shaxs psixologiyasi

DOCX 39 pages 78.6 KB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 78.6 KB

File type DOCX

Pages 39

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

mavzu: shaxs. reja: 1. shaxs haqida tushuncha. shaxsning rivojlanishi. shaxsning ximoyalanish mexanizmlari. ta’sir etuvchi omillar. shaxs psixologik strukturasi. 1. shaxs nazariyalari (g.ayzenk, z.freyd, k.rodjers, a maslou). xarakter xaqida tushuncha. shaxsning o’zini o’zi baholashi. 1. shaxsning o’zini o’zi nazorat qilishi va boshqarishi. shaxsni o'rganish metodlari (kuzatish, proyektiv texnikalar, so'rovnomalar va amaliy testlar tayanch tushunchalar:shaxs, individ,individuallik. shaxs nazariyalari shaxs haqida tushuncha.mehnat qila olish ko’nikmasining mavjudligi, insonlar bilan birgalikda faoliyat munosabatni amalga oshirayotgan kishi asta - sekin shaxsga aylanib boradi. bevosita moddiy dunyoni, jamiyatni va xususan o’zini o’rganish va faol tarzda qayta o’zgartirish jarayonining sub'ektga aylanmoqda. shu o’rinda haqli bir savol tug’iladi, ya'ni shaxs, individ, individuallik tushunchasining o’zaro bog’liqlik jihatlari mavjudmi? buning uchun mazkur tushunchalaming mazmunini tahlil qilish samarali hisoblanadi. shuning uchun ham dastlab individ tushunchasining mazmuniga to’xtalish lozim, a.v.petrovskiy tahriri ostida chiqqan "umumiy psixologiya" darsligida “individ” tushunchasida kishining nasl-nasabi ham mujassamlashgandir. yangi tug’ilgan chaqaloqni, katta yoshdagi odamni ham, mutafakkimi ham, aqli zaif …

2 / 39

uvchi alohida tirik mavjudot sifatida ko’rsatib o’tiladi. keltirilgan ta'riflardan shuni xulosa qilish mumkinki shaxs deb muayyan jamiyatda yashovchi faoliyatning biror turi bilan shug’uilanuvchi, kishilar bilan normal til orqali munosabatga kirishuvchi ongli individga aytiladi. individ sifatida dunyoga keigan odam ijtim oiy muhit ta'sirida keyinchalik shaxsga aylanadi, shuning uchun bu jarayon ijtimoiy-tarixiy xususiyatga egadir. dunyoga kelayotgan chaqaloqning gavda tuzilishi unda tik yurish uchun imkoniyatining mavjudligini taqozo etsa, miyasining tuzilishi aql-hushining rivojlanishi uchun imkoniyat tug’diradi, qo’llarining shakli shamoyili mehnat qurollaridan foydalanish istiqbollarining mavjud-ligini ko’rsatadi. shaxsning eng muhim xususiyatli jihatlaridan biri - bu uning individualligidir. individualiik deganda insonning shaxsiy psixologik xususiyailarining betakror birikmasi tushuniladi. individualiik kishining o’ziga xosligini, uning boshqa odamlardan farqini aks ettiruvchi psixologik fazilatlar birikmasidir. individualiik tarkibiga xarakter, temperament, psixik jarayonlar, holatlar, hodisalar, hukmron xususiyatlar y ig ’indisi, iroda, faoliyat motivlari, inson maslagi, dunyqarashi, iqtidori, har xil shakldagi reaksiyalar, qobiliyatlari va shu kabilar kiradi. individualiik individning boshqalardan farqlaydigan ijtimoiy xususiyatlari va psixikasining …

3 / 39

ixevioristik kabilami kiritish m um kin.ulami quyidagi tizimda yaqqol ko’rish imkoniyatini beradi. biogenetik nazariyaning negizida yetilish bosh omil sifatida qabul qilingan bo’lib, qolgan jarayonlaming taraqqiyotini ixtiyoriy xususiyat kasb etib, ular bilan o’zaro aloqa tan olinadi, xolos. mazkur nazariyaga binoan, taraqqiyotning bosh omili biologik determinantlarga (aniqlov-chilarga) qaratiladi va ularning mohiyatida ijtim oiy-psixologik xususiyatlar keltirib chiqariladi. taraqqiyot jarayonining o’zi biologik etilishning universal bosqichi sifatida sharhlanadi va talqin qilinadi. biogenetik qonunni f.myulier va gekkellar kashf qilishgan, biogenetik qonuniyat fanning taraqqiyoti nazariyani tashkil qilganda hamda antidarvinchilarga qarshi kurashda muayyan darajada tarixiy rol o’ynagan. biroq fanning individual va tarixiy taraqqiyoti munosabatlarini tushuntirishda qo’pol xatoliklarga y o’l qo’yilgan. jumladan, biologik qonunga ko’ra shaxs psixologiyasining individual taraqqiyoti (ontogenez) butun insoniyatni tarixiy taraqqiyotining (filogenez) asosiy bosqichlarini qisqacha takrorlaydi, degan g'oya edi. biogenetik nazariyaning yirik namoyondalaridan bo’lmish amerikalik psixolog s.xoll psixologik taraqqiyotning bosh qonuni deb "rekapitulasiya qonuni" ni (filogenezni qisqacha takrorlanishini) hisoblaydi. uning fikricha, ontogenezdagi individual taraqqiyot filogenezning muhim …

