sodda hayvonlar tipi (protozoa)

DOCX 12 стр. 20,7 КБ Бесплатная загрузка

12 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 20,7 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 12

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 12

sodda hayvonlar tipi (protozoa) reja: 1. sodda hayvonlar tipiga umumiy tavsif. 2. sarkodalilar: ildizoyoqlilar kichik sinfi. 3. xivchinlilar sinfi. 4. hayvonsimon xivchinlilar. 5. infuzoriyalar sinfi. 6. sporalilar sinfi. 7. qon sporalilar turkumi vakillari, hayoti va zarari. 8. knidosporidiyalar sinfi. 9. sodda hayvonlar kelib chiqishi va evolyusiyasi. sodda hayvonlar tipiga umumiy tavsif. sodda hayvonlar tipiga mansub organizmlar tanasi yagona hо‘jayradan tuzilgan. bu hо‘jayra mustaqil bir butun organizm bо‘lib yashashga moslashgan. sodda hayvonlar tanasi bitta hо‘jayradan tuzilganligidan ulardagi hayotiy yo’nalishlar (harakatlanish, oziq zarralarini olish, hazm qilish, himoyalanish, ayrim va boshqa vazifalar)ni bajarish uchun mazkur hо‘jayrada maxsus qismlar organoidlar rivojlangan. sodda hayvonlar juda mayda hayvonlar bо‘lib, ular kо‘pchiligining kattaligi 150-200 mk keladi. kо‘pgina sodda hayvonlar bir yadroga ega, ba’zi murakkab tuzilganlari ikki yadroli, ayrimlari kо‘p yadroli bо‘ladi. ular asosan ikkiga bо‘linib kо‘payadi, ya’ni jinssiz kо‘payadi. ba’zi turlari murakkab bо‘linish yo’li bilan bir qatorda jinsiy kо‘payish hodisasi ham uchraydi. sodda hayvonlar ikki xil usulda …

2 / 12

rakatlanish va shular vositasida oziq zarralarini ushlab olish harakterlidir. bu sinf uchta kenja sinfga bо‘linadi. 1.ildizoyoqlilar – ( rnisopoda) 2.nurlilar – (radiolaria) 3.quyoshsimonlar – (heliosoa) ildizoyoqlilar (rnisopoda) kichik sinfi. protey amyobasi. (amoeba proteus) kо‘llar, hovuzlar yoki suvi tozaroq kichik havzalar tubida yashaydi. kattaligi 0,5 mm protey amyobasining mikroskop ostida tanasi atrofida bir tomondan о‘sib ikkinchi tomondan qisqarib turuvchi tо‘mtoq-chо‘ziq uchlarini aniq kо‘rish mumkin. bular yolg‘onoyoqlilar deb ataladigan orgonoidlar bо‘lib amyoba shular vositasida harakatlanadi. bu oyoqlar oziqni qamrab olishga ham xizmat qiladi. amyoba tanasi tashqi qavat bilan о‘ralgan bо‘lib, bu ektoplazma deb ataladi. ektoplazmaning ichki qismi sitoplazma bilan tо‘lgan. sitoplazma tananing qaysi tomoniga harakat qilsa, о‘sha tomonidan yolg‘on oyoq hosil bо‘ldai. oziq hazm bо‘lishi – yolg‘on oyoqlar bilan о‘rab olingan oziq endoplazmaga о‘tgach, tiniq suyuqlik pufakcha bilan qoplanadi. bu pufakcha ovqat hazm qilish vakuolasi bо‘lib u oziqni eriydigan holga keltiradi va shu yo’l bilan tanaga tarqatadi. ayirish – amyoba endoplazmasidagi tiniq …

3 / 12

asdan ichakdagi mikroblar bilan oziqlanadi. lekin ichburug‘ amyobasi (entamoeba histolytica) kо‘p hollarda ichak devorlarida yara hosil qilib, ancha og‘ir о‘tadigan qonli ichburug‘ (dizenteriya - amyoba) hastaligi keltirib chiqaradi. bularning sistalari odam najasi bilan tashqariga chiqib turadi. sistalangan amyoba 2-3 oygacha tiriklik hususiyatini saqlay oladi. bu kasallik asosan issiq va subtropik mamlakatlarda kо‘plab uchraydi. 3.xivchinlilar sinfi – (mastigopora) sakkiz mingga yaqin turni о‘z ichiga oladigan bu sinf 2 ta kichik sinfga bо‘linadi. 1.о‘simliksimon xivchinlilar 2.hayvonsimon xivchinlilar о‘simliksimonlarning harakterli vakili yashil evglena (evglina virdis) kо‘pincha tо‘xtab qolgan kо‘lmak suvlarda ba’zi bir ifloslangan hovuzlar hamda vaqtli suv havzalarida kо‘plab uchrab, suvning kо‘karishi (“gullashi”)ga sabab bо‘ladi. yashil evglena tanasining oldingi qismida joylashgan ancha uzun xivchinining buralib- eshilganligidan bir tekisda harakatlanadi. u bir necha nihoyatda nozik tolalardan tarkib topgan. evglena endoplazmasida yashil xromotafora donachalari yaqqol kо‘zga tashlanadi. evglena bu donachalar yordamida quyosh nuri energiyasini о‘zlashtirib suv va co2 dan glyukoza sintezlab autotrof tipda ovqatlanadi. evglenalar …

