transport psixologiyasi modellari

DOCX 4 pages 110.0 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 110.0 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

10-mavzu. haydovchilarning ish qobiliyati haqida tushunchalar. reja 1. haydovchilarning ish qobiliyati 2. toliqish, o’ta toliqish va charchoq. 3. toliqish davrlari va turlari. 4. toliqish va yo’l-transport xodisalari. transport psixologiyasida inson ongida aks etadigan ob’ektlarni modellar deb ataladi. model - boshqa o’rganilayotgan hodisaning nusxalariga o’xshash sun’iy ravishda yaratilgan hodisa hisoblanadi. haydovchi faoliyatining alohida elementlarini takrorlovchi simulyatorlar, shuningdek, transport oqimining xususiyatlarini tavsiflovchi matematik modellarni qo’llash imkonini beradigan dasturlar va turli xil o’quv stendlari mavjud bo’lib, bunday modellardan foydalanish haqiqiy ob’ektni o’rganishni osonlashtirib, kasbiy ko’nikmalarni egallash hamda mustahkamlashga yordam beradi. har qanday tizim operatorining ishi uning ongida shakllanadigan axborot modellariga asoslanadi va bu axborot modeli boshqaruv ob’ektining holati hamda tashqi muhit haqidagi joriy ma’lumotlar to’plamini ifodalaydi. haydovchining ma’lumot modeli - bu unga yo’l, undagi ob’yektlar va transport vositalaridan kelgan ma’lumotlar to’plami bo’lib, shular asosida joyning yaxlit g’oyasi shakllanadi. ya’ni, haydovchi faqatgina mashinani boshqaribgina qolmay, balki ma’lumotni idrok etish, uning ma’nosini tushunishi hamda to’g’ri …

2 / 4

n bilish qobiliyati katta ahamiyatga egadir, shuning uchun uning harakatlari orqali xavfli vaziyatlar paydo bo’lishining oldini olish - hodisalar rivojlanishini bashorat qilish deb ataladi. haydovchining bashorat qilish qobiliyati - uning yuqori malakasi va kasbiy mahorat darajasiga bog’liq bo’ladi, masalan, agar piyoda yo’lni kesib o’tayotgan bo’lsa tajribali haydovchi ham tezlikni pasaytiradi. bunday holatda, haydovchining miya yarim sharida, piyoda va uning mashinasining harakatlanuvchi modellari, ularning dinamikasi, yo’ldagi voqealardan oldin zarur manevrlarni bajarishdagi tajribaga asoslanib, ma’lumotdan foydalanadi va natijada piyodani urib yubormaydi. binobarin, unda nafaqat favqulodda tormozlashga, balki tezlikni kamaytirishga ham ehtiyoj bo’lmaydi. albatta, cheklangan vaqt sharoitida bunday modelni yaratish uchun foydalanilgan barcha omillarni (avtomobil tezligi, piyodalarning holati, ular orasidagi masofa, harakat traektoriyasi, yo’l qoplamasining holati va boshqalar) to’g’ri baholay oladigan juda tajribali haydovchigina bunday xatti-harakatni amalga oshirishi mumkin. ya’ni, haydovchi bir vaqtning o’zida bir nechta turli xil harakatlarni bajarishi, masalan, tormoz pedalini bosish, rulni aylantirish, asboblar panelini kuzatish va shu bilan birga …

