Back

jurnalistik surishtiruvning tarixiy rivojlanishi

DOCX 11 pages 26.3 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 11
3-ma’ruza: xx asr o‘zbek matbuotidan surishtiruvga misollar toppish va tahlil qilish reja: 1. o‘zbek matbuotida jurnalistik surishtiruvning shakllanishi 2. xx asr boshlaridagi jurnalistik surishtiruvga misollar 3. mahmudxo‘ja behbudiy va uning surishtiruv uslublari 4. xx asr oxiri va mustaqillik davrida jurnalistik surishtiruv tayanch so‘z va iboralar: jurnalistik surishtiruv, milliy matbuot, “sadoi farg‘ona”, mahmudxo‘ja behbudiy, cho‘lpon, “fitna san’ati”, sobiq sho‘rolar, publitsistika, tahlil, fakt va dalillar. o‘zbek matbuotida jurnalistik surishtiruv asosan xx asr boshlaridan, aniqrog‘i, milliy matbuotimiz paydo bo‘lgan davrlardan rivojlana boshladi. 2013 yil o‘zbekiston milliy universiteti va yuneskoning “jurnalistik surishtiruv: nazariya, amaliyot va muammolar” o‘quv qo‘llanmasida o‘zbek matbuotida ilk jurnalistik surishtiruv elementlari xix asr oxirlarida paydo bo‘lgani qayd etiladi. 1898 yilda andijondagi dukchi eshon qo‘zg‘olonini tarixchi fozilbek otabek o‘g‘li “dukchi eshon tarixi” nomli kitobida hujjatlarga asoslanib bayon etadi. shuningdek, 1914 yil “sadoi farg‘ona” gazetasida qishloq xo‘jaligidagi tanazzul sabablari, 1917 yil “ulug‘ turkiston” gazetasida rus investorlarining o‘lkadagi dehqonlarga nisbatan firibgarlik siyosati fosh etilishi …
2 / 11
n beri tartib o‘zgardi. bahor kelib... yerda qor ko‘tarilishidan boshlab 'pul' deb, har kuni jallob va komissiya hovlisiga boramiz. bir muncha pul uchun qarz xat qilishib, qancha vaqt xat yozish bilan ovora bo‘lib, o‘sha xatni tayyorlab, komissiya o‘zining firmasiga olib borib, notarius bilan o‘tkazib berish haqida ovora bo‘lib, komissiyaga kafillik qilish va vekselga qo‘l qo‘yish bilan ovora bo‘lib, oladigan yuz-ikki yuz so‘m pulimizni olib, bunday tashvishlarga qarasak, ekin ekadigan vaqt o‘tib ketadigan fursat bo‘lib ko‘rinib, g‘o‘sh urib, ekin ekish bilan ovora bo‘lamiz. natijada, pillani tutishga vaqt kam qoladi. (izoh: chor rossiyasi davrida paxta jalloblari va firmalari mablag‘ga muhtoj dehqonlarga kelgusi yil hosili hisobidan qarz tarzda pul berib qo‘yib, shu yo‘l bilan paxtani ancha arzon narxda olishgan.) gazetaning 11, 14 va 16 may sonlarida chop etilgan ashurali zohiriyning “pilla kam tutilishining sabablari” sarlavhali maqolalari yuqorida qayd etilgan maqolaning davomi edi. unda ipak qurti yetishtirishning mashaqqatlari va yetishtirilgan pilla hosilining bozorlarda arzonligi, …
3 / 11
tub muallifini hayratga tushirgan narsa: "...amerikaliklar zamonaviy asbob-uskunalar ishlatib, biz esa 10 kishi 10 kunda ular qilgan ishimizni ikki kishi bilan 10 soatda bajara oladilar. ularda urish, chopish, terish, ekish – barchasi oson, chunki hammasi mashina yordamida tez tayyor bo‘ladi. ular o‘sha mashina bilan yetishtirgan hosilni tez yig‘ishtirib oladilar. biz esa, hosilni to‘plab tashiguncha yomg‘ir yoki qor yog‘ib qolsa, dalada tamom bo‘lib qoladi." muallifning yozishicha, bunday mashinalar rossiyada ham bor. "nega dehqonlarimiz mashinalardan foydalanmay, o‘zlarini mashaqqatga ro‘baro‘ qiladilar?" (manba: b. dustqoraev. o‘zbekiston jurnalistikasi tarixi. darslik. – t.: g‘afur g‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2009. – 343-b.) o‘zbekiston tadqiqotchilari yo. mamatova va s. sulaymonova tomonidan chop etilgan "haqiqat izlab: o‘zbekistonda jurnalistik surishtiruvning samaradorlik omillari" o‘quv qo‘llanmasida "milliy jurnalistika tarixida mahmudxo‘ja behbudiy alohida o‘rin tutadi." behbudiy "sart so‘zi noma’lum" maqolasida milliy jurnalistika tarixida ilk bor haqiqiy surishtiruvni amalga oshirishga urinadi. muallif unda aholining fikrini o‘rganish uchun so‘rov o‘tkazish, hujjatli manbalarni tahlil qilish, …
4 / 11
xga "qayta ko‘rish" nomi bilan kirgan siyosiy jarayonlar davrida rivojlana boshladi. bu paytda sobiq sho‘rolar **"imperiya"**sining davri tugayotgan, boltiqbo‘yi respublikalari ittifoq tarkibidan chiqish taraddudiga tushgan, boshqa respublikalarda ham milliy mustaqillik harakatlari boshlanayotgan edi. o‘sha davr o‘zbek jurnalistikasi siyosiy publitsistika yo‘nalishida o‘zining butun qiyofasini namoyon qildi. bu davrda chop etilgan maqolalar mamlakat mustaqillikka erishgandan keyin, 1993-yilda "o‘zbekiston adabiyoti va san’ati" gazetasi kutubxonasi ruknida ikki qismdan iborat "fitna san’ati" nomli kitobga jamlandi. kitobdan o‘rin olgan ayrim publitsistik maqolalarni muallifning biroz subyektivligi yoki hissiyotga berilganligini hisobga olmasa, jurnalistik surishtiruvga misol sifatida ko‘rsatish mumkin. xurshid davron, shavkat rahmon, mirza kenjabek, karim bahriyev, yoqubjon xo‘jamberdiyev singari publitsistlarning turli mavzulardagi maqolalarida surishtiruv belgilarini yaqqol ko‘rish mumkin. xususan, mirza kenjabekning "fitna san’ati" maqolasida farg‘ona fojialari ikki qardosh millat – turk va o‘zbeklar o‘rtasidagi etnik nizo emasligi, balki sobiq sho‘rolar hukumati maxsus xizmatlari tomonidan puxta ishlab chiqilgan reja asosida uyushtirilgan qonli voqea ekanligi aniq fakt va dalillar asosida …
5 / 11
ur g‘ulom nomidagi sovxozning 1-bo‘limida yashovchi musurmon abdusalomovdan kelgan xat sabab bo‘ladi. xatda shunday so‘zlar yozilgan edi: *"men endi nima qilaman dunyoda!! o‘n sakkiz yil ko‘zimning qorachig‘iday avaylab katta qilganim, ziyrak, aqli-farosatli suyanchig‘im – farzandim sharofiddindan ayrilib qoldim. 1987 yili maktabni bitirgach, g‘allaoroldan qarshiga borib, qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash texnikumiga o‘qishga kirdi, ikkinchi yili sovet armiyasiga chaqirildi. qarshi shahar vokzalidan men bilan quchoqlashib, o‘pishib: "otajon, yigitchilik!" deb bag‘riga bosib, yaxshigina kayfiyatda jo‘nab ketdi. mana, besh oy o‘tganida, temir yashikda shishib ketgan jasadi keldi..."* ... telegrammani olib, jo‘nab ketgan ukalarim – baxtiyorjon va rofijon shunday hikoya qilishdi: *"borganimizda beshta o‘lik beton ustiga yotqizib qo‘yilgan ekan. biri tanib bo‘lmaydigan darajada shishib ketgan. sharofiddinning ham jasadi endi ayniy boshlagan ekan. jasadlar dorilanmagan, muzlatilmagan, xor bo‘lib yotibdi. bir-ikki kun kechiksak, nima bo‘lardi?! puling bo‘lsa, samolyotda jo‘natishar ekan. tebut (tabut) yo‘q. pulingizni bersak, yasab bering, desak, ko‘nmaydi. "aroq topib kelsang, yasab beraman" deydi. aroq talonga ekan. …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jurnalistik surishtiruvning tarixiy rivojlanishi"