4 / 12

kasalliklarni tug‘diradi. masalan: triponasomalar – parazit xivchinlilarning eng xavflilaridan bо‘lib, ular turli umumrtqali hayvonlar, jumladan insonning qonida hayot kechiradi. triponasomaning tanasi chо‘ziq yassilashgan bо‘lib oldingi tomondan ayrilgan bitta xivchini orqaga yo’nalib yon tomonga yopishgan. shu joyda xivchin ektoplazmaga tutashib, tо‘lqinlanuvchi parda hosil qiladi. parazit mazkur parda vositasida harakat qiladi. murakkab tuzilgan bazal tanacha (kenitoplastlar) xivchinning endoplazmadagi qismida joylashgan. bir yadroli, bо‘linish yo’li bilan kо‘payadi. kattaligi 15-30 mk. masalan: uyqu kasali tripanosamasi afrikada ekvator atrofida va janubiy qismida xavfli kasallik uyqu kasalini keltirib chiqarishi aniqlangan. bu kasallikni se-se pashshasi tarqatadi. pashshada uyqu tripanosomasi ma’lum muddatni о‘taydi va uning sо‘lak bezlariga kelib joylashib oladi va chaqqanda hayvon yoki odamda о‘tishi mumkin. qonga tarqalib keyin orqa miyaga joylashib oladi. leyshmaniya (tropik) odamning yuzi va qо‘l oyog‘ining teri tо‘qimasida parazitlik qilib surunkali yara (yomon yara) hosil qiladi. bu kasallik hozir ham uchraydi. 5.infuzoriyalar (infusorta) sinfi bu kiprikli hayvonlarning hozirgi vaqtda 6 mingdan ortiq turi …

5 / 12

plazmaga о‘tgan oziq tomchi bilan о‘ralgan holda oziq vakuoli hosil qiladi. tufelkada ikkita qisqaruvchi vakuolalar hosil bо‘ladi, biri oldida – biri orqa tomonidan joylashgan, mikroskop ostida yulduzchaga о‘xshaydi. bular ayirish vazifasini navbatma-navbat bajaradi. har 45 minutda о‘z hajmi barobar suyuqlik ajratadi. tufelka katta yadrosi makronukleus va kichik yadro mikronukleus. tufelka kо‘ndalangiga bо‘linib kо‘payadi. bundan tashqari infuzariyalar sinfini bir necha turkumlari bor. 1.har xil kipriklilar 2. doira kipriklilar 3. parazit infuzariyalar masalan: odamda parazitlik qiluvchi balantidiy yo’g‘on va ingichka ichakda parazitlik qiladi. parazit infuzariyalar. bir qancha xil umurtqali va umurtqasiz hayvonlarda hamda insonda parazitlik bilan hayot kechiruvchi infuzariyalarning turlari nihoyatda kо‘p bо‘lib, bular har xil turkum va guruhlarga bо‘linadi. balantidiy (balantidiuru coli) odamning yo’g‘on va ingichka ichagida parazitlik qiladi. kattaligi 30-150 mk keladi. tanasi loviyasimon. odamning ingichka ichagi devorlarini yallig‘lab, qonli ichburug‘ kasalini keltirib chiqaradi va qizil qon tanachalarini yutib ovqatlanadi. lekin yo’g‘on ichakda zarar keltirmasligi mumkin, biroq bunday odam “sista” …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 12 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sodda hayvonlar tipi (protozoa)"

sodda hayvonlar tipi (protozoa) reja: 1. sodda hayvonlar tipiga umumiy tavsif. 2. sarkodalilar: ildizoyoqlilar kichik sinfi. 3. xivchinlilar sinfi. 4. hayvonsimon xivchinlilar. 5. infuzoriyalar sinfi. 6. sporalilar sinfi. 7. qon sporalilar turkumi vakillari, hayoti va zarari. 8. knidosporidiyalar sinfi. 9. sodda hayvonlar kelib chiqishi va evolyusiyasi. sodda hayvonlar tipiga umumiy tavsif. sodda hayvonlar tipiga mansub organizmlar tanasi yagona hо‘jayradan tuzilgan. bu hо‘jayra mustaqil bir butun organizm bо‘lib yashashga moslashgan. sodda hayvonlar tanasi bitta hо‘jayradan tuzilganligidan ulardagi hayotiy yo’nalishlar (harakatlanish, oziq zarralarini olish, hazm qilish, himoyalanish, ayrim va boshqa vazifalar)ni bajarish uchun mazkur hо‘jayrada maxsus qismlar organoidlar rivojlangan. sod...

Этот файл содержит 12 стр. в формате DOCX (20,7 КБ). Чтобы скачать "sodda hayvonlar tipi (protozoa)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sodda hayvonlar tipi (protozoa) DOCX 12 стр. Бесплатная загрузка Telegram