3 / 4

yo’l qo’yishi mumkin va bu ko’pincha yo’l-transport hodisalarini sodir etilishiga olib keladi. yo’ldagi sharoitlarga qarab, haydovchining ishonchliligi kun davomida o’zgarib turadi (18-rasm). avtomobilni boshqarish sharoiti qanchalik qiyin bo’lsa, haydovchining ishonchliligi ham shunchalik pasayadi va bu bilan “haydovchi-avtomobil-yo’l” tizimining ishonchliligi ham kamayadi. ishonchlilik soat 18-rasm: haydovchilarning ishlashi ishonchliligidagi o’zgarishlar dinamikasi ish kunida 1, 2, 3 va 4 yuklanish darajalari: 1 – 0–0,1; 2 – 0,1–0,3; 3 – 0,3–0,5; 4 – 0,5–0,7. rus tadqiqotchilari e.m.lobanov va v.v.novizentsevlar tomonidan turli toifadagi yo’l sharoitlarida haydovchilarning ishonchliligi hamda ish qobiliyatlarini o’rgandilar. natijada, haydovchilar ishonchliligining eng yuqori darajasini aniqladilar, ya’ni, haydovchining ishonchliligi 4-5 soatlik uzluksiz avtomobilni boshqarganidan keyin sezilarli darajada pasayishini aniqladilar. agar, yirik shaharlarda harakatlanadigan transport vositalari haydovchilarining psixofiziologik sifatlaridagi o’zgarishlarni hisobga oladigan bo’lsak, ishonchlilik va ishlash qobiliyati egri chizig’i keskinroq o’zgaradi deb taxmin qilishimiz mumkin, chunki, bunda transport sharoitlarining qayta tiklanishi va oqimning uzluksizligi bilan tavsiflanadi. tadqiqiotchilarning tahliliga asosan, ko’rsatkichlarning o’zgarishi ish kunining davomiyligi …

4 / 4

luvchi eng muhim omillardan - moddiy va ma’naviy rag’batlantirish bo’lib, ular asosida inson o’z mehnat faoliyati davomida aniq maqsad va vazifalarni belgilaydi (19-rasm). motivatsiyaga qo’shimcha ravishda, ish hajmining kattaligi, xodimning yoshi, kasbiy tayyorgarlik darajasi, sog’lig’ining holati, oldingi faoliyatining tabiati, intensivligi, ish va dam olish tartibi, noqulay ekologik omillarning mavjudligi hamda boshqalar ham ta’sir qiladi. 19-rasm: haydovchining ishonchliligi. ikkinchi bosqich - ancha yuqori samaradorlik va barqarorlik bilan tavsiflanadi, ya’ni bu davrda minimal energiya sarfi bilan maksimal qiymatga erishiladi hamda uning davomiyligi taxminan 2-2,5 soatni tashkil etadi. uchinchi bosqich - ish qobiliyatining pasayishi, ya’ni, dam olish uchun tanaffus qilish, charchoqlik va kechki ovqat bilan tavsiflanadi. uchinchi bosqichning boshida, tushlik yoki dam olish uchun tanaffusgacha bo’lgan davrda haydovchining xatoliklarga yo’l qo’yish ehtimoli yuqori bo’ladi. bunday tanaffusdan so’ng, ishga yaroqlilik bosqichining vaqti kamayadi va bu birinchi bosqichdagi tananing holatini qisman ishlatish bilan izohlanadi. bunda barqaror ishlash vaqti ham kamayadi, chunki, tanaffusdan oldin yig’ilgan charchoqlikning …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "transport psixologiyasi modellari"

10-mavzu. haydovchilarning ish qobiliyati haqida tushunchalar. reja 1. haydovchilarning ish qobiliyati 2. toliqish, o’ta toliqish va charchoq. 3. toliqish davrlari va turlari. 4. toliqish va yo’l-transport xodisalari. transport psixologiyasida inson ongida aks etadigan ob’ektlarni modellar deb ataladi. model - boshqa o’rganilayotgan hodisaning nusxalariga o’xshash sun’iy ravishda yaratilgan hodisa hisoblanadi. haydovchi faoliyatining alohida elementlarini takrorlovchi simulyatorlar, shuningdek, transport oqimining xususiyatlarini tavsiflovchi matematik modellarni qo’llash imkonini beradigan dasturlar va turli xil o’quv stendlari mavjud bo’lib, bunday modellardan foydalanish haqiqiy ob’ektni o’rganishni osonlashtirib, kasbiy ko’nikmalarni egallash hamda mustahkamlashga yordam beradi. har qa...

This file contains 4 pages in DOCX format (110.0 KB). To download "transport psixologiyasi modellari", click the Telegram button on the left.

Tags: transport psixologiyasi modella… DOCX 4 pages Free download Telegram