish) va amaliy (o’quv-chilarning amaliy ishlariga rahbarlik qilish) metodlardan foy-dalanadi. ekskursiya jarayonida o’quvchilar faqat kuzatibgina qolmasdan, balki o’iganilayotgan obyekt to’g’risida yangi ma'lumotlar olishlari va ulardan amalda foydalana bilishlari kerak. olgan bilimlarning natijalarini o’quvchilar so’zlab bera olishlari lozim. 0'qitishning xilma-xil metodlari va uslublaridan foydalanish jihatidan darslarga o’xshash bo’lgan ekskursiya ayni vaqtda o’ziga xos belgilarga ham egadir. u maktabdan tashqarida o’tkaziladi va ko’proq vaqt talab qiladi, vaqt faqat bilish faoliyatigagina emas, balki o’rganish obyekti …

5 / 12

riy va amaliy tizimini to‘ldiradi. uning asosiy vazifasi o‘quvchilarning o‘qishdan tashqari vaqti mobaynida o‘zini-o‘zi tarbiyalash va ijtimoiy foydali mehnat bilan shug‘ullanishga yordam berishdan iborat. sinfdan tashqari mashg‘ulotlarni zamonaviy tashkil etish ijodiy jarayon bo‘lib, o‘qituvchidan chuqur nazariy bilim, amaliy ko‘nikma, malaka va kompetentsiyalar, xohish talab qilgani kabi o‘quvchilardan ham ularning intilishlari va ehtiyojlarini qondirishda mas’uliyat bilan yondashishni talab etadi. sinfdan va maktabdan tashqari ishlar o‘quvchilarni har tomonlama kamol toptirish va ularni hayotga, faol faoliyatga tayyorlash uchun keng imkoniyatga ega. bu ishlar o‘quvchilarning qiziqishlariga muvofiq tarzda ko‘ngillilik asosida tashkil qilinishi lozim. bu ishlar o‘quvchilarning o‘qituvchi rahbarligida ularning bilishga qiziqishlarini uyg‘otish, shuningdek, maktab dasturini kengaytirish hamda to‘ldirish maqsadida amalga oshiriladigan darsdan chetdagi ko‘pchilik faoliyat shakli bo‘lgan sinfdan tashqari ishlar nomini oladi. sinfdan va maktabdan tashqari tashkil qilingan mashg‘ulotlar o‘quvchilar hayotidagi tarbiyaviy faoliyatni to‘ldiradi. ularning dunyoqarashini to‘g‘ri shakllanishiga, axloqiy kamol topishiga ko‘maklashadi. nazariy bilimlarni amaliyot va ishlab chiqarish bilan chambarchas bog‘lanishiga zamin yaratadi. sinfdan …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "boshlang‘ich ta’lim tabiiy fanlarida ekskursiya darslari"

10-mavzu. boshlang‘ich ta’lim tabiiy fanlarida ekskursiya darslari. sinfdan va darsdan tashqari ishlar. 1-2-3-4-sinf “tabiiy fanlar” darsliklari bilan tanishish va tahlil qilish. reja: 1. ekskursiya darsi, uni tashkil etish va unda turli metodlar 2. sinfdan tashqari ishlar va ularning turlari. 3. darslikdagi mavzular bilan tanishtirish asosiy tushunchalar: ekskursiya darsi, oz komplektli maktablar, o’quv ishi, mustaqil ish. 10.1. ekskursiya darsi, uni tashkil etish va unda turli metodlar. ma'lumki, tabiatshunoslik darslarida o’qituvchi barcha o’qitish metodlarini: og’zaki, ko’rgazmali va amaliy metodlami qo’llaydi. u o’simlik va hayvonlarni namoyish qiladi. amaliy ishlarni bajarish yo’li orqali o’quvchilarni ayrim organizmlarning tashqi va ichki tuzilishi bilan tanishtiradi. avvalgi boblar...

This file contains 12 pages in DOCX format (27.9 KB). To download "boshlang‘ich ta’lim tabiiy fanlarida ekskursiya darslari", click the Telegram button on the left.

Tags: boshlang‘ich ta’lim tabiiy fanl… DOCX 12 pages Free download Telegram