xotira va xayol haqida tushuncha. tafakkur va nutqning psixologik tasnifi

DOCX 15 pages 207.9 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 207.9 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

5-mavzu:xotira va xayol haqida tushuncha. tafakkur va nutqning psixologik tasnifi. reja: 1.xotiraning psixik jarayon sifatida o’rganilishi.xotira jarayonlari va uning turlari. 2.hayol haqida tushuncha.hayol turlari va tavsifi. 3.hayol va tasavvurning o’zaro aloqadorligi. 4.tafakkurning bilish jarayoni sifatidagi mohiyati va shaxs shakllanishida tutgan o’rni. 5.tafakkurning mantiqiy shakllari va turlari. 7.nutq to’g’risida umumiy tushuncha.nutq vujudga kelishining nazariyalari. 8. nutq turlari.verbal va noverbal nutq. xotiraning psixik jarayon sifatida o’rganilishi. ma’lum bo‘lishicha, inson miyasi har qanday ma’lumotni saqlab qoladi. agar shu ma’lumot biror sabab bilan odamga kerak bo‘lmasa yoki o‘zgarmasa, u ongdan tabiiy tarzda yoladi. lekin har doim ham bizning professional faoliyatimiz manfaatlariga mos ma’lumotlarni esda saqlash juda zarur va shuning uchun ham ko‘pchilik ataylab xotira tarbiyasi bilan shug'ullanadi. shu o‘rinda xotira borasidagi ta’riflarga qaytsak, ko‘pgina adabiyotlarda xotira tushunchasi quyidagicha ta’riflanadi. “individning o‘z tajribasida esda olib qolishi, esda saqlashi va keyinchalik uni уana esga tushirishi xotira deb ataladi”. shaxsning yo'nalishi uning qiziqishida ifodalanadi.kishining qiziqishi xotiraga aniq …

2 / 15

a ham bog‘liqdir. kuchsiz, irodasiz kishilar har doim yuzaki yomon xotirlaydilar.aksincha, irodali, materialni o‘zlashtirishga astoydil kirishadigan kishilar puxta va chuqur eslab qoladilar.samarali xotira kishi-ning umumiy madaniyatiga, uning aqliy saviyasiga, bilimiga, uquviga, fikrlash qobiliyatiga, ko‘nikma va odatlariga ham bog‘liqdir. shunday qilib, xotiraning tabiati va uning samaraliligi shaxsning xususiyatlari bilan bog‘liqdir. shaxs o‘z oldiga qo‘yilgan maqsad va vazifalari asosida o‘zining xotirlash jarayonini ongli ravishda tartibga soladi va boshqaradi. xotira sohasida quyidagi asosiy jarayonlar: esda olib qolish, esda saqlash, esga tushirish va unutish bir-biridan farq qilinadi. bu jarayonlar faoliyatda tarkib topadi va belgilanadi. ma’lum materialni esda olib qolish hayot faoliyati davomida individual, ya’ni shaxsiy tajribani to‘plash bilan bog‘liqdir.to‘plangan tajribadan keyin qiladi. ma’lum materialning faoliyatda qatnashmay qolishi yoddan chiqarishga olib keladi. “agar sen oldingi xotiralaringni eslash qobiliyatini yotsang sen uchun hayot togaydi” james mc.gaugx. psixolog sifatida huni ta’kidlash lozimki, xotira bu-doimiy va o‘zgaruvchan hamda taqiqlangan ma’lumotlarni o‘rganishdir. xotira ustidagi izlanishlar ong qanday ishlashini tushunishimizga …

3 / 15

oladi. hatto u yuzlab ro‘yxatlar orasidan 15 yil oldingi ro‘yxatni ham aniq aytib bera olgan. u shunday boshlagan: “biz stol atrofida ftin edik siz kursida kulrang kastyum kiygan holda o‘tirgan edingiz va menga mana bunday holatda qarayotgan edingiz”. ajablanarli holat shunday emasmi? siz ham imkoniyatlaringizni sinab ko‘rishingiz mumkin. atrofda turli tovushlar, qo‘shiqlar, yuzlar ko’rinishlar, turli joylar, turli ta’m va hidlar mavjud. tasavvur qiling, siz 2500 ta yuzlar va joylarni har biriga 10 soniyadan vaqt ajratib ko‘rdin-giz. keyinroq esa oldingisi-ga o‘xshamagan boshqa 280 ta yuzlar va joylarga e’tibor bering. ralf xabeming axborotiga ko‘ra siz 90% oldingilarini eslab qolasiz. keyingi tajriba. tasavvur qiling, siz oldin shakli aniq bo‘lmagan, har tomonlarga chizilgan rasmni ko‘rdingiz, so‘ngra shakli aniq bo‘lgan to‘liq rasmni ko‘rdingiz. david mitchellning tadqiqotlariga ko‘ra to‘liq obyektlarni ko‘rish va eslab qolish noaniqlariga nisbatan oson va tez. xotira tadqiqotchilari 1asrdan ko‘proq vaqtdan buyon quyidagi savollarga javob izlamoqda: qanday qilib biz xotira yutuqlariga erishishimiz mumkin? …

