ogahiyning lirik merosi

DOCX 24 стр. 33,8 КБ Бесплатная загрузка

24 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 33,8 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 24

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 24

mavzu: ogahiyning lirik merosi reja: 1.ogahiy lirikasida obrazlar rang-barangligi 2. ogaxiy lirikasida el-xalq ruhiyatining berilishi. 3.ogahiy she’riyatida oshiq va ma’shuqa obrazlari talqini tayyorladi: to’xtayeva kumush 1.ogahiy lirikasida obrazlar rang-barangligi ogahiy ijodining asosiy qismi g‘azal, muxammas, to‘rtlik, qit’a, tarji’band shaklida ko‘rinadigan lirikadan iborat. lirika adabiyotning muhim janrlaridan bittasidir. lirikada ham inson, jamiyat hayoti obrazlar orqali yoritiladi. unda ham hayot obraz darajasiga ko‘tarilgan kishi xarakteri orqali beriladi. lirikaning adabiyotning epos, drama kabi boshqa janrlaridan farqi shundaki, bunda ham hayot ma’lum sujetga bog‘langan hodisa, harakat vositasi bilan berilmasdan, kishining ichki tuyg‘u-kechinmalari orqali aks ettiriladi. shubhasiz, lirik asar asosida ham shoirning hayotdan olgan taassuroti yotadi. lekin bu yerda shoirning shaxsi birinchi o‘rinla turadi. shoir lirik asarda hayotdagi biror hodisani o‘zining ichki kechinmalari orqali tasvirlaydi, ana shu hodisa unda qanday tuyg‘u, ta’sir uyg‘otganini ifodalaydi. lekin masalaning muhim tomoni shundaki, shoirning kechinmalari siqatida berilgan hojisa o‘z ta’siri bilan umumiylik kashf etmog‘i, ya’ni tuyg‘u-kechinmalar jamiyatdagi ma’lum guruhlarning …

2 / 24

kuylagan lirik asarda ma’lum davrga xos ijtimoiy guruh vakillari tuyg‘u kechinmalarini ko‘ramiz. bunday asarni o‘qir ekan, har kim o‘z ahvoliga yarasha undan ma’lum ta’sir oladi, asarda ifodalangan ruhiy holatni xuddi o‘z boshidan kechirganday bo‘ladi. ogahiyning bir g‘azalida quyidagilarni o‘qiymiz: qo‘yubmen to taalluq manbasi ichra qadam yolg‘uz, chekarmen har nafas g‘am shahnasidan ming sitam yolg‘uz. na bor bir yori g‘amxorim, na didori vafodorim, yetishga dahrdin chekkun agar yuz bor g‘am yolg‘uz. ogahiy she’riyatida bunday tuyg‘ularning vujudga kelishiga sabab ham, dastlab, xususiy mulk, ekspluatasiya va zulm asosiga qurilgan xonlikdagi feodal munosabat, urf-odatlardir. shoir yolg‘izlik tuyg‘usi orqasida o‘z zamonidan chuqur norozilikni ifodalaydi. uning g‘azllari umulasha darajasiga ko‘tarilgan. shu keltirilgan parchalarda ma’lum darajada hazinlik, go‘yo umidsizlikka ishora qiluvchi baytlar bor. shoir uchun bu tuyg‘ular xarakterli narsa bo‘lib qolmagan, ularni hayotdan, kurashdan chetga tortmagan, ulardagi insonga, xalqqa, vatanga muhabbat, xalq kuchiga ishonish bunday tuyg‘ularni tug‘diruvchi, kishilar hayotini zaharlovchi zulmga qarshi nafrat, kurashni kuchaytirishga xizmat qilgan. …

3 / 24

mkin va ifodalanib kelgan. lirik asarda voqea, hodisa berilmasdan, shoirning hayotdagi turli hodisalardan olgan ta’siri, shu bilan birga, ko‘p vaqt, bir onda olgan ta’sir tuyg‘usi, hayajoni berilganligi sababidan, bunday asar, odatda, kichkina ko‘lamli bo‘ladi. chunki lirik asarda konkret bir hodisada shu hodisaning ta’siri, kechinmasi beriladi. agar lirik asarda juda ko‘p ta’sir va tuyg‘ular berilmoqchi bo‘lsa, undagi konkretlik yo‘qoladi, shu bilan hayajon ta’siri zaiflashadi; bu ta’sir ifodasidan yana bir ta’sir ifodasiga ko‘chishda shoir didaktikaga, hatto ritorikaga berilib ketadi. shu yo‘sinda lirikaga xos yurakni qitiqlovchi,, to‘lqinlantiruvchi ta’sir pasayadi. ijodning boshqa xillarida bo‘lgani singari, lirik asarda ham shoirning ijodiy ishi ongli, uning ma’lum kuzatgan maqsadi asosida hayotga munosabati shubxasiz. lirikada, ayniqsa, subyektiv payt kuchli. shunday qaraganda, lirik asarda go‘yo faqat shoir tuyg‘usi-ichki dunyosi beriladi. lekin masala bunday emas. lirik asarni shoirning shaxsiy hayoti yoki biografiyasi bilan bog‘lab qarash bilan masalani hal qilib bo‘lmaydi. shoir o‘zi inson siqatida jamiyat ichida yashaydi, uning qarashlari jamiyatdagi …

