milliy dinlar

DOC 17 sahifa 181,5 KB Bepul yuklash

17 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 181,5 KB

Fayl turi DOC

Sahifalar 17

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 17

3-mаvzu. milliy dinlаr reja 1. hinduiylik, jaynizm, sikxizm ta'limotlari 2. konfutsiylik, daosizm, sintoizm ta'limotlar i 3. yahudiylik dini, tarixi, ta'limoti diniy munosabatlar, birinchidan, har bir diniy jamoa, uyushma, tashkilotlar orasidagi, ikkinchidan, diniy tashkilotlar o‘rtasidaga va uchinchidan, tashqi munosabatlar doirasidagi aloqalarga bo‘linadi. bu alokalarning ob'ekti va sub'ekti diniy jamoalardir, ular diniy e'tiqodga asoslangan dunyoqarashga ega bo‘lgan kishilar birligining muayyan shakli va diniy uyushmaning boshlang‘ich elementidir. bu birlikning asosiy belgilari quyidagicha: 1) diniy e'tiqod, maqsad va vazifalar birligi; 2) diniy marosimlar va undan tashqaridagi faoliyatlarning birligi; 3) etnik birlik tuyg‘uei; 4) jamoa a'zolari orasidagi o‘zaro taqsimlangan mavqe va vazifalarning birligi. diniy jamoalarning tuzilishi an'analar va urf-odatlar, ququq yoki umumiy dasturlar, qoida, fatvolar bidan belgilanadi. bular maxsus mezonlar asosida rasmiy va norasmiy guruxlarga: -"jamoa kengashi", "ruhoniylar", "qavmlar" va "va'zxonlar" ga, diniy va xo‘jalik, moliya ishlari bilan shug‘ullanuvchi guruhlarga bo‘linadi. milliy dinlar deb, odatda, bir millatga mansub xalqdar e'tiqod qiladigan dinlar tushuniladi. bunday dinlar …

2 / 17

agi tasavvurning paydo bo‘lishi va unga ishonishdir. аmmo bu davrda bunday tasavvurlar hali to‘la shakllanmagan edi. ular keyingi davrlarda rivojlangan. bu davrda qurbonlik kilish keng rasm bo‘lib hatto majburiy marosimlardan biri hisoblanar edi. xudolar yo‘lida meva-cheva, noz-ne'matlardan tortib, uy hayvonlarining barcha turlarigacha, qadim zamonlarda esa hatto odamlar ham qurbon qilinar edi. milliy dinlar rivojlanishining so‘ngti davrlariga kelib odamlar o‘rniga hayvonlar kurbon qilina boshlangan. shu bilan birga oxirat haqidagi tasavvurlar keng targ‘ib kilinardi. milliy dinlar elat-millat dinlari deb ham yuritiladi. chunki ular urug‘-qabila dinlaridan farkli ravishda sinfiy jamiyat qaror topishi va shakllanishi davrida vujudga kelgan va rivojlangan. binobarin, ular avvalo elatning so‘ngra, millatning shakllanishini o‘zlarida aks ettirgan. milliy dinlarda tasavvur kilingan xudolar milliy xudolar hisoblanib, ibodat-marosimlar asosan muayyan elat yeki millatnikigagina mos tushar edi. binobarin, bu xildagi qadimga dinlar milliy davlat xarakterida bo‘lishi bnlan boshqa din shakllaridan ajralib turagan. eng so‘nggi davrning milliy dinlariga quyidagilar kiradi: hinduizm, jaynizm, sikxizm, daosizm, konfutsiylik, …

3 / 17

qo‘shiqlar vedasi”); 3. yajurveda (“qurbonliklar vedasi”); 4. аtxarvaveda (“аfsun va jodular vedasi”); rigveda. rigveda xudolarga aytilgan madhiyalarning to‘plami, diniy yodgorliklar bo‘lib, uning mualliflari rishi kuylovchilarning asosiy vazifalari xudolarni oriy tomonga og‘dirish bo‘lgan. rigvedada zardushtiylikning muqaddas kitobi “аvesto” bilan o‘xshash afsona va marosimlar bor. rigveda panjobda, hind havzasi va uning oqimida miloddan avvalgi vi asrda paydo bo‘lgan. unda shimoliy hindistonda miloddan avvalgi 2-1-ming yilliklarda yuz bergan voqealar haqida ma'lumot beriladi. samaveda. rigvedaga ko‘proq bog‘liq bo‘lib, u hozirgi davrga ikki tahrirda yetib kelgan (cakha – aynan, shahobcha); kautxuma (kauthuma) va ranayaniya (ranayaniya). kautxuma to‘plami 1810 she'rdan iborat bo‘lib, undan faqat 76 tasi rigvedada uchramaydi. undagi she'rlar rigvedaning viii va ix mandalasidan olingan bo‘lib, tantanali qurbonlik marosimi paytida o‘qiladi. to‘plam ikki qismdan iborat: birinchi qism hajmi аgni, indra, sama xudolariga, ikkinchi qism somaga qurbonlik keltirish marosimida aytiladigan qo‘shiqlardan iborat. samovedaning maqsadi diniy marosimlarda aytiladigan qo‘shiqlarni o‘rgatishdan iborat. hindistonda hozirda ham vedalarni kuyga solib …

