oʻrta asrlarda bolgariya podsholigi madaniyati

DOCX 11 стр. 25,8 КБ Бесплатная загрузка

11 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 25,8 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 11

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 11

mavzu: oʻrta asrlarda bolgariya podsholigi madaniyati bolkon yarim oroli, ikkinchi bolgariya podsholigi, dehqonlar urushi, ivaylo otryadi, serbiya podsholigi, «stefan dushan qonunnomasi», parchalanish, usmoniylar, istilo, yanicharlar, sipoxiylar, kosovodagi jang. turtinchi salib yurishi vaktida vizantiyaning salibchilar tomonidan tor-mor etilishi va konstantinopolda latin imperiyasining uzok fursat xukmronlik kilishi natijasida vizantiyaning kulashi bilan bolkon yarim orolida bolgariya va serbiya singari slavyan davlatlari birinchi urinni egallaydilar. 1185 yilda vizantiyaning 150 yildan (1018 yildan) ortikrok davom etgan zulmiga karshi tirnovoda bolgarlarning kuzgoloni buldi. shimoliy bolgar boyarlari orasidan chikkan aka-uka asen bilan petr bu kuzgolonga boshchilik kildilar. asen tez orada ikkinchi bolgariya podsholigining birinchi podshoxi buldi, 1187 yilda vizantiya bu podsholikni rasmiy ravishda mustakil deb tan oldi. 1205 yilda asen i ning taxt vorisi uning ukasi ivan kaloyan konstantinopoldagi latin imperiyasi feodallarini kattik maglubiyatga uchratdi. latin imperatori balduinning uzi bolgarlar tomonidan asir olinib, shu yerda u tez orada vafot etdi. asenning ugli asen ii davrida (1218-1241) ikkinchi …

2 / 11

rni kaytarib olishga muvaffak buldi. xiii-xiv asrlarda bolgariyada kupdan kup shaxarlar mavjud bulib, ularda turli xil xunarmandlik – jun, surp va ipak gazlamalar, temir va mis buyumlar ishlab chikarish, teri pishirish va kulolchilik, vinochilik va yeg ishlash rivojlangan edi. bolgariya dunay daresi buyida va kora dengiz soxillarida zur berib savdo-sotik olib borardi. bolgariya savdogarlari vengriya, polsha, vizantiya, dubrovnik bilan, kushni dunay buyi knyazliklari, valaxiya va moldaviya bilan, galich rusi bilan savdo-sotik kilardi. bolgariyadan fakat kishlok xujalik maxsulotlari: galla, gusht, jun, teri, asal, mum va boshkalargina emas, balki turli xunarmandchilik buyumlari xam olib ketilardi. bolgar savdogarlarining karvonlari garbiy yevropaga junardiva fransiyagacha yetib borardi. bolgarlar flandriya va shampan yarmarkalarida katnashardi. yukori sifatli bolgar terilari va oyek kiyimlari garbda kadrlanardi. xiii-xiv asrlarda ayrim bolgar shaxarlari katta sanoat va savdo markazlariga aylandi. bu jixatdan dunay buyi shaxarlar: vladin, silistra, dorostol, nikopol, kora dengiz buyidagi varna porti, nixoyat ikkinchi bolgariya podsholigining poytaxti –tirnovo aloxida ajralib …

3 / 11

turli xil soliklar – yer soligi, uy soligi, desyatina va fodal davlat foydasiga boshka soliklar tulardi. bolgar "«rkin dehqonlari"»xam kup sonli soliklar tular va davlat barshchinasi utash (yul, kuprik kurish, binokorlikda ishlash) bilan xam juda ogir majburiyatlarni bajarardilar. kup sonli soliklar dehqonlarni tamomila xonavayron kilishga olib keldi. boyarlar urtasida nizo-janjallar, kup sonli urushlar davrida mamlakatga doimiy sur’atda tashkaridan tuxtovsiz bostirib kirishlari, ya’ni tatarlar, poloveslar, vengrlar, vizantiyaliklar xujumlari okibatida axoli boshiga tushgan kulfatlarni xam kushmok kerak. tashkaridan kilingan xujumlar orasida xiii asrning 2 yarmidagi tatar boskinlari xalk ommasi uchun ayniksa ogir buldi. vizantiya xukumati nugay xonning tatar urdalari bilan ittifok tuzib, ularni bolgariya bostirib kirishga gij-gijladi. xukumat kushinlarining karshiligiga uchramagan tatarlar boskini bolgar dehqonlarining tatarlarga karshi partizan xarakatini keltirib chikarishga sabab buldi. partizan otryadlaridan biri chupon ivaylo otryadi edi. ivaylo tatarlarga karshi kattik zarba berishga muvaffak buldi. bu galaba uning axvonini mustaxkamlab, nomini butun bolgariyaga yeydi. dehqonlar ivaylo xuzuriga kelaverdilar. tashki …

