temuriylar davri tarixini o‘rganishda akademik bo‘riboy ahmedovning o‘rni

DOCX 6 стр. 20,1 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 6
temuriylar davri tarixini o‘rganishda akademik bo‘riboy ahmedovning o‘rni annotasiya: ushbu maqolada akademik bo'riboy ahmedovning ilmiy izlanishlarida temuriylar davlatining siyosiy, ijtimoiy, madaniy va iqtisodiy hayotini chuqur o'rganib, ushbu davrni yangicha metodologik yondoshuv hamda tarixiy manbalarni tahlil qilishda noan'anaviy usullarni qo'llagan. kalit soʻz: farg’ona, parij, ordeni, samarqand,renessans.ilmfan,madaniyat, millatlar,iqtisodiyot kirish: amir temur markazlashgan davlatga asos solib, uning kuch-qudratini har tomonlama mustahkamlab, rivojlantirib, shon-shuhratini butun jahonga yoydi, buyuk saltanatning hukmdori sifatida millatlar va xalqlarni birlashtirdi. uning davrida iqtisodiyot va savdo, madaniyat va ilm-fan, me’morchilik va tasviriy san’at, musiqa va she’riyat yuqori cho‘qqilarga ko‘tarildi. bir so‘z bilan aytganda, temuriylar davri renessansiga asos solindi. amir temurning ibratli hayoti hamda davlatdorlik iqtidori va faoliyati, saltanati tarixi, undagi ilm-fan va madaniyatni o‘rganish tarixshunoslikning yirik ilmiy yo‘nalishlaridan biri sifatida doimo jahon olimlari, davlat rahbarlari, siyosatchilar diqqat-e’tiborida bo‘lib kelgan va shunday bo‘lib qolmoqda. shuningdek, temuriylar tarixiga oid manbalar jahon miqyosida turli tillarga tarjima qilingan hamda ilmiy tadqiqotlar amalga oshirilgan. dunyo …
2 / 6
lum ishlar amalga oshirilgan. adabiyotlar taxlili va metodologiyasi: g.a.pugachenkova, i.mo‘minov, r.muqiminova, b.v.lunin, e.v.rtveladze, p.zohidov, l.i.rempel, a.o‘rinboyev, b.ahmedov, d. yusupova, o‘.alimov, t.fayziyev, o.bo‘riyev kabi qator fidoiy olimlarning tadqiqotlari amir temur saltanati tarixini yoritishga xizmat qildi.ta’kidlash joiz, ayni masala yuzasidan dastlabki bibliografik ko‘rsatkich rus tarixshunosi b.v.lunin tomonidan tuzilib, adabiyotlar sohalar bo‘yicha o‘n ikki qismga ajratib tasniflangan edi [1]. shu bilan birga, ushbu bibliografik ko‘rsatkichda sovet davridagi mafkuraviy tazyiq ta’sirida amir temur hayoti va faoliyatiga oid adabiyotlar “umumiy tarix” qismiga kiritilgan. ammo bu holat tadqiqotning ilmiy ahamiyatini pasaytirmaydi, aksincha, olimning falsafiy mushohadasining nechog‘lik teran ekanligidan dalolat beradi. ushbu bibliografik ko‘rsatkich tasnifi mustaqillik yillarida b.v.lunin tomonidan ancha rivojlantirilib bir necha fundamental nashrlarda nafaqat keltirildi, balki olim tomonidan amir temur davri asosiy manbalari hamda ilmiy adabiyotlarining tarixshunoslik nuqtai nazaridan tahlili ham amalga oshirildi. shuningdek, xorij tarixshunoslari, rus sharqshunos olimlari hamda sovet davrida tadqiqot olib borgan tarixchilarning ilmiy ishlari tadrijiy ravishda o‘rganilib, ilk bor mavzuga oid …
3 / 6
gida mustaqil “temurshunoslik” ilmiy yo‘nalishi shakllanganini e’tirof etishdi. shuningdek, “amir temur jahon tarixida” nomli nashrining “amir temur davri tarixnavisligi” bobidagi “ilmiy izlanishlar” qismida o‘zbekiston va xorij tadqiqotchilarining ishlari tahlil qilindi. nashrda “amir temur shaxsini biryoqlama, tor va bir xil tarzda talqin etishdan iborat dastlabki ko‘nikmalardan uni chuqur, keng va har yoqlama idrok etishga asta-sekin o‘tish tadriji sodir bo‘ldi”, degan xulosaga kelinishi tarixshunoslikdagi ilmiy burilishdir.amir temur va temuriylar davri tarixshunosligi bo‘yicha o‘zbekistonda bir muncha salmoqli ishlar amalga oshirilgan. aksariyat tadqiqotchilarning yakdillik bilan ta’kidlashicha, boshqa tarixiy davrni o‘rganishda adabiyotlar taqchilligi qiynasa, bu davr tadqiqotchisiga esa adabiyotlarning ko‘pligi va turli munosabat qiyinchilik tug‘diradi. aynan shu jihat ham bibliografik tadqiqotlarga bo‘lgan ehtiyojni kuchaytiradi.keyingi yillarda amir temur shaxsi va davriga oid birmuncha manbalar tarjimasi, ilmiy, ilmiy-ommabop, badiiy adabiyotlar yaratildiki, ularni aniqlash, tizimlashtirish zaruriyatini keltirib chiqardi. o‘zr fa temuriylar tarixi davlat muzeyida bajarilgan “amir temur. bibliografiya. birinchi kitob” mavzuidagi maqsadli amaliy grant doirasida bajarilgan loyihada o‘zbekiston …
4 / 6
amir temur va temuriylar davri me’moriy yodgorliklari tarixi” [4] mavzusidagi fan doktori dissertatsiyaning tarixshunoslik qismida ham amir temur va temuriylar saltanati tarixini o‘rganilishiga doir qator muhim ilmiy mulohazalar ilgari surildi. yuqoridagilar amir temur va temuriylar davri tarixshunosligi bo‘yicha o‘zbekistonda bir muncha salmoqli ishlar amalga oshirilganligidan dalolat beradi. aksariyat tadqiqotchilarning yakdillik bilan ta’kidlashicha, boshqa tarixiy davrni o‘rganishda adabiyotlar taqchilligi qiynasa, bu davr tadqiqotchisiga esa adabiyotlarning ko‘pligi va ulardagi munosabatlarning xilma-xil, turlicha ekanligi qiyinchilik tug‘diradi. aynan shu jihat ham ularni chuqurroq o‘rganish, tahlil etish va tizimlashtirish borasidagi tadqiqotlarga bo‘lgan ehtiyojni kuchaytiradi. fikr yuritilayotgan masala yuzasidan o‘zbekiston fanlar akademiyasi akademigi, o‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan fan arbobi, tarixchi va sharqshunos, tarix fanlari doktori bo‘riboy ahmedovning (1924-2002) xizmatlari alohida o‘rin tutadi. olimni 1995-2002 yillar davomida xalqaro amir temur jamg‘armasiga raisilik qilganligi ham uni temuriylar saltanati tarixini o‘rganish borasidagi xizmatlari nechog‘lik katta bo‘lganligidan dalolat beradi.bu o‘rinda qayd etish kerakki b.ahmedovning ilmiy faoliyati o‘zbekxalqining etnik tarixi va shakllanishi, …
5 / 6
qiladi .1992-1993-yillarda chop qilingan “o‘zbek ulusi” va “tarixdan saboqlar” nomli asarlarida ham amir temur shaxsiyati, o‘zbek davlatchiligida tutan o‘rni, davlat boshqaruvi, iqtisodiy va harbiy sohada amalga oshirgan islohotlari, shuningdek, temuriylar davridagi ijtimoiy hayotga oid masalalar manbalar asosida tahlil etilgan.yuqorida qayd etilganidek, 1996-yilda amir temurning 660 yilligi munosabati bilan olim tomonidan bir qator ilmiy ishlar e’lon qilindi. bu borada, “amir temurni yod etib” va “sohibqiron temur” nomli kitoblar muhim ahamiyatga egadir.temuriylar davri tarixini o‘rganish masalasida akademik b.ahmedov bir qancha yirik to‘plamlarning tayyorlanish ishlarida ham bevosita ishtirok etib, temurshunoslik rivojiga sezilarli ta’sir ko‘rsatgan. bunday ishlar ichida yirik sharqshunoslar jamoasi tomonidan yaratilgan “temur va ulug‘bek davri tarixi” , “amir temur jahon tarixida” kabi kitoblar alohida ajralib turadi.olimning temuriylar davri tarixiga bag‘ishlangan tadqiqotlar bibliografiyasini yaratish borasidagi ishlari ham e’tibor loyiq bo‘lib, ulardan eng so‘nggi olimning vafotida so‘ng, ya’ni 2003-yilda nashr qilingan “amir temur bibliografiyasi” bo‘ldi. b.qosimov, i.niyazov, b.bannopov, m.zikrullayev, ya.muhammedov kabi olimlar jamoasi bilanbirga …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 6 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "temuriylar davri tarixini o‘rganishda akademik bo‘riboy ahmedovning o‘rni"

