Back

sirtlar to’g’ri chiziqli yoyiluvchi sirtlar aylanish sirtlari sirtda nuqta tanlash sirtni tekislik bilan kesishuvi

DOC 496.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1523984058_71198.doc sirtlar to’g’ri chiziqli yoyiluvchi sirtlar aylanish sirtlari sirtda nuqta tanlash sirtni tekislik bilan kesishuvi reja: 1. chiziqli sirtlar; 2. yoyiladigan chiziqli sirtlar; 3. aylanish sirtlari; 4. sirtda nuqta tanlash 5. sirtlarning proyeksiyalovchi tekisliklar bilan kesishishi. ta’rif. to’g’ri chiziqning fazoda berilgan uchta (m, n va ℓ) yo’naltiruvchi chiziqlarni kesib o’tib, uzluksiz harakatlanishidan hosil bo’lgan sirt chiziqli sirt deyiladi. bu sirtni uch yo’naltiruvchi chiziqli sirt deb yuritiladi. bu chiziqli sirt aniqlovchi parametrlar orqali (m, n, ℓ) ko’rinishda yoziladi. 6.1,a-rasmda umumiy holdagi chiziqli sirtni hosil qilish ko’rsatilgan. chiziqli sirtning bunday umumiy holi qiyshiq silindr deyiladi. 6.1,b–rasmda qiyshiq silindrning yaqqol tasviri ko’rsatilgan. bu sirtning hosil bo’lish jarayoni quyidagichadir. m, n va ℓ egri chiziqli yo’naltiruvchilar berilgan bo’ladi m chiziqda ixtiyoriy a nuqta tanlaymiz 6. 1-rasm (6.1,a-rasm). ℓ chiziqni yo’naltiruvchi qilib, (a, ℓ) konus sirti hosil kilamiz. bu konus n chiziq bilan biror b nuqtada kesishadi. a,b,c nuqtalarni tutashtiruvchi to’g’ri chiziq uch yo’naltiruvchi sirt(qiyshiq …
2
kisligi deyiladi. b 6.3-rasm cheksiz uzoqlashtirilgan nuqtaning vaziyati biror to’g’ri chiziq bilan beriladi va sirtning barcha yasovchilari uning yo’nalishiga parallel bo’ladi. agar fazoda ixtiyoriy biror s nuqta tanlab u orqali 2 qiyshiq silindr sirtining yasovchilariga parallel to’g’ri chiziqlar o’tkazilsa, biror 1 konus sirti xosil bo’ladi. bu konus sirt yo‘naltiruvchi konus deb yuritiladi. demak, qiyshiq silindr sirtini ikki egri chiziqdan iborat yo’naltiruvchilar (m, n) va yo’naltiruvchi konus 1 bilan ham berish mumkin. bunday holda sirtni yasash algoritmi quyidagicha bo’ladi. m va n egri chiziqli yo’naltiruvchilar hamda s uchli 1 yo’naltiruvchi konus berilgan bo’lsin (6.3-rasm). m chiziq ustidagi ixtiyoriy a nuqtani biror 2 konusning uchi deb olib, 2∥1 konus yasaladi. so’ngra 2∩n=b nuqta aniqlanadi. a va b nuqtalar to’g’ri chiziq orqali tutashtirilib, qiyshiq silindrning to’g’ri chiziqli yasovchisi hosil qilinadi. a nuqtani m egri chiziq bo’yicha harakatlantirib, n chiziq ustida b nuqta singari qator nuqtalar xosil qilish mumkin. qiyshiq silindrning bu usul bilan …
3
aydigan sirtlar deyiladi. ta’rif. cheksiz yaqin yasovchilari o’zaro kesishgan yoki o’zaro parallel bo’lgan sirt yoyiluvchi sirt deyiladi. yoyiladigan chiziqli sirtlar uch yo’naltiruvchi sirtning m, n, ℓ yo’naltiruvchilardan n va ℓ nuqta bo’lib, ular ustma-ust tushsa, yasovchilari uning konus sirtini hosil qiladi. shuning uchun konus m egri chiziq va s nuqta bilan beriladi. uning aniqlovchilari (m, s) bo’ladi. 6.4,b–rasmda m(m′, m″) yo’naltiruvchi va s(s′, s″) uchi bilan berilgan konusning tekis chizmada berilishi va sirtda nuqta tanlash ko’rsatilgan. agar s nuqtani biror s yo’nalishda cheksiz uzoqlashtirilsa, m egri chizig’ini kesib o’tuvchi konusning bu xususiy holi silindr deb yuritiladi (6.5,a- rasm). 6.6,b–rasmda silindrning tekis chizmada berilishi ko’rsatilgan. yasovchisining yo’nalishi bilan beriladi: 6.4,a-rasmdagi m yo’naltiruvchi siniq chiziq bo’lsa, hosil bo’lgan sirt piramida (6.5,a-rasm) deb yuritiladi. 6.6,b–rasmda piramidaning ortogonal proyeksiyalarda berilishi ko’rsatilgan. agar uchi biron s yo’nalishda cheksiz uzoqlashtirilsa, piramidaning qirralari o’zaro parallel bo’lib qoladi va bu sirt prizma deb ataladi (6.7,a-rasm). b 6.6-rasm a …
4
ylanalar sirtning parallellari deyiladi. aylanish o’qidan o’tgan barcha tekisliklar meridian tekisliklari, ularning aylanish sirti bilan kesishish chiziqlari esa sirtning meridianlari deyiladi. sirtning barcha meridianlari kongruent bo’ladilar. frontal meridian tekisligi bosh meridian tekisligi hisoblanib, uning sirt bilan kesishish chizig’i bosh meridian chizig‘i yoki sirtning frontal ocherki deb ataladi. 6.8–rasmdagi umumiy ko’rinishdagi aylanish sirtning aylanish o’qi gorizontal proyeksiyalar tekisligi n ga perpendikulyar joylashganligi uchun sirtdagi parallellarning (n1″, n2″, n3″,….) frontal proyeksiyalari to’g’ri chiziq kesmasi ko’rinishida, gorizontal proyeksiyalari esa haqiqiy kattalikda, ya‘ni aylana ko’rinishida tasvirlanadi. tekis chizmada p(ph) bosh va p1(p1h) oddiy meridian tekisliklari hosil qilgan meridian kesimlari ko’rsatilgan. bosh meridian 6.8-rasm 6.9-rasm v ga parallel bo’lganligi uchun uning frontal proyeksiyasi o’zining haqiqiy kattaligiga teng bo’ladi. boshqa sirtlar singari aylanish sirti ham cheksiz ko’p nuqtalar to’plamidan iboratdir. bu nuqtalarni to’la to’kis chizmada tasvirlab bo’lmaydi. shuning uchun ham h va v ga perpendikulyar qilib aylanish sirtiga urinma silindrlar o’tkaziladi. urinma silindrlarning n bilan kesishish …
5
yeksiyasi n′a da aniqlangan. ekvatorda yotuvchi b nuqtaning gorizontal b′ proyeksiyasi berilgan. uning b″ frontal proyeksiyasi ekvatorning n3″ frontal proyeksiyasida bo’ladi. aylanish sirtlari mashinasozlikda va qurilish amaliyotida keng qo’llaniladi. chunki, ko’pchilik mexanizmlar aylanma harakat qiladi va aylanish sirtlari esa stanokda osongina yasaladi. sirtning eng katta paralleli uning ekvatori va eng kichik paralleli uning bo‘yini deb ataladi. loyihalanadigan mashina mexanizmlarining vazifasi, unga quyiladigan texnik talablar va shakliga qarab, aylanish sirtining yasovchisi tanlanadi. sirtlarning proyeksiyalovchi tekisliklar bilan kesishishi odatda, kesim chizig’i konturining proyeksiyalarini yasash uning tayanch nuqtalarini topishdan boshlanadi. agar sirtni kesuvchi tekislik proyeksiyalovchi bo’lsa, kesim chizig’ining proyeksiyalarini yasash soddalashadi, chunki bu holda kesishish chizig’ining proyeksiyalaridan biri to’g’ri chiziq kesmasidan iborat bo’ladi. quyida ba‘zi sirtlarning proyeksiyalovchi tekisliklar bilan kesishishini ko’rib chiqamiz. 1-masala. og’ma elliptik konusning h1(h1v) gorizontal tekislik bilan kesishish chizig’i yasalsin (6.10-rasm). yechish. konusning bir necha yasovchilari o’tkaziladi va ularning kesuvchi tekislik bilan kesishish nuqtalari belgilanadi. kesishish chizig’ining a″b″ frontal proyeksiyasi …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "sirtlar to’g’ri chiziqli yoyiluvchi sirtlar aylanish sirtlari sirtda nuqta tanlash sirtni tekislik bilan kesishuvi"

