fizikaviy kimyo fanitarixi

PPTX 21 pages 1.7 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

powerpoint presentation fizikaviy kimyo fani tarixi. kimyoviy termodinamikaning shakllanishi reja: 1. kimyoviy termodinamikaning shakllanishi. 2. termokimyoning shakllanishi. 3. kimyoviy kinetika asoslari. 4. kataliz va katalizatorlar. 5. eritmalar tabiatini o 'rganish. 6. elektrolit eritmalarining xususiyatlari. 7. kimyoviy moddalar elekfrolizi. 8. gaz moddalar tabiatini o 'rganish fizikaviy kimyo faniga birinchi ta'rif m.v. lomonosov tomonidan 1752- yilda peterburg universiteti talabalariga ma' ruzasida quyidagicha: "fizikaviy kimyo aralash jismlarda kimyoviy reaksiyalar vaqtida sodir bo'ladigan hodisalarni fizika qonun-qoidalari va tajribalari asosida izohlab beruvchi fandir" deb berilgan va hozirgacha o'z ahamiyatini yo'qotgan emas. fizikaviy kimyoning mustaqil fan va o'qitiladigan dars deb rasman qabul qilinishi 1887-yilda leypsig universitetida v. ostvald tomonidan fizikaviy kimyo kafedrasi ta'sis etilishidan boshlandi. kimyoviy termodinamikaning shakllanishi kimyoviy termodinamika — umumiy termodinamika qonun qoidalarining kimyoviy jarayonlarda qo'llanilishini o'rganadi. ma'lumki, klassik termodinamika issiqlik energiyasi bilan boshqa xil energiyalar (mexanik, elektr, yorug'lik, yadro energiyasi...) orasida bo'ladigan miqdoriy munosabatlar haqidagi ta’limotdir. shu sababli, kimyoviy termodinamika kimyoviy jarayonlar borishini …

2 / 21

rga ega bo'lib, termodinamikaning birinchi asosi deyiladi. termokimyoning shakllanishi xix asrning 60 yillarida mashhur fransuz kimyogari m. bertlo (1827-1907 yy.) turli kimyoviy reaksiyalarni suv bilan tashqi muhitdan izolirlangan yopiq idishda o'tkazib, o'zi kashf qilgan kalorimetr (lotincha calorimeter issiqlikni o'lchash) tashqi qobig'idagi suvning isishiga qarab, reaksiyada ajralib chiqqan issiqlik miqdorini aniq o'lchadi. uning aniqlashicha, issiqlik chiqishi bilan boradigan reaksiyalar o'z-o'zidan boruvchi jarayon bo'lib, bu kimyoviy reaksiyaning teskarisini amalga oshirish uchun esa issiqlik yoki energiya sarflash lozim. 1779-1784-yillarda a. lavuazye va p.s. laplas jismlarda issiqlik harakati va uni o'lchash bo'yicha bir qator tadqiqotlar o'tkazishdi va termokimyoning 1-qonuni kashf etishdi: "moddaning hosil bo‘lish issiqlik effekti, uning manfiy ishora bilan berilgan parchalanish issiqlik effektiga teng", ya'ni kimyoviy reaksiya energiyasidan foydalanib, i tur abadiy dvigatel yasab bo'lmaydi. termokimyoning 2-qonuni (g.i. gess,1840 y.): "kimyoviy reaksiyaning issiqlik effekti moddalarning dastlabki va oxirgi holatlariga bog'liq bo’lib, reaksiyaning borish yo'liga bog'liq emas. moddalarning 1 g-moli yonganda ajralib chiqadigan issiqlik …

3 / 21

gi 2-4 marta oshadi. harorat 100 oshirilganda reaksiya tezligi necha marta oshishini ko'rsatadigan son reaksiya tezligining harorat koeffitsiyenti deb ataladi. kimyoviy reaksiya tezligi haroratga qanday bog'liq ekani s. arrenius tenglamasi bilan aniq ifodalanadi: kataliz va katalizatorlar kataliz - yunonchadan buzish, vayron qilish manosini anglatadi. ehtimol, bu atamaning kelib chiqishi katalizatorning reagentlar bilan vaqtinchalik kompleks hosil qilib parchalanishiga ishoradir, chunki kataliz hodisasini 1812-yilda kuzatgan g. kirxgoff bir qator organik birikmalarning kislota ishtirokida parchalanish reaksiyasi tezligining keskin oshib ketishiga, ya'ni "buzilishiga” öz etiborini qaratgan edi. 1816-yilda g. devi kislorod va boshqa organik moddalarga vodorodning birikishini o'rganib, platina kukuni ishtirokida bu jarayon tezlashuvini aniqladi. bu reaksiyalar uchun 1835-yilda y.y. berselius "kataliz” atamasini taklif etdi. v. ostvaldning 1882-1887-yillarda kimyoviy jarayonlarga katalitik ta’sirlami o’rganish bo'yicha erishgan yutuqlari 1887-yilda leypsigda "fizikaviy kimyo instüuti"ning ochilishiga zamin yaratdi xviii asrda olimlar yorug'lik nuri ham energiya sifatida kimyoviy, biokimyoviy va fizik jarayonlarga ta'sir qilishini o'rgana boshladilar. quyosh nuridagi ko'zga …

