mehnat tarbiyasida xalq og‘zaki ijodining o‘rni

DOCX 6 pages 19.1 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 19.1 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

6-mavzu. mehnat tarbiyasida xalq og‘zaki ijodining o‘rni. texnologiya darslarida o‘quvchilarni kasb-hunarga yo‘naltirish texnologiyalari. texnologiya darslarida xorijiy ta‘lim tizimidan foydalanish. reja: 1. xalq og’zaki ijodida mehnat tarbiyasining targ’ib etilishi. 2. xalq maqollarida mehnat tarbiyasi. 3. xalq rivoyatlari asosida o‘quvchilarni mehnatga o‘rgatish. mavzuga oid tayanch tushunchalar: mehnat tarbiyasi, maqol, mehnat qo’shiqlari, xalq rivoyatlari. 6.1. xalq og’zaki ijodida mehnat tarbiyasining targ’ib etilishi. sog’lom bolaning shakllanishida, nafaqat, jismonan sog’lomlik, balki fikran sog’lomlik ham mohiyatan bir maqsadga qaratilgan. bolalarni sog’lom fikrlilikka chorlash degani ana shu sog’lom fikrlar haqida uqtirish emas, balki uni hayotga tatbiq qilish orqali singdirishdir. ota-bobolarimiz azaldan mehnatni ulug’lab kelishgan , o’zlari sidqidildan mehnat qilishgan. bizga ulardan meros bo’lib qolgan barcha xazinalar-ilmiy badiiy kitoblar, turli xildagi san’at asarlari me’morchilik obidalari va boshqa narsalar ana shu mehnatning mahsulidir. bobolarimiz mehnatsevarliklari tufayli ulkan yutuqlarni qo’lga kiritishgan. yoshlarni ham mehnatni sevishga, mehnatsevar bo’lishga chaqirishgan. xalq og’zaki ijodi namunalari qadimiyligi, ta’sirchanligi manbalardan hisoblanadi. bu tarbiya vositalarini bolalar …

2 / 6

rning hayoti va turmushi jarayonida to’plagan tajribalari, dunyoqarashi, o’zi yashab turgan ijtimoiy hayotga bo’lgan munosabati, o’tmish hayoti va uning ibratli saboqlarini, umid va orzularini ifodalaydi. maqollar xalq og’zaki ijodining bir turidir. maqollarda xalqning turmush davomida to’plagan tajribalari natijasida yuzaga kelgan xulosalari ixcham va sodda tarzda bayon etilgan. demak, maqollar xalqning ijtimoiy-tarixiy, hayotiy-maishiy tajribasi umumlashgan badiiy, obrazli mulohazalardan iborat hikmatli so’zlardir. ular qadimdan sinalgan, turmush tasdig’idan o’tgan tushunchalar orqali kishilarni ogohlantiradi. hayot, yashash tushunchalariga endigina duch kelayotgan boal maqollar orqali to’g’ri yo’lni tanlay oladi. bundan tashqari xalq hayotiga hamroh bo’lgan qo’shiqlarda ham halol rizq topish, mehnatsevarlik o’z aksini topgan. ajdodlarimiz uchun mehnatning samarali bo’lishining yechimi qo’shiq aytishdan iborat bo’ladi. shuning uchun ajdodlarimiz har bir ishni qo’shiq bilan bajarib ham mehnatning samarali bo’lishini, ham zerikmasdan bajarish yo’lini o’ylab topganlar. 6.2. xalq maqollarida mehnat tarbiyasi. xalqimiz orasida yashab kelayotgan mehnat qo’shiqlari bajariladigan ish sohalariga qarab uch xil bo’ladi: 1.dehqonchilik bilan bog’liq mehnat qo’shiqlari: …

3 / 6

qo’shiqda dehqon, albatta, o’zining ichki kechinmalarini, hayot tajribasidan olgan taassurotlarini, turmush tashvishlarini bayon etishga urinadi. qo’shiq aytuvchi kishi sahnada san’atkor emas, balki dalada ham oddiy ijrochi, ham tinglovchi sifatida namoyon bo’ladi. 2. chorvachilik bilan bog’liq mehnat qo’shiqlari: shoxlaring bor bir minora, churiya-churiya, minora qushlar qo’nar-a, churiya-churiya, bolang olib iskasang-a, churiya-churiya, kuygan yuraging qonar-a, churiya-churiya. chorvachilik bilan bog’liq qo’shiqlar xalqimizning qadimdan bu kasbni egallab kelganidan, chorvachilikning sir-sinoatlaridan xabardor ekanidan dalolat beradi. xalq har bir hayvonga xuddi odamdek muomalada bo’lgan. uni erkalagan, maqtagan, ta’riflagan, sifatlagan. “xo’sh”, “turey-turey”, “churey-churey” qo’shiqlarini chorvadorlar ichida yashagan shoirtabiat odamlar to’qishgan. bu qo’shiqlarda turli badiiy san’atning boshqa namunalarida bo’lganidek turli badiiy san’atdan foydalanilgan. o’zbek xalqi qadimdan hunarmandchilik bilan shug’ullanib kelgan. o’zbekiston hududida ishlab chiqarilgan shohi atlaslar, banoras to’nlar, amaliy san’at namunalari, to’qilgan gilamlar butun dunyoga mashhur bo’lgan. qadimda o’z hunari bilan nom taratgan ustalar o’z shogirdlaridan kasbiy ko’nikmalar qatori she’r, qo’shiq aytish, biror musiqa asbobida kuy kuychalishni ham …