4 / 11

ardilar. erishgan yutuklardan keyin dehqonlarning kupchiligi uy-uylariga tarkalib ketishgan edi. ivaylo vizantiyaliklar bilan kurashda yuutuklarni kulga kiritishiga karamay, bolgariyadan kochib ketishga majbur buldi. u tatarlar xuzuriga kochib borib, ularni vizantiyaga karshi ittifok bulishga undadi, birok nugay xon karorgoxining uzida uldirildi. 1277-1280 yillar xarakati yengilishiga va uz-uzidan kelib chikkan bir xarakat bulishiga karamay, u urta asr bolgariyasi tarixida eng muxim vokea buldi. bu bolgar dehqonlarining antifeodal kurolli kuzgoloni bulib, urta asr yevropasidagi eng ilk dehqonlar urushlarining biri edi. xiv asrda bolgariya ayrim mustakil knyazliklarga parchalanib ketdi. taxminan 1365 yilda u uchta mustakil davlatga – tirnovo, vidin va dobrudja davlatlariga uzil-kesil taksimlandi. bu davlatlarning xarbiri uz navbatida mayda feodal mulklarga bulindi, bu mulklar tepasida podsho bilan kam boglangan boyarlar turgan edi. ikkinchi bolgariya podsholigining parchalanib ketishidan bolgariyaning yangi dushmani – bolkon yarim oroliga kirib olgan turklar foydalandilar. bolgariya parchalanib ketishidan turklar foydalanib, bolgariyaga xujum kilishadi. usmon turklarining zarbalari ostida 1363 yildan 1393 …

5 / 11

u davrda slovyan yozuvi va bolgar adabiyoti paydo bo`ldi. bolgar san`atiga xos bo`lgan xususiyatlardan biri, antik an`analarning unda uzoq yashashidadir. jumladan, uning me`morchiligida tekis yoyilgan tomi va yon tomonlaridagi binolar uzoq vaqt saqlangan. bunga avliyo sofiya ibodatxonasi misol bo`la oladi. xi asrdan boshlab, bud-gumbaz tipidagi binolar qurila boshlandi. shu tipda qurilgan dastlabki ibodatxonalar presp ko`li atrofidagi german cherkovi (1066 y.) bo`lib, u o`zining nozik nisbati, konstruktiv tuzilishining aniqligi bilan xarakterlanadi. bino juda sodda bezatilgan. 1187 yili bolgariya mustaqil davlatga aylandi. tarixchilar ikkinchi bolgariya podsholigi davrini shu yildan boshlab hisoblaydilar. feodalizmning yangi bosqichi bo`lgan bu davr savdo-sotiq, madaniyat va san`atning jonlanishi bilan xarakterlanadi. me`morchilik bezagiga e`tibor berish bolgariyada keng o`rinni egalladi. bu davrda miniatyura, ayniqsa, yog`och o`ymakorligi juda rivojlandi. bu o`ymakorlikning qadimgi namunasi oxirddagi nikolay cherkovi uchun ishlangan eshik yuzasidagi turli qush, hayvon va o`simliklar dunyosidan olinganobrazlar tasviridir. yozuv manbalari bolgariyada zargarlik san`ati ham yuksak bo`lganligidan dalolat beradi. xiv asrning ikkinchi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 11 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "oʻrta asrlarda bolgariya podsholigi madaniyati"

mavzu: oʻrta asrlarda bolgariya podsholigi madaniyati bolkon yarim oroli, ikkinchi bolgariya podsholigi, dehqonlar urushi, ivaylo otryadi, serbiya podsholigi, «stefan dushan qonunnomasi», parchalanish, usmoniylar, istilo, yanicharlar, sipoxiylar, kosovodagi jang. turtinchi salib yurishi vaktida vizantiyaning salibchilar tomonidan tor-mor etilishi va konstantinopolda latin imperiyasining uzok fursat xukmronlik kilishi natijasida vizantiyaning kulashi bilan bolkon yarim orolida bolgariya va serbiya singari slavyan davlatlari birinchi urinni egallaydilar. 1185 yilda vizantiyaning 150 yildan (1018 yildan) ortikrok davom etgan zulmiga karshi tirnovoda bolgarlarning kuzgoloni buldi. shimoliy bolgar boyarlari orasidan chikkan aka-uka asen bilan petr bu kuzgolonga boshchilik kildilar. asen tez ora...

Этот файл содержит 11 стр. в формате DOCX (25,8 КБ). Чтобы скачать "oʻrta asrlarda bolgariya podsholigi madaniyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: oʻrta asrlarda bolgariya podsho… DOCX 11 стр. Бесплатная загрузка Telegram