temuriylar davri tarixini o‘rganishda akademik bo‘riboy ahmedovning o‘rni annotasiya: ushbu maqolada akademik bo'riboy ahmedovning ilmiy izlanishlarida temuriylar davlatining siyosiy, ijtimoiy, madaniy va iqtisodiy hayotini chuqur o'rganib, ushbu davrni yangicha metodologik yondoshuv hamda tarixiy manbalarni tahlil qilishda noan'anaviy usullarni qo'llagan. kalit soʻz: farg’ona, parij, ordeni, samarqand,renessans.ilmfan,madaniyat, millatlar,iqtisodiyot kirish: amir temur markazlashgan davlatga asos solib, uning kuch-qudratini har tomonlama mustahkamlab, rivojlantirib, shon-shuhratini butun jahonga yoydi, buyuk saltanatning hukmdori sifatida millatlar va xalqlarni birlashtirdi. uning davrida iqtisodiyot va savdo, madaniyat va ilm-fan, me’morchilik va tasviriy san’at, musiqa va she’riyat yuqo...

Этот файл содержит 6 стр. в формате DOCX (20,1 КБ). Чтобы скачать "temuriylar davri tarixini o‘rganishda akademik bo‘riboy ahmedovning o‘rni", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: temuriylar davri tarixini o‘rga… DOCX 6 стр. Бесплатная загрузка Telegram