4 / 6

dimgilaridan biri charx qo’shiqlari hisoblanadi. bugungi kun tekstil sanoati paydo bo’lmasidan avval paxtaning chigiti qo’lda ajratib olinar va paxta momig’idan charxni aylantirish vositasida ip yigirilardi. ayollar kecha-kunduz ip yigirish bilan shug’ullanib, tayyor bo’lgan iplardan gazlamalar to’qishgan. 3.kasb-hunar bilan bog’liq mehnat qo’shiqlari: charx yigirib, charx yigirib, tuyugan. shul qo’lginam toladir. agar shuni yigirmasam, bolalar och qoladir. har bir zerikarli va mashaqqatli mehnatning ham chegarasi bo’ladi. ammo agar odam bevosita charxda ip yigirish orqali kun ko’rsa, unga bu azobli mashg’ulot chegarasizdek bo’lib tuyulgan. ana shunday daqiqalarda odam o’ziga chorasiz, najotsiz bir shaxs bo’lib ko’ringan. qo’shiqda bu holat shunday kuylanadi: charxginam, ey, charxginam, yurakkinam olasan, ayt-chi, sen bu yurtlardan, qachongina yo’qolasan?! tabiiyki, bolalarning eng sevimli mashg’ulotlaridan biri, bu ertak tinglashdir. ertaklar xalq og’zaki ijodining eng qadimiy, ommaviy va keng tarqalgan janrlaridan hisoblanadi. ularda insonparvarlik, vatanparvarlik, do’stga sadoqat, yorga vafodorlik, qahramonlik kabi fazilarlar ulug’lanadi, zulm va zo’rlik qoralanadi. xalq og’zaki ijodida ertaklar o’ziga xos …

5 / 6

dilar. ota nasihatini to’g’ri tushungan kenja o’g’il o’z murod-maqsadiga yetibdi. “qumursqa” ertagida dunyodagi eng zo’r mavjudot mehnatkash, mehnatni sevuvchi mavjudot ekanligi aytiladi. muz, bulut, kun, yomg’ir, yer, ot, mol, bo’ri, sichqoncha, merganda “kim zo’r?”deb so’raganda, biri ikkinchisini ko’rsataveradi. oxirda qumursqa: “otangning olti yuz botmon oshirib yeganman; pochchangning yuz botmon bug’doyini yetti tog’dan oshirib yeganman. men zo’rman, men zo’r deydi”. bu yerda qumursqalar mehnatsevar qilib ko’rsatilgan. o’zbek xalq ijodida mehnat va mehnat ahlini hamisha ulug’lab, unga mehr-muhabbat bilan qarashgan. “qumursqa” ertagida ham shu g’oya ertakka xos uslubda, ajoyib o’xshatishlarda kulguga boy quyidagicha suhbatda bayon etilgan: -qorning nima uchun katta? -jigarim zo’r, -dedi qumursqa. -beling nima uchun ingichka? -mehnatim zo’r! –javob berdi qumursqa. 6.3. xalq rivoyatlari asosida o‘quvchilarni mehnatga o‘rgatish. xalq og’zaki ijoding noyob durdonalaridan biri bo’lmish tez aytishlar chuqurroq tahlil qilib ko’rilsa, barcha tarbiyalar qatori mehnat tarbiyasi yuzasidan juda ko’p manbalar uchratish mumkin. novvoy nonni yopar, nonni novvot deb sotar. jamila …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mehnat tarbiyasida xalq og‘zaki ijodining o‘rni"

6-mavzu. mehnat tarbiyasida xalq og‘zaki ijodining o‘rni. texnologiya darslarida o‘quvchilarni kasb-hunarga yo‘naltirish texnologiyalari. texnologiya darslarida xorijiy ta‘lim tizimidan foydalanish. reja: 1. xalq og’zaki ijodida mehnat tarbiyasining targ’ib etilishi. 2. xalq maqollarida mehnat tarbiyasi. 3. xalq rivoyatlari asosida o‘quvchilarni mehnatga o‘rgatish. mavzuga oid tayanch tushunchalar: mehnat tarbiyasi, maqol, mehnat qo’shiqlari, xalq rivoyatlari. 6.1. xalq og’zaki ijodida mehnat tarbiyasining targ’ib etilishi. sog’lom bolaning shakllanishida, nafaqat, jismonan sog’lomlik, balki fikran sog’lomlik ham mohiyatan bir maqsadga qaratilgan. bolalarni sog’lom fikrlilikka chorlash degani ana shu sog’lom fikrlar haqida uqtirish emas, balki uni hayotga tatbiq qilish orqali singdirishdir...

This file contains 6 pages in DOCX format (19.1 KB). To download "mehnat tarbiyasida xalq og‘zaki ijodining o‘rni", click the Telegram button on the left.

Tags: mehnat tarbiyasida xalq og‘zaki… DOCX 6 pages Free download Telegram