2-ma’ruza: jadidlar matbuotidan surishtiruvga namunalar toppish va tahlil qilish

DOCX 4 pages 17.6 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 17.6 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

2-ma’ruza: jadidlar matbuotidan surishtiruvga namunalar toppish va tahlil qilish reja: 1. jadidlar va ularning matbuotdagi harbiy mavzudagi chiqishlari 2. abdulla qodiriyning askarlik masalasiga oid qarashlari 3. hoji mu’inning harbiy kuch va millat istiqboli haqidagi fikrlari 4. jadidlarning harbiy masalaga yondashuvi va uning oqibatlari tayanch so‘z va iboralar: jadidlar, matbuot, harbiy jurnalistika, askarlik, mustaqillik, milliy armiyalar, sho‘ro mafkurasi, mudofaa, millat istiqboli, zulm mashinasi. jadidlar millatni uyg‘otish, vatanni ozod qilish, istiqlolga erishish uchun armiyaga ehtiyoj borligi haqida sog‘lom fikr bildirib, matbuotda jiddiy chiqishlar qilishgan. o‘sha davrda bu millatparvar ziyolilarning ijtimoiy fikrga ta’sir etishga qaratilgan, aynan armiya bilan bog‘liq maqolalarini o‘qib, ularni jadidlar ichidagi harbiy jurnalistlar deb atash mumkin. negaki, harbiy jurnalistga xos muhim tavsiflardan biri “mudofaa mavzusida materiallar tayyorlovchi” degan vazifada namoyon bo‘ladi. qolaversa, sho‘rolar mafkurasi qilich qayrab turgan bir davrda bunday fikrlarni aytish, muhoraba maydonidan reportaj tayyorlashdan mashaqqatli edi. quyida maqolalardan ayrimlarini tahlil qilishga urinamiz. abdulla qodiriy. “bizda askarlik masalasi” maqoladagi …

2 / 4

cha orqadamiz, bizning mazlumligimiz madaniyatsizligimiz sababli deyish mumkin. lekin shunday bo‘lsa ham, istiqlol olib, askarsiz yashash butunlay mumkin emas. natijasi boshqa qurolli mamlakatlarga qul bo‘lib yurishdir…”* yozuvchi shu o‘rinda bir misolni keltiradi. ya’ni afg‘on qardoshlarimiz madaniyatda bizdan ancha ortda bo‘lsa-da, dunyoga hokimlik da’vo qilayotgan angliyani ozgina harbiy kuchi bilan yengib, o‘z yurtidan haydab chiqarganini aytadi. chor rossiyasining zolimona siyosati, hatto pichoq taqib yurishni taqiqlagani xalqimizni qo‘rqoq qilib qo‘yganini maqolada keltirib, qo‘ldan ketgan huquqlarni qaytarish, davlat idorasini yana qo‘limizga olishimiz uchun o‘z askarimiz bo‘lishi zarurligini yozadi. dunyo sahnasiga buyuk sohibqironlar, sarkardalar bergan millatni uyg‘onishga chorlaydi. "agar biz mustaqil, qullikdan qutulib yashashni istar ekanmiz, yaqin istiqbolimizdagi baxtli kunlar uchun askar bo‘lishimiz, vatan mudofazasiga hozirlanishimiz lozim. loziqgina emas, alzamdir (shartdir)” deb maqolaga yakun yasaladi. hoji mu’in. “bizga nima kerak?” muallif kun tartibiga masalani keskin qo‘yadi: "hozirgi vazifamizga qaraganda bizga eng avvalo, askar kerakdir. chunki hozirgi ichki isyon va inqilob, xorijiy dushmanlarning tajovuzidan ortiq …

3 / 4

o‘lida kurashishga chorlaydi: *"ey turkiston ishchisi! oyoqqa tur! dushmanlaringni bos! yurtingni saqla! ey turkistonlik turk o‘g‘li! yarog‘ingni ol! yovingni ot! hurriyatingni saqla!" shu o‘rinda hoji muinning yana bir maqolasiga e’tibor qarataylik. maqola “askarlik to‘g‘risida” deb nomlangan. "askarsiz millat jonsiz gavda hukmidadir. o‘zining yerlik xalqidan askari bo‘lmagan bir yurt qo‘riqchisiz bir istehkom kabidir. askarlik bir millatning hayot-mamot masalasini hal qilish uchun ulkan rol o‘ynaydigan kuchdir. har bir yengish va yengilishning boisi askardir”, deb yozilgan maqolada. boshqalarga qaram bo‘lib qolganimiz, erkimiz qo‘ldan ketganligini askarlik ruhi millatda so‘nib ketgani bilan izohlaydi. maqolada yana shunday satrlar bor: "turkiston turklari ham bir vaqtlar urushqoq bo‘lishda mumtoz va mashhur edilar. faqat so‘nggi asrlarda o‘zlarining askariy kuchlarini yevropa jahongirlariga qarshi tashlamay, o‘zaro urushda sarf etdilar. oxiri, ularning yurtimizni istilo qilishlariga sabab bo‘ldilar. shuning uchun bu yerdagi xalqda bora-bora askarlik ruhi so‘nib ketdi." qolaversa, mahalliy xalqdan majburiy askar olish siyosati ham bizda harbiylikka bo‘lgan qiziqishning pasayishiga olib kelganini …

4 / 4

dil ko‘tarib chiqishgan. jasoratli, o'tkir so‘zlari bilan qalbimizni, ongimizni, shuurimizni uyg‘otishga urinishgan. biroq zulm mashinasi bunday sog‘lom fikrlarni egalarining o‘zi bilan birga yo‘q qilib tashlagan. savollar: 1. jadidlar nega matbuotda armiyaga ehtiyoj borligi haqida fikr bildirishgan? 2. abdulla qodiriy “bizda askarlik masalasi” maqolasida qanday asosiy fikrlarni ilgari suradi? 3. hoji mu’inning “bizga nima kerak?” maqolasida millatga qanday chaqiriqlar berilgan? 4. jadidlarning harbiy jurnalistlar deb atalishiga nima sabab bo‘lishi mumkin? 5. hoji mu’inning askarlik to‘g‘risidagi fikrlariga ko‘ra, millatning harbiy kuchi qanday ahamiyatga ega? 6. chor rossiyasining siyosati millatning harbiy ruhi pasayishiga qanday ta’sir ko‘rsatgan? 7. jadidlarning bu masalada ilgari surgan fikrlari qanday oqibatlarga olib kelgan?

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "2-ma’ruza: jadidlar matbuotidan surishtiruvga namunalar toppish va tahlil qilish"

2-ma’ruza: jadidlar matbuotidan surishtiruvga namunalar toppish va tahlil qilish reja: 1. jadidlar va ularning matbuotdagi harbiy mavzudagi chiqishlari 2. abdulla qodiriyning askarlik masalasiga oid qarashlari 3. hoji mu’inning harbiy kuch va millat istiqboli haqidagi fikrlari 4. jadidlarning harbiy masalaga yondashuvi va uning oqibatlari tayanch so‘z va iboralar: jadidlar, matbuot, harbiy jurnalistika, askarlik, mustaqillik, milliy armiyalar, sho‘ro mafkurasi, mudofaa, millat istiqboli, zulm mashinasi. jadidlar millatni uyg‘otish, vatanni ozod qilish, istiqlolga erishish uchun armiyaga ehtiyoj borligi haqida sog‘lom fikr bildirib, matbuotda jiddiy chiqishlar qilishgan. o‘sha davrda bu millatparvar ziyolilarning ijtimoiy fikrga ta’sir etishga qaratilgan, aynan armiya bilan bog‘liq maqolala...

This file contains 4 pages in DOCX format (17.6 KB). To download "2-ma’ruza: jadidlar matbuotidan surishtiruvga namunalar toppish va tahlil qilish", click the Telegram button on the left.

Tags: 2-ma’ruza: jadidlar matbuotidan… DOCX 4 pages Free download Telegram