4 / 15

lashtirilgan rasmlami berib ulami ajratish topshirilgan. 99% aniqlikda rasmlar to‘g‘ri ajratilgan.va hatto 3 oydan so‘ng ham shu natija takrorlangan. 10% eshitgan-da, 20% eshitganda, 30% ib-eshitganda, 50% eshitib ko‘rganlarda, 70% suhbatlashganda, 90% bajarayotganda eslab qolingan. tevarakdagi ma’lumotlarni hissiyotlarimiz orqali qabul qilamiz. o‘rganish va xotirada saqlashning turli usullari mavjud. har bir odamda ma’lum usullarning majmuyi mujassam bo‘lib turlicha usullarda turlicha o‘rganish mumkin. xotira jarayonlari va uning turlari. psixologlar inson xotirasi tizimini qanday tasvirlashadi? xotiraning ishlash modeli bizga xotirani qanday tuzish va avalgi holatiga qaytarish haqida o‘ylashimizga yordam beradi. odatda ko‘p uchraydigan birinchi model: kompyuterda axborotni ishlash tizimining ba’zi jihatlari inson xotirasiga o‘xshashligidadir. biz har qanday hodisani eslashda: miyamizga ma’lumotlarni olamiz (kodlash), ma’lumotlarni mustahkamlaymiz (saqlash), keyinchalik u ma’lumotlardan foydalanamiz (qayta ishlash). kompyuterda ham xuddi shunday ma’lumotlarni kodlash, saqlash va qayta ishlash mavjud. kompyuterda ham ma’lumotlar kodlarda saqlanadi.kompyuterga ma’lumotlar klaviaturada kiritilsa, miya ma’lumotlarni hissiy kodlashtiradi. kompyuterda ma’lumotlarni saqlashda chegaralar bor. ammo, kompyuter xotirasi biznikiga …

5 / 15

osqichli jarayon oddiy bo‘lsada tarixiy ahamiyatga ega. bu 3 bosqichli jarayon cheklangan va aniq. bu yangilangan model 2 ta muhim yangi tushunchalarni keltiradi: birinchi ikki bosqichda ongli xabardorlik, ishchi xotira uzoq muddatli xotiraga to‘g‘ridan to‘g‘ri va avtomatik ravishda axborot faol qayta ishlanadi. biz barcha axborotlarni shu zahoti sergaklikda o‘ylay olmaymiz. biz ko‘pincha muayyan, yangi yoki muhim bo‘lgan axborotlargagina e’tiborimizni qaratamiz.masalan, biz xotiraning hajm quvvatini aniqlashimiz mumkin: tasawur qiling, sizga alifbodagi biron harf ko‘rsatildi, so‘ngra oddiy bir savol so‘raldi, keyin navbatdagi harf va keyin yana boshqa oson savol so‘raldi. yaxshi natijaga erishganlar savollarga qaraganda harflarni eslab qolishdi.ular kundalik hayotida asosiy e’tiborlarini vazifalarga qaratishadi.hissiy xotira- xotira tizimida hissiy ma’lumotlami zudlik bilan qisqa eslab qolish. bir lahza yuzlaridagi ma’lumotlami qayd etadi. qisqa muddatli xotira - faol xotirada bir necha belgilar aniq saqlanadi, masalan, 7 ta raqamgacha bo‘lgan ma’lumotlarni eslab qolamiz. aynan shu faoliyatdagi yoki ishlovchi xotira bo‘lishi mumkin. fikrlashimiz asosida ishlovchi, vazifalami bajaruvchi …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xotira va xayol haqida tushuncha. tafakkur va nutqning psixologik tasnifi"

5-mavzu:xotira va xayol haqida tushuncha. tafakkur va nutqning psixologik tasnifi. reja: 1.xotiraning psixik jarayon sifatida o’rganilishi.xotira jarayonlari va uning turlari. 2.hayol haqida tushuncha.hayol turlari va tavsifi. 3.hayol va tasavvurning o’zaro aloqadorligi. 4.tafakkurning bilish jarayoni sifatidagi mohiyati va shaxs shakllanishida tutgan o’rni. 5.tafakkurning mantiqiy shakllari va turlari. 7.nutq to’g’risida umumiy tushuncha.nutq vujudga kelishining nazariyalari. 8. nutq turlari.verbal va noverbal nutq. xotiraning psixik jarayon sifatida o’rganilishi. ma’lum bo‘lishicha, inson miyasi har qanday ma’lumotni saqlab qoladi. agar shu ma’lumot biror sabab bilan odamga kerak bo‘lmasa yoki o‘zgarmasa, u ongdan tabiiy tarzda yoladi. lekin har doim ham bizning professional faoliyatimiz...

This file contains 15 pages in DOCX format (207.9 KB). To download "xotira va xayol haqida tushuncha. tafakkur va nutqning psixologik tasnifi", click the Telegram button on the left.

Tags: xotira va xayol haqida tushunch… DOCX 15 pages Free download Telegram