3-ma’ruza: xx asr o‘zbek matbuotidan surishtiruvga misollar toppish va tahlil qilish reja: 1. o‘zbek matbuotida jurnalistik surishtiruvning shakllanishi 2. xx asr boshlaridagi jurnalistik surishtiruvga misollar 3. mahmudxo‘ja behbudiy va uning surishtiruv uslublari 4. xx asr oxiri va mustaqillik davrida jurnalistik surishtiruv tayanch so‘z va iboralar: jurnalistik surishtiruv, milliy matbuot, “sadoi farg‘ona”, mahmudxo‘ja behbudiy, cho‘lpon, “fitna san’ati”, sobiq sho‘rolar, publitsistika, tahlil, fakt va dalillar. o‘zbek matbuotida jurnalistik surishtiruv asosan xx asr boshlaridan, aniqrog‘i, milliy matbuotimiz paydo bo‘lgan davrlardan rivojlana boshladi. 2013 yil o‘zbekiston milliy universiteti va yuneskoning “jurnalistik surishtiruv: nazariya, amaliyot va muammolar” o‘quv qo‘llanmasida ...

This file contains 11 pages in DOCX format (26.3 KB). To download "jurnalistik surishtiruvning tarixiy rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: jurnalistik surishtiruvning tar… DOCX 11 pages Free download Telegram

Similar files

You might also like these

Show all

No similar files found.