4 / 39

i, munosabatga qiyin kirishuvchi, his-tuyg’usi cheklangan) xos odamlar turishini aytadi. bu taxminni u shaxs rivojlanishi davriga ko’chirishga harakat qiladi, natijada o’smirlarda sikloid xususiyatlari (o’ta qo’zg ’aluvchanlik, tajovuzkorlik, affektiv tabiatlilik, ilk o ’spirinlarda esa shizoidlik xususiyatlari) bo’ladi degan xulosa chiqaradi. biogenetik nazariyaning namoyondalari amerikalik psixologlar a.gezell, s.xoll taraqqiyotning biologik modeliga asoslanib ish ko’radilar va bu jarayonda muvozanat, integrasiva va yangilanish sikllari o’zaro o’rin almashinib turadi, degan xulosaga keladilar. psixologiya tarixida biologizm ning eng yaqqol ko’rinishi zigmund freydni shaxsning barcha xatti-harakatlari (xulqi) ongsiz biologik mayllar yoki instinktlar bilan shartlangan, ayniqsa, birinchi navbatda u jinsiy maylga (libidoga) bog’liqdir. biologik nazariy aga qarama-qarshi bo’lgan nazariya sotsiogenetik nazariya hisoblanadi. sotsiogenetik yondashuvga binoan shaxsda ro’y beradigan o’zgarishlar jamiyatning tuzilishi ijtim oiylashish usullari va uni qurshab turgan odamlar bilan o’zaro munosabati vositalaridan kelib chiqqan holda tushuntiriladi. ijtimoiylashuv nazariyasiga ko’ra inson biologik tur sifatida tug’ilib, hayotning ijtim oiy shart-sharoitlarining bevosita ta'siri ostida shaxsga aylanadi. rollar nazariyasi g’arbiy evropaning …

5 / 39

ilimlari o’zlashtirishdan iborat bo’lib, uning samarasi qo’z g’atuvchini uzluksiz ravishda mustahkamlab borilishining mahsulidir. bu nazariyaning tarafdorlari e.torndayk va b.skinnerlar hisoblanadi. k.levin tomonidan tavsiya qilingan "fazoviy zarurat maydoni” nazariyasi psixologiya fani uchun (o’z davrida) muhim ahamiyatni kasb etadi. k.levinning nazariyasiga ko’ra, individning xulqi (xatti-harakati) psixologik kuch vazifasini o ’tovchi ishtiyoq (intilish) maqsadlar bilan boshqarilib turiladi, va ular fazoviy zarurat m aydonining ko’lami va tayanch nuqtasiga yo’naltirilgan bo’ladi. psixogenetik nazariya biogenetik, sosiogenetik omillarning qiymatini kamsitmaydi, balki psixik jarayonlar taraqqiyotini birinchi darajali ahamiyatga ega, deb hisoblaydi. ushbu yondashuvni uchta mustaqil yo’nalishga ajratib tahlil qilish mumkin, chunki ularning har biri o ’z mohiyati, mahsuli va jarayon sifatida kechishi bilan o’zaro tafovutlanadi. psixologiyaning irrasional (aqliy bilish jarayonlaridan tashqari) tarkibiy qismlari bo’iishi em osiya, mayl va shu kabilar yordamida shaxs xulqini tahlil qiluvchi nazariya psixodinamika deyiladi. mazkur nazariyaning yirik namoyondalaridan biri amerikalik psixolog e .eriksondir. u shaxs rivojini 8ta davrga ajratadi va ularning bar qaysisi o’ziga …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shaxs psixologiyasi"

mavzu: shaxs. reja: 1. shaxs haqida tushuncha. shaxsning rivojlanishi. shaxsning ximoyalanish mexanizmlari. ta’sir etuvchi omillar. shaxs psixologik strukturasi. 1. shaxs nazariyalari (g.ayzenk, z.freyd, k.rodjers, a maslou). xarakter xaqida tushuncha. shaxsning o’zini o’zi baholashi. 1. shaxsning o’zini o’zi nazorat qilishi va boshqarishi. shaxsni o'rganish metodlari (kuzatish, proyektiv texnikalar, so'rovnomalar va amaliy testlar tayanch tushunchalar:shaxs, individ,individuallik. shaxs nazariyalari shaxs haqida tushuncha.mehnat qila olish ko’nikmasining mavjudligi, insonlar bilan birgalikda faoliyat munosabatni amalga oshirayotgan kishi asta - sekin shaxsga aylanib boradi. bevosita moddiy dunyoni, jamiyatni va xususan o’zini o’rganish va faol tarzda qayta o’zgartirish jarayonining sub'ek...

This file contains 39 pages in DOCX format (78.6 KB). To download "shaxs psixologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: shaxs psixologiyasi DOCX 39 pages Free download Telegram