4 / 17

aks ettirgan. qadimiy hind jamiyatida mavjud bo‘lgan barcha taraflarni, nuqson va kamchiliklarni o‘zida aks ettirgan. аtxaravaveda afsonaviy ruhoniy аtxarvana (“olov ruhoniysi”) nomi bilan bog‘liq bo‘lib, afsun va jodular o‘sha davrda olov ustida bajarilgan. аtxarvaveda 6 ming she'rdan iborat bo‘lib, 371 madhiyani o‘z ichiga oladi. ular yigirmata kitobda jamlangan. vedalarda butun tabiatning ilohiyligi haqidagi ta'limot ilgari suriladi. hindistonda ko‘pxudolik keng targ‘ib qilinadi. xudolar orasida “eng ulug‘i, eng kichigi, eng qarisi, eng yoshi bo‘lmay, ular barchasi ulug‘likda tengdir. bir xudo ba'zida butun borliqning hukmdori bo‘lishi va shu bilan birga u ikkinchi bir xudoga tobe bo‘lishi mumkin. masalan, indra va barcha xudolar varunaga tobe bo‘lishi mumkin. varuna va boshqa barcha xudolar indraga bo‘ysunadilar. bu veda ilohiyotchiligiga xos bo‘lib, shu munosabat boshqa xudolarga ham tegishlidir. vedalarda xudolar osmon xudolari quyosh xudolari, havo xudolari, yer xudolari, ayol xudolar kabi xudolar toifasi haqida madhiyalar bayon etilgan. osmon xudolari. dyaus, varna, indra kabi xudolar osmonlarni boshqarib turuvchilarga …

5 / 17

li) nomi bilan zikr etiladi. shiva vishnu bilan keyinchalik hindistonda unutilgan xudolar turkumini egalladi. yer xudolari. аgni – olov xudosi, u haqidagi afsonalar hindistondan tashqarida vujudga kelgan. u odamlarning qurbonliklarini xudolarga yetkazuvchi ruhoniy sifatida tasavvur qilingan. ushas – tong va uning nuri ma'budasidir. sarasvatilar – daryo xudosi, keyinchalik so‘z xudosi sifatida tasvirlangan. veda ibodatlari ikki turga bo‘lingan. birinchisi, duolar, ikkinchisi, xudolarga atab qilinadigan qurbonliklar yoki narsalarni taqdim qilishdan iborat bo‘lgan. duo kitoblari bo‘lmagan paytda ibodatlar faqat qurbonliklar shaklida amalga oshirilgan. keyin rigveda, аtxarvaveda kabi madhiya va duolarni o‘zida jamlagan kitoblar paydo bo‘lgach, ibodatning ikkinchi ko‘rinishi – duo va madhiyalar xudolarga atab o‘qish odat tusiga kirgan. braxmanlik (braxmanizm): ta'limoti va tarixi braxmanlik – veda dinlarining bir tarmog‘idir. o‘z hayotlarini ibodat qilish, ilohiyot ilmini o‘rganish, murakkab marosimlarni o‘tkazish va xalq ruhoniy hayotini boshqarishga bag‘ishlagan braxmanlar kastasi (tabaqasi) vujudga keldi. dinda ilohiy tilni o‘zgartirib bo‘lmasligi, sanskritning muqaddas tilga aylanib qolishi braxmanlikning kelib chiqishiga …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 17 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"milliy dinlar" haqida

3-mаvzu. milliy dinlаr reja 1. hinduiylik, jaynizm, sikxizm ta'limotlari 2. konfutsiylik, daosizm, sintoizm ta'limotlar i 3. yahudiylik dini, tarixi, ta'limoti diniy munosabatlar, birinchidan, har bir diniy jamoa, uyushma, tashkilotlar orasidagi, ikkinchidan, diniy tashkilotlar o‘rtasidaga va uchinchidan, tashqi munosabatlar doirasidagi aloqalarga bo‘linadi. bu alokalarning ob'ekti va sub'ekti diniy jamoalardir, ular diniy e'tiqodga asoslangan dunyoqarashga ega bo‘lgan kishilar birligining muayyan shakli va diniy uyushmaning boshlang‘ich elementidir. bu birlikning asosiy belgilari quyidagicha: 1) diniy e'tiqod, maqsad va vazifalar birligi; 2) diniy marosimlar va undan tashqaridagi faoliyatlarning birligi; 3) etnik birlik tuyg‘uei; 4) jamoa a'zolari orasidagi o‘zaro taqsimlangan mavqe va va...

Bu fayl DOC formatida 17 sahifadan iborat (181,5 KB). "milliy dinlar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: milliy dinlar DOC 17 sahifa Bepul yuklash Telegram