yosh buxoroliklar harakati

DOCX 15 pages 36.3 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 36.3 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

yosh buxoroliklar harakati reja 1.buxoro amirligida jadidchilik harakatining vujudga kelishi. 2.buxoroda amirlik tuzumining ag’darilishi va buxoro xalq sovet respublikasining tashkil etilishi. 3. yosh buxoroliklarning buxoro xalq sovet respublikasida olib borgan faoliyati. 1.buxoro amirligida jadidchilik harakatining vujudga kelishi. buxoro xalqlari uchun mustamlakachilik zulmi yo’q edi. chunki rossiyaga yarim mustamlaka, qaram bo’lsada, buxoro o’z mustaqilligini saqlab qolgan edi. bu yerda mahalliy boylar va mushtumzo’rlar zulmi kuchli edi. boylar va amaldorlar amir va xon himoyasida edi. bugina emas ko’p hollarda amir va xon zulmi hammasidan ham oshib tushar edi. mehnatkash xalqning arzi-dodini eshitadigan bir kimsa yo’q edi. e'lon qilingan farmonlar ishlamas va bajarilmas edi. xalq ommasi hokimi mutlaq-monarx amir va xon o’rniga insofliroq va adolatliroq hukmdorga ega bo’lishni xohlar edi. xalqning bu intilishi va qiziqishini buxoro jadidlari idrok etdilar va ko’tarib chiqdilar. ular shu boisdan ham amir va xonga qarshi kurashni bosh maqsad deb bildilar. yosh turklar faoliyati buxoro jadidlari faoliyati uchun namuna …

2 / 15

dorlariga tayanar edi. bunday monarxistik idora tartib usuli islom dini g’oyaviy-mafkuraviy asosiga qurilgan edi. bu mafkuraga asosan davlat hukmdori «xudoning yerdagi soyasi», uni «xudo ato etgan» va muqaddas hisoblanar edi.yosh buxoroliklar ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyot qonuniyatlari taqozosiga ko’ra xalq ommasi o’rtasida tayanch bazaga ega emas edilar, ular o’zlariga ittifoqchilarni chetdan izlanadilar va rossiya timsolida amir va xon zulmidan ozod bo’lish mumkin, degan tariqda ham turmaydigan va kechirib bo’lmaydigan siyosiy xatoga yo’l qo’ydilar. albatta yosh buxoroliklarning bu yo’l qo’ygan xatoliklarida ayyor va pixini yorgan shum bolshevoylarning uzoq maqsadni ko’zlab zimdan olib borgan tashviqot va targ’ibot ishlari ham katta o’rin tutdi.1916-1917 yillar oralig’ida yashirin «yosh buxoroliklar» firqasi va uning 12 kishilik markaziy qo’mitasi tashkil topdi. bu siyosiy partiyaning tashkil topishida «yosh turklar»ning «ittihodi va taraqqiy» firqasi, rossiya va turkistondagi sotsialdemokratik firqalarning ta'siri katta bo’ldi. «yosh buxoroliklar» firqasining markaziy qo’mitasi raisi abduvohid burxonov, kotibi usmon xo’ja (o’smonxo’ja po’latxo’jaev), xazinador muso saidjonov edi. bulardan tashqari firqaning …

3 / 15

illiy masala») kitobida ilk bor moskvada chop etilgan. shundan so’ng tariximizning bu nodir hujjati ushbu kitobdan ko’chirilib, qisqacha inglizcha kirish so’zi bilan 1985 yilda oksford shahrida o’rta osiyoni o’rganuvchi jamiyat tomonidan rus tilida nashr etilgan «musulmon siyosiy partiyalarining dasturiy hujjatlari. 1917-1920 yillar» nomli kitobda qayta bosildi.loyihada yer-suv masalasiga katta e'tibor berilgan. bundan tashqari harbiy masala, moliya ishlari, ichki ishlar va davlat boshqaruv organlari kabi masalalarga unda keng o’rin berilgan. loyihada butun haydaladigan yerlar (uch qismga) bo’lingan:1)vaqf yerlari (masjid va madrasalarga tegishli yerlar); 2)soliqdan ozod qilingan yerlar (mulki hur); 3)soliq olinadigan (mulki hiroj) yerlar. hammani ekin ekishga majbur qilish maqsadida barcha ekilgan va ekish mumkin bo’lib, ekilmay qolgan yerlarga ham soliq solish nazarda tutilgan. shuningdek, «mulki hiroj» yerlariga soliqni kamaytirish hamda «kafson» (amin, oqsoqol va boshqalar uchun) «atafti» (sadaqa), «uchkuna puli» (turli daraxtlar uchun), «cho’p puli» (yaylov uchun) va boshqa ortiqcha harajat chiqimlarni tugatish nazarda tutildi.loyihada yana davlat yerlari, bog’ va …

4 / 15

b belgilanadi. shuningdek, harbiy maktablar ochish, askarlarga, ozroq bo’lsada oylik maosh to’lab turish nazarda tutildi. moliya sohasida ham jiddiy islohat o’tkazishga e'tibor berildi. buning uchun amirning mablag’lari umumdavlat mablag’idan ajratilishi soliqdan aniq belgilanishi davlat byudjeti har yili e'lon qilib turilishi ko’rsatildi. 2.buxoroda amirlik tuzumining ag’darilishi va buxoro xalq sovet respublikasining tashkil etilishi. ijtimoiy-siyosiy harakat sifatida paydo bo‘lgan “yosh buxoroliklar” partiyasi 1910 yildayoq o‘zlarini alohida tashkilot sifatida e’lon qilgan edilar. buxorodagi jadidchilik harakatidan o‘sib chiqqan yosh buxoroliklarning faoliyati 1917 yilga kelib ancha kuchaygan edi. shu yilgi fevral inqilobi buxoro amirligiga ham ta’sir etmasdan qolmadi. mart oyining boshlarida yangi buxoro, termiz, chorjo‘y va karkida ishchi, soldat va dