makroiqtisodiyot fanining predmeti, maqsadi va tadqiqot usullari

DOC 7 pages 165.5 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 165.5 KB

File type DOC

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

mavzu. makroiqtisodiyot fanining predmeti, maqsadi va tadqiqot usullari reja 1. “makroiqtisodiyot” fanining shakllanishi tarixi, predmeti va ob’yekti. 2. makroiqtisodiyot fanining tadqiqot usullari. 3. “resurslar- tovarlar va xizmatlar” hamda “daromadlar –xarajatlar”ning doiraviy oqimi modeli. 1. “makroiqtisodiyot” fanining shakllanishi tarixi, predmeti va ob’yekti. makroiqtisodiyot atamasi kundalik foydalanishga nisbatan yaqindagina kiritilgan bo’lsada makroiqtisodiy tahlil elimentlari iqtisodiyot fani bilan deyarli birga paydo bo’ldi. mamlakat iqtisodiyoti rivojlanishini yaxlit bir jarayon sifatida tadqiq qilish, unga turli elimentlarining o’zaro bog’liqligi va o’zaro ta’siri xos bo’lgan tizim sifatida yondoshish dastlab f. kene asarlarida uchraydi. fransiya qiroli lyudovik xv saroyi vrachi f.kene 1758 yilda, milliy mahsulot ishlab chiqarish jarayoni pul oqimlarining doiraviy aylanishi sifatida tasvirlangan “kene jadvali” ni tuzishda ilk bor makroiqtisodiy tahlil elimentlarini qo’lladi. makroiqtisodiy tahlilning tamal toshlari, shuningdek, j.b.sey, l.val’ras, v.pareto va boshqa olimlar tomonidan xix asrdanoq qo’yilgan edi deb ta’kidlash mumkin. keyinchalik, k.marks o’zining jami ijtimoiy mahsulot(jim)ni takror ishlab chiqarish sxemasi, v.leon’tev esa o’zining tarmoqlararo balansi …

2 / 7

zaro farqlanadi: a) pozitiv makroiqtisodiyot; b) normativ makroiqtisoiyot. pozitiv makroiqtisodiyot real iqtisodiy hodisalarni va ularning aloqador-liklarini o’rganadi. normativ makroiqtisodiyot esa qaysi sharoitlar yoki jihatlar maqbul yoki no- maqbul ekanligini belgilaydi, harakatning aniq yo’nalishlarini taklif etadi. shu joyda iqtisodiy nazariyaning ikki mustaqil bo’limi sifatida makroiqtisodiyot va mikroiqtisodiyot fanlarining predmetlarini o’zaro farqlab olishimiz zarur. mikroiqtisodiyot predmeti bo’lib “belgilangangan” iqtisodiy shart-sharoitlarda uy xo’jaliklari va firmalar darajasida iqtisodiy qaror qabul qilish mexanizmi hisoblanadi. mikroiqtisodiy tahlil ob’yekti bo’lib alohida tovarlar bozorlari, resurslar bozorlari, ulardagi talab va taklif hisoblansa makroiqtisodiyotda milliy iqtisodiyot darajasida mehnat, pul, tovarlar va xizmatlar bozorlarining o’zaro munosabatlari va o’zaro ta’sirini tahlil qilinadi.. mikroiqtisodiyotda “belgilangan” deb qabul qilingan, ya’ni mikroiqtisodiy tadqiqot predmeti hisoblanmaydigan ko’pgina ko’rsatkichlar, jumladan iste’molchilarning daromadlari, jamg’armalari, foiz stavkasining dinamikasini va buni belgilovchi omillarni makroitisodiyot tadqiq qiladi. makroiqtisodiyot yalpi ishlab chiqarishining barqaror o’sishini, resurslarning to’liq bandliligini, inflyatsiyaning past sur’atlarini va to’lov balansining muvozanatini ta’minlash nuqtai nazaridan mamlakat iqtisodiyotini bir butun holda …

3 / 7

iyot va makroiqtisodiyot fanlari predmetlarini yaxshiroq farqlab olishga yordam beradi. nisbatan mustaqil bo’lgan bu ikki fanning iqtisodiy hodisalar va qonuniyatlar to’g’risidagi xulosalari bir birini to’ldirib turadi.. uy xo’jaliklari, firmalar, davlat va tashqi dunyo makroiqtisodiyot sub’yektlari hisoblanidilar. 1.1-jadval. iqtisodiy nazariyaning asosiy masalalari va tarkibi iqtisodiy nazariyaning masalalari iqtisodiy nazariyaning bo’limlari mikroiqtisodiyot iste’molchilar bozordagi talab hajmi va tarkibini qanday belgilaydilar? ishlab chiqaruvchilar mahsulot ishlab chiqarish hajmi va usullarini qanday aniqlashadi? bozor bahosi qanday tashkil topadi? milliy daromad qanday taqsimlanadi? davlat ishlab chiqarish omillarini tarmoqlar-aro taqsimlash va milliy daromadni individ-lararo taqsimlashda ishtirok etishi kerakmi? iste’molchi talabi nazariyasi mahsulot ishlab chiqarish va taklif etish nazariyasi tarmoq va umumiy iqtisodiy muvozanat nazariyasi ishlab chiqarish omillar bahosini shakllantirish nazariyasi ijtimoiy farovonlik nazariyasi makroiqtisodiyot milliy daromad miqdorini nima belgilaydi? pul nima va uning roli qanday? baholar darajasi nima va uning dinamikasini qaysi omillar belgilab beradi? bandlik darajasini nima belgilab beradi? iqtisodiy kon’yuktura o’zgarishlarinni qaysi omillar belgilab beradi? …

4 / 7

aralashuvi zarur deb hisoblashishsa iqtisodiy nazariyaning klassik maktabi namoyondalari bunday aralashishga qarshi fikrlar bildirishadi. bugungi kunga kelib ko’pchilik mamlakatlarda davlatning iqtisodiyotdagi roli sezilarli darajada katta ekanligini hisobga olsak, davlatning iqtisodiy rivojlanish strategiyasini belgilash, bozor mexanizmlariga putur yetkazmagan holda iqtisodiyotni tartibga solishi muhim ekanligiga iqror bo’lamiz. davlat makroiqtisodiyotning boshqa sub’yektlari hatti-harakatini belgilovchi omillarni hisobga olgan holda, barqaror iqtisodiy rivojlanishni ta’minlash maqsadida, o’z tasarrufida mavjud bo’lgan vositalar orqali ularni yo’naltirib turadi. bu vositalar esa fiskal (byudjet-soliq) va monetar (pul-kredit) siyosatdir. xulosa qilib aytganda makroiqtisodiyot fani alohida mamlakatda iqtisodiy siyosatning va jahon xo’jalik aloqalarini tashkil etishning nazariy asosi hisoblanadi. 2. makroiqtisodiyot fanining tadqiqot usullari. makroiqtisodiyot fanining tadqiqot usullariga ilmiy mavhumlashish, analiz va sintez, deduksiya, induksiya, statistik kuzatuv, iqtisodiy matematik modellashtirish usullari kiradi. . juda murakkab tizim hisoblangan milliy iqtisodiyotni tadqiq qilish o’ziga xos usullardan foydalanishni talab etadi. son-sanoqsiz faktlarni, minglab ko’rsatkichlarni alohida-alohida o’rganib chiqish va ular borasida ilmiy asoslangan xulosalar chiqarish o’ta qiyin …

5 / 7

a ularni taklif etish hajmlari ko’rsatkichlari emas, balki agregat ko’rsatkichlar hisoblangan baholarning o’rtacha darajasi, yalpi talab va yalpi taklif ko’rsatkichlaridan foydalaniladi. davlat obligatsiyalari bo’ycha foiz stavkalari, markaziy bankning hisob stavkasi, tijorat banklarining kreditlar uchun belgilagan foiz stavkalari kabi kapital uchun to’lov stavkalari umumlashtirilib ularningt o’rtacha miqdori bozor foiz stavkasi deb yuritiladi va makroiqtisodiy tahlil jarayonida bu agregat ko’rsatkichdan foydalaniladi. makroiqtisodiy tahlilda asosiy tadqiqot usuli makroiqtisodiy jarayonlarni agregat ko’rsatkichlardan foydalangan holda iqtisodiy matematik modellashtirishdir. makroiqtisodiy modellar iqtisodiy ko’rsatkichlar va jarayonlar o’rtasidagi miqdoriy, sabab- oqibat bog’lanishlarini matematik formula, grafik va chizmalar ko’rinishida ifodalaydi. bunga yalpi talab-yalpi taklif (ad-as) modelini, keyns xochini, fillips egri chizig’ini, is-lm modelini, iqtisodiy o’sishning domar, xarrod va solou modellarini i keltirish mumkin. bu modellarni bir vaqtning o’zida ham grafik ko’rinishda, ham algebraik formula ko’rinishida tasvirlash mumkin . algebraik formulalar kabi makroiqtisodiy modellar o’am ikki, uch yoki bundan ko’p o’zgaruvchili bo’lishi mumkin. ad-as modelida yalpi talab va yalpi taklif …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "makroiqtisodiyot fanining predmeti, maqsadi va tadqiqot usullari"

mavzu. makroiqtisodiyot fanining predmeti, maqsadi va tadqiqot usullari reja 1. “makroiqtisodiyot” fanining shakllanishi tarixi, predmeti va ob’yekti. 2. makroiqtisodiyot fanining tadqiqot usullari. 3. “resurslar- tovarlar va xizmatlar” hamda “daromadlar –xarajatlar”ning doiraviy oqimi modeli. 1. “makroiqtisodiyot” fanining shakllanishi tarixi, predmeti va ob’yekti. makroiqtisodiyot atamasi kundalik foydalanishga nisbatan yaqindagina kiritilgan bo’lsada makroiqtisodiy tahlil elimentlari iqtisodiyot fani bilan deyarli birga paydo bo’ldi. mamlakat iqtisodiyoti rivojlanishini yaxlit bir jarayon sifatida tadqiq qilish, unga turli elimentlarining o’zaro bog’liqligi va o’zaro ta’siri xos bo’lgan tizim sifatida yondoshish dastlab f. kene asarlarida uchraydi. fransiya qiroli lyudovik xv saroyi vra...

This file contains 7 pages in DOC format (165.5 KB). To download "makroiqtisodiyot fanining predmeti, maqsadi va tadqiqot usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: makroiqtisodiyot fanining predm… DOC 7 pages Free download Telegram