sportchilarning morfologik ko‘rsatkichlarini diagnostikasi(antropometriya)

PPTX 15 pages 1.4 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

jamoaviy sport turlarida iste’dodli sportchilarni aniqlash usullarini o‘rganish. sportchilarning morfologik ko‘rsatkichlarini diagnostikasi (antropometriya) reja: 1. **antropometriya tushunchasi va uning sportdagi ahamiyati** 2. **sportchilarda asosiy morfologik ko‘rsatkichlarni o‘lchash usullari** 3. **olingan antropometrik ma’lumotlarni tahlil qilish va ularni sportchilarni tanlashda qo‘llash** sportchilarda morfologik ko‘rsatkichlar diagnostikasi – ya’ni antropometriya – bu sportchilarning tana tuzilmasi, tana tarkibi va tana nisbatlarini o‘lchash, baholash orqali ularning salohiyatini aniqlash, tayyorgarlik jarayonini boshqarish, salomatlikni saqlash va tanlov jarayonlarini optimallashtirish maqsadida qo‘llaniladigan ilmi metodik vositadir. antropometriya so‘zi yunoncha “anthropos” – inson va “metron” – o‘lchovdan kelib chiqqan bo‘lib, inson tanasining o‘lchovli (quantitative) ko‘rinishlarini o‘rganadi. sportshunoslikda antropometriya asosan somatometriya – ya’ni tirik inson tanasining uzunliklari, massalari, o‘lchov aylanalari, qalinliklari kabi ko‘rsatkichlarini o‘lchash bilan shug‘ullanadi. shu bilan birga tana tarkibi – yog‘, mushak, suyuqlik, mineral moddalar (masalan, suyak massasi) kabi qismlarga ajratish, somatotip (tana tuzilmasining tipi: endomorf, mezomorf, ektomorf) aniqlash kabi jihatlar ham muhim. sportchi tayyorgarligi jarayonida antropometrik diagnostika bir necha …

2 / 15

va sport turiga mos tana tuzilmasini aniqlash – tanlov va ixtisoslashtirish jarayonida; beshinchidan, tayyorgarlik rejasini moslashtirish, ya’ni qaysi mushak guruhlarini kuchaytirish zarurligini, qaysi qismlarda yog massasini kamaytirish kerakligini belgilash; oltinchidan, jarohatlar oldini olish – tana nisbatlari va be‘zalar ortiqcha yuklamalar, noto‘g‘ri taqsimlangan yuk natijasida kelib chiqqan stress hollari mavjud bo‘lishi mumkin. sportchilarda asosiy morfologik ko‘rsatkichlarni o‘lchash usullari turlicha. eng oddiy va keng tarqalganlari: tana uzunligi (bo‘y), tana og‘irligi (vazn), tananing vertikal uzunligi, tana qismlarining uzunliklari – oyoq uzunligi, qo‘l uzunligi, torso (tana tanasi) uzunligi, turli tana qismlarining aylana o‘lchamlari – bo‘yin, ko‘krak, bel, son, pastki oyoq, qo‘l bilagi, bilka, shuningdek teri osti yog qatlami qalinligi (skinfold o‘lchovlari). olingan antropometrik ma’lumotlarni tahlil qilish va ularni sportchilarga tanlashda qo‘llash – bu jarayon ham bir qator bosqichlardan iborat. avvalo normativ ma’lumotlar yoki ma’lumotlar bazasi bo‘lishi kerak: yosh guruhlari, jins, sport turi bo‘yicha standartar (percentillar, somatotip modul) ko‘rsatkichlar. masalan, bir tadqiqotda 898 sportchidan iborat …

3 / 15

), mezomorfizm (mushak-zotga xos rivojlanish), ektomorfizm (ingichka, uzunlikga moyillik). misol uchun, sikl sport turlarida (yuguruv, suzuv, velosiped) odatda ektomorf mezomorf tip ko‘rinadi, og‘ir atletika va kuch turlarida mezomorf-endomorf hushyorligi. sportchilarning morfologik diagnostikasi zamonaviy sportshunoslikda demakdirki, doimiy monitoring, ya’ni tayyorgarlik jarayonining boshidan oxirigacha, ochiq musobaqalarga tayyorlanish davrlarida, tiklanish davrlarida o‘lchovlarni qayta-qayta olish lozim. bunday dinamika sportchining o‘sishi, rivojlanishi, tana o‘zgarishlari, mashq yuklamalariga moslashuvi yoki ortiqcha yuklanish natijasidagi salbiy holatlar – masalan ortiqcha yoglanish, mushak massasining yetishmasligi, suyuqlik muvozanatining buzilishi – haqida signal bo‘lishi mumkin. sportchining ixtisoslashuvi – masofa, sport turi (masalan, kuch, chidamlilik, tezlik, bardoshlik, kombinatsiyalangan sport turlari) – morfologik ko‘rsatkichlarga ko‘ra farq qiladi. misol uchun, suzuvchilarda uzoq masofalar va sprinterlar morfologik profil jihatdan turlicha: sprinterlarda mushak kütlasi, tana vazni va kuch ko‘rsatkichlari yuqori bo‘lishi mumkin; uzoq masofalarga ixtisoslashganlarda esa tana yog miqdori pastroq, mushak massasi nisbatan chidamlilik uchun mos, suyak zichligi va yurak-o‘pka chidamliligi muhim. bunday farqlarni o‘lchash va tahlil …

4 / 15

sport mahoratini oshirish (yengil atletika). darslik. “cho‘lpon nomidagi nashriyot va matba ijodiy uyi” toshkent- 2019 y. 472 bet 3.abdiyev sh. yengil atletikani o’qitish metodikasi toshkent: o‘quv qo‘llanma. toshkent 2020 yil. 4.abdullayev m. sport pedagogik maxoratini oshirish (yengil atletika). toshkent: darslik. cho’lpon nashriyoti 2019 yil. image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.jpeg image3.png image4.png

5 / 15

sportchilarning morfologik ko‘rsatkichlarini diagnostikasi(antropometriya) - Page 5

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sportchilarning morfologik ko‘rsatkichlarini diagnostikasi(antropometriya)"

jamoaviy sport turlarida iste’dodli sportchilarni aniqlash usullarini o‘rganish. sportchilarning morfologik ko‘rsatkichlarini diagnostikasi (antropometriya) reja: 1. **antropometriya tushunchasi va uning sportdagi ahamiyati** 2. **sportchilarda asosiy morfologik ko‘rsatkichlarni o‘lchash usullari** 3. **olingan antropometrik ma’lumotlarni tahlil qilish va ularni sportchilarni tanlashda qo‘llash** sportchilarda morfologik ko‘rsatkichlar diagnostikasi – ya’ni antropometriya – bu sportchilarning tana tuzilmasi, tana tarkibi va tana nisbatlarini o‘lchash, baholash orqali ularning salohiyatini aniqlash, tayyorgarlik jarayonini boshqarish, salomatlikni saqlash va tanlov jarayonlarini optimallashtirish maqsadida qo‘llaniladigan ilmi metodik vositadir. antropometriya so‘zi yunoncha “anthropos” – i...

This file contains 15 pages in PPTX format (1.4 MB). To download "sportchilarning morfologik ko‘rsatkichlarini diagnostikasi(antropometriya)", click the Telegram button on the left.

Tags: sportchilarning morfologik ko‘r… PPTX 15 pages Free download Telegram