4 / 24

kasi mazmuni ayrim shaxs tuyg‘u, his, kechinmalaridan nihoyat darajada chuqur, mazmundor bo‘lib, o‘sha davr, ijtimoiy sharoit yetishtirgan his tuyg‘ular sifatida gavdalanadi. ogahiy o‘zidan ilgari o‘tgan o‘zbek adabiyoti vakillari ijodini ayniqsa navoiy ijodini qunt bilan o‘rgangan; fors-tojik tilini mukammal bilganligi sababli, bu xalqlar adabiyotining go‘zal namunalari bilan originallari orqali yaxshi tanish bo‘lgan. bu hol ham uning o‘sishiga va ijodiga chuqur ta’sir etgan. bulardan tashqari xorazmda juda qadimdan davom qilib kelayotgan madaniy-adabiy an’analar ham shoir ijodiga o‘z ta’siri ko‘rasatmay qolmagan. chunki o‘rta osiyo xalqlari, shuningdek, o‘zbek xalqi tarixida xorazm juda qadimdan muhim o‘rin egallagan el. qadimgi xorazm insoniyat madaniyati tarixida o‘zlarining jahonshumul ensiklopedik ilmlari bilan ma’lum davrda butun dunyo ilmi, madaniyati rivojiga zo‘r hissa qo‘shgan mashhur olimlar muso xorazmiy, beruniy, umar jag‘miniy, zamahshariylarning vatani. buxoroda yetishgan ulug‘olim abu ali ibn sino xorazm olimlari baln ilmiy hamkorlikda bo‘lgan. abu ali ibn sino ma’lum vaqt xorazm davlatining markazi-eski (ko‘hna) urganch shahriga kelib yashagan. ogahiy …

5 / 24

a, shoirning ijtimoiy qarashlarini ochishga yordam beruvchi zohid, nosih kabi salbiy obrazlar uchraydi. biz quyida ana shu obrazlarning har qaysisini ayrim-ayrim yoritishga harakat qilamiz. ogahiy davrining ilg‘or kishisi siqatida yashagan jamiyatni, hayotni juda chuqur tekshirgan, hayotdagi juda ko‘p hodisalarni anglashga harakat qilgan. u hayotga, jamiyatga real yondashdi. ogahiy davrining ilg‘or kishisi sifatida o‘zi yashagan jamiyatni, hayotni juda chuqur tekshirgan, hayotdagi juda ko‘p xodisalarni anglashga harakat qilgan. u hayotga, jamiyatga real yondashadi. shuning natijasida uning ijodida har qanday jamiyatning asosini tashkil etuvchi kishilar haytni, jamiyatdagi turli tabaqalarning ahvoli va ular o‘rtasidagi munosabatlar, uning tushunchasiga ko‘ra, to‘g‘ri yoritiladi. u o‘z ijodida davrning muhim siyosiy, axloqiy masalalarini ko‘tardi. qisqa qilib aytganda, ogahiy butun umrini haqiqat uchun kurashga sarf etdi. ogahiyning dunyo, jamiyat, hayot haqidagi fikrlari uning shu masalaga bag‘ishlangan maxsus g‘azal, muxammas, musaddas, tarji’bandlarida va ayrim masnaviylarida ifodalangan. undan boshqa, ogahiyning jamiyat, hayot haqidagi juda ko‘p qimmatli fikrlari asosan boshqa mavzularda, masalan, muhabbat, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 24 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ogahiyning lirik merosi"

mavzu: ogahiyning lirik merosi reja: 1.ogahiy lirikasida obrazlar rang-barangligi 2. ogaxiy lirikasida el-xalq ruhiyatining berilishi. 3.ogahiy she’riyatida oshiq va ma’shuqa obrazlari talqini tayyorladi: to’xtayeva kumush 1.ogahiy lirikasida obrazlar rang-barangligi ogahiy ijodining asosiy qismi g‘azal, muxammas, to‘rtlik, qit’a, tarji’band shaklida ko‘rinadigan lirikadan iborat. lirika adabiyotning muhim janrlaridan bittasidir. lirikada ham inson, jamiyat hayoti obrazlar orqali yoritiladi. unda ham hayot obraz darajasiga ko‘tarilgan kishi xarakteri orqali beriladi. lirikaning adabiyotning epos, drama kabi boshqa janrlaridan farqi shundaki, bunda ham hayot ma’lum sujetga bog‘langan hodisa, harakat vositasi bilan berilmasdan, kishining ichki tuyg‘u-kechinmalari orqali aks ettiriladi. shubh...

Этот файл содержит 24 стр. в формате DOCX (33,8 КБ). Чтобы скачать "ogahiyning lirik merosi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ogahiyning lirik merosi DOCX 24 стр. Бесплатная загрузка Telegram