1523984058_71198.doc sirtlar to’g’ri chiziqli yoyiluvchi sirtlar aylanish sirtlari sirtda nuqta tanlash sirtni tekislik bilan kesishuvi reja: 1. chiziqli sirtlar; 2. yoyiladigan chiziqli sirtlar; 3. aylanish sirtlari; 4. sirtda nuqta tanlash 5. sirtlarning proyeksiyalovchi tekisliklar bilan kesishishi. ta’rif. to’g’ri chiziqning fazoda berilgan uchta (m, n va ℓ) yo’naltiruvchi chiziqlarni kesib o’tib, uzluksiz harakatlanishidan hosil bo’lgan sirt chiziqli sirt deyiladi. bu sirtni uch yo’naltiruvchi chiziqli sirt deb yuritiladi. bu chiziqli sirt aniqlovchi parametrlar orqali (m, n, ℓ) ko’rinishda yoziladi. 6.1,a-rasmda umumiy holdagi chiziqli sirtni hosil qilish ko’rsatilgan. chiziqli sirtning bunday umumiy holi qiyshiq silindr deyiladi. 6.1,b–rasmda qiyshiq silindrning yaqqol tasviri ko’rs...

DOC format, 496.5 KB. To download "sirtlar to’g’ri chiziqli yoyiluvchi sirtlar aylanish sirtlari sirtda nuqta tanlash sirtni tekislik bilan kesishuvi", click the Telegram button on the left.

Tags: sirtlar to’g’ri chiziqli yoyilu… DOC Free download Telegram

Similar files

You might also like these

Show all
tekislik va to’g’ri chiziqli tenglamalar — PPTX PPTX
tekislik va to’g’ri chiziqli tenglamalar
10 pages 507.5 KB