4 / 21

zlarining quyoshda qorayishini alkimyogarlar ham kuzatishgan va uni havo ta'siri bilan tushuntirishgan. faqatgina 1727-yilda iogann genrix shulse, kumush xlorid parchalanishining sababi quyosh nuri ekanligini aniqlagan. 1802-yilda nemis fizigi iogann ritter quyosh spektrining turli qismlarining kumush xloridga ta'sirini o'rganib, ko’rish diapazoni pastki qismida (200-400 nm) ultrabinafsha nurlarni kashf qilgan kimyoviy moddalarning elektrolizi dastlab, m.v. lomonosov kimyoviy hodisalar bilan elektr hodisalari orasida o'zaro bog'liqlik borligini aniqlagan. keyinchalik italiyalik fiziolog luidji galvani va italyan fizigi a. voltning tadqiqotlari natijasida 1800-yilda elektr tokining kimyoviy manbai (volt ustuni) yaratildi. ingliz olimi g. devi moddalarni kimyoviy parchalab bo'lmasa, elektr toki yordamida parchalash mumkinligini aniqlashga kirishdi. u 250 dan ortiqroq metall plastinkalari tutgan kuchli batareyalar yasadi va elektr toki yordamida murakkab moddalarni parchalamoqchi bo'ldi. dastlab a.l. lavuazye kislotalar albatta kislorod tutadi deb hisoblagan bo'lsa, endi g. devi xlorid kislotani olib, ular kislorodsiz ham bo’lishi mumkinligini isbotladi va kislotalarning vodorodli nazariyasini yaratdi. kimyo va fizika sohasidagi mashhur olim …

5 / 21

oitida yoki harorat keskin pasayganda kuzatiladi. 1845-yilda m. faradey bir qator gazlarni, jumladan, xlor va sülfit angidridini ham suyuq holda oldi. yuqori bosim sekinlik bilan normal holatgacha pasaytirilganda suyuqlantirilgan gaz tezda bug'lanadi va katta miqdordagi issiqlikni yutadi, natijada qolgan suyuq gazning harorati keskin pasayadi. bu sharoitda karbonat angidridi suyuqlanmasdan, quruq muzga aylanadi. m. faradey qattiq holdagi co2 bilan etimi aralashtirish natijasida sistema haroratini -780c gacha pasaytirdi. ammo kislorod, azot, vodorod, is gazi va metan kabi gazlar yuqori bosim ostida ham suyuqlikka aylanmadi va ularni doimiy gazlar deb atash qabul qilindi image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.jpeg image1.png

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fizikaviy kimyo fanitarixi"

powerpoint presentation fizikaviy kimyo fani tarixi. kimyoviy termodinamikaning shakllanishi reja: 1. kimyoviy termodinamikaning shakllanishi. 2. termokimyoning shakllanishi. 3. kimyoviy kinetika asoslari. 4. kataliz va katalizatorlar. 5. eritmalar tabiatini o 'rganish. 6. elektrolit eritmalarining xususiyatlari. 7. kimyoviy moddalar elekfrolizi. 8. gaz moddalar tabiatini o 'rganish fizikaviy kimyo faniga birinchi ta'rif m.v. lomonosov tomonidan 1752- yilda peterburg universiteti talabalariga ma' ruzasida quyidagicha: "fizikaviy kimyo aralash jismlarda kimyoviy reaksiyalar vaqtida sodir bo'ladigan hodisalarni fizika qonun-qoidalari va tajribalari asosida izohlab beruvchi fandir" deb berilgan va hozirgacha o'z ahamiyatini yo'qotgan emas. fizikaviy kimyoning mustaqil fan va o'qitiladigan dar...

This file contains 21 pages in PPTX format (1.7 MB). To download "fizikaviy kimyo fanitarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: fizikaviy kimyo fanitarixi PPTX 21 pages Free download Telegram