salmonellezlar

DOCX 16 pages 93.9 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 93.9 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

mavzu: ichak infeksiyalari. dizenteriya. salmonellyoz. botulizm, ovqat toksikoinfeksiyasi reja: 1. ichak infeksiyalari haqida tushuncha. 2. dizenteriya. salmonellyoz. botulizm, ovqat toksikoinfeksiyasi kasalliklari etiologiyasi, klinikasi va davolash, oldini olish. 3. bakteriologik va serologik tekshirish usullarining ahamiyati. 4. o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligining amaldagi buyruqlari salmonellezlar salmonellezlar utkir ichak kasalliklari orasida muxim urin tutadi. kasallik asosan me’da-ichak sis- temasining jaroxatlanishi va intoksikatsiya alomatlari bilan kechib, klinik manzarasi turlicha namoyon buladi. etiologiyasi. salmonellez kuzgotuvchilari juda xil- ma-xil bulib, ichterlama va paratiflar kuzgotuv- chilaridan farkli ravishda kupincha utkir gastroenterit alomatlari bilan kechadigan kasallik kuzgotadi. salmonellez kasalligining kuzgotuvchisi dastlab kasal xayvonlardan, keyinchalik bemor odamlardan topilgan. kasallik kuzgotuvchisi deb xisoblangan salmonella en- teritidis mikroblarini ilk bor 1888 yilda gartner kashf etgan. shu davrdan boshlab salmonellalarning juda k^p yangi serovarlari topilgan. xozirgi kunda salmonellalarning 2600 dan ortik serovari ma’lum.kaufman — uayt taklif etgan xalkaro tasnif buyicha antigen tuzilishiga kura salmonellalar kuyidagi asosiy guruxlarga bulinadi; a, v, s, d, …

2 / 16

yaxshi usadi. salmonellalar mayda ko- loniyalar xosil kilib, usishi uziga xos xisoblanadi.mikrob tanasida o-antigen, xivchinlarida n-antigen mavjud. ba’zi serovarlarida o-antigen tarkibida vi- antigen xam bor. o-antigen tuzilish xususiyatlariga karab, salmonellezlar turli serovarlarga bulinadi. o- antigen kizdirishga chidamli. shu tufayli 2,5 soatgacha kaynatilganida xam parchalanmaydi (salmonella mikroblari tushib kolgan xolda saklangan ovkatni isi- tib iste’mol kilinsa xam, baribir kasallik ruy berishi mikrobning shu xususiyati bilan boglik). n-antigeni kizdirishga chidamsiz. 75— 100°s da isitilganida, xlorid kislotasi va alkogol ta’sirida tez parchalanadi.salmonellalar tashki muxitda boshka ichak guruxi mikroblariga nisbatan ancha chidamli. ular kuruk va past xaroratli muxitda yaxshi saklanadi. sut va sutmaxsulotlaridasalmonellalar 40 kungacha yashashi mumkin. gushtda uy sharoitida salmonellalar 15 kungacha, sovutgichda esa 60 kungacha saklanib turadi. tu- xum va undan tayyorlangan maxsulotlarda, non va boshka ozik-ovkat maxsulotlarida xam salmonellalar uzok vakt yashashi mumkinligi isbotlangan. kuk piyoz, bodring va boshka sabzavotlarda 14— 15 kungacha saklanib koladi. epidemiologiyasi. salmonellez ilgari xayvonlar kasalligi deb …

3 / 16

rarlangan buladi.bemor odam yoki bakteriya tashuvchi xam infektsiya manbai bula oladi. infektsiya manbai sifatida odamning urni xayvonlar urniga nisbatan kam. odamdan kasallik atrofdagilarga asosan kundalik bevosita mulokot yuli bilan, ifloslangan anjomlar vositasida tarkala- di. bemor yoki bakteriya tashuvchi ovkat tayyorlash, tashish, sotish bilan mashgul bulgan xollarda salmonellalar boshka ichak infektsiyalaridagi kabi ovkat maxsulotlari vositasida tarkaladi.salmonellez tarkalishida asosiy omil ovkat maxsulotlari xisoblanadi. bunda mikrob soglom odam organizmiga zararlangan xayvon gushti yoki tuxumi vositasida ogiz orkali tushadi. ba’zi xollarda kasal xayvon chikindilari suvga tushib, suv odamlar orasida salmo- nellyoz tarkalishida asosiy omil bulib xisoblanadi. kasallik ushbu yul bilan tarkalganida odatda, shu suv manbaidan foydalanadigan axoli orasida salmonellyoz katta yo kichik avj olish xolida kayd etiladi.oilada katta yoshdagi odam salmonellyoz bilan og- riganida mulokot orkali kasallik atrofdagi bolalar- ga, ayniksa, gudaklarga tarkalishi mumkin. xastalik- ning bunday yukishi ayniksa tugrukxonalar va gudaklar bulimida kuprok uchrab turadi. tibbiyot xodimlari, shifoxonaga yotkizilgan xomilador ayollar, gudaklar orasida …

4 / 16

sallanadilar. salmonellez kuprok sun’iy ovkatlanadigan bolalarda uchrashi isbotlangan. kukrak suti emadigan bolalar ularga nisbatan3 marta kam kasallanadi. patogenezi. mikrob odam organizmiga fakat ogiz orkali tushadi. salmonellezda asosiy patomorfologik uzgarishlar me’da-ichak yullarida rivojlanadi. uning kay darajada ifodalanishi bemor organizmining kasallanish davridagi xolatiga kup jixatdan boglik. keyingi yillarda aniklanishicha, salmonellalar xalok bulganida ajraladigan endotoksin ta’siridan tashka- ri, mikrobning boshka xususiyatlari xam urin tutadi. salmonellalar ogiz bushligi va ingichka ichakning epiteliy xujayralari ichiga kirish kobiliyatiga va u yerda kupayib, xujayra parchalovchi (tsitopatogen) ta’sirga ega ekanligi aniklangan. bu esa kasallik patogenezida muxim axamiyat kasb etadi.salmonellalar ogiz orkali organizmga tushgach, ogiz bushligi, ichak shillik kavati va limfoid tukimalar orkali kon va limfaga utib, ichki a’zolarga tarkaladi. keyingi boskichda salmonellalar xujayralar ichiga ki- rib oladi va ularni kemira-boshlaydi. natijada suv va elektrolitlar almashinuvi buziladi. gastroenterit alomatlari yuzaga keladi. endotoksin ta’sirida va degidratatsiya tufayli yurak-tomir sistemasi farliyati buziladi. nerv-gumoral boshkarish mexanizmi izdan chikadi. bu klinik jixatdan intoksikatsiyada …

5 / 16

na xarorati de-87yarli kutarilmaydi. korinda biroz ogrik. buladi, ich bu- zilib, kuniga 3—5 marta suvdek ketadi. ogirrok xollarda intoksikatsiya va diareya sindromiga xos alomatlar yakkol ifodalanadi. umumiy loxaslik, ishtaxa yukolishi, kungil aynishi, tana xaroratining kutari- lishi intoksikatsiya alomatlari xisoblanadi. xarorat 38—39°s gacha, ogir xollarda — 40°s gacha kutariladi.salmonellezda diareya sindromi utkir gastroenterit, xatto gastroenterokolit alomatlari bilan namoyon buladi. k,isk.a muddatli umumiy ylomatlardan sung kusish boshlanadi. u odatda bir necha marta takrorlanadi. odatda biroz keyinrok ich surishi kushiladi. av- val ich suyuk xolda tez-tez keladi, najas uzgarmaydi. 3—4 martadan sung ich suvdek bulib, kup mikdorda keta boshlaydi. unda shillik, ba’zan kon aralashgan buladi. ba’zan ich suyuk kelsa xam, unchalik kup mikdorda bulmaydi. axlat kukimtir tusda buladi. korin turib-turib «mijiglab» ogriydi. ichburugdagiga ux- shab tinimsiz katnash salmonellezda kam uchraydi.kasallik ogir kechgan xollarda organizmda suvsizla- nish (degidratatsiya) ruy beradi. u kuprok bolalarda uchraydi. odatda, salmonellyozda degidratatsiya ii—iii da- rajagacha boradi. juda ogir kechganidagina, …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "salmonellezlar"

mavzu: ichak infeksiyalari. dizenteriya. salmonellyoz. botulizm, ovqat toksikoinfeksiyasi reja: 1. ichak infeksiyalari haqida tushuncha. 2. dizenteriya. salmonellyoz. botulizm, ovqat toksikoinfeksiyasi kasalliklari etiologiyasi, klinikasi va davolash, oldini olish. 3. bakteriologik va serologik tekshirish usullarining ahamiyati. 4. o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligining amaldagi buyruqlari salmonellezlar salmonellezlar utkir ichak kasalliklari orasida muxim urin tutadi. kasallik asosan me’da-ichak sis- temasining jaroxatlanishi va intoksikatsiya alomatlari bilan kechib, klinik manzarasi turlicha namoyon buladi. etiologiyasi. salmonellez kuzgotuvchilari juda xil- ma-xil bulib, ichterlama va paratiflar kuzgotuv- chilaridan farkli ravishda kupincha utkir gastroenterit alom...

This file contains 16 pages in DOCX format (93.9 KB). To download "salmonellezlar", click the Telegram button on the left.

Tags: salmonellezlar DOCX 16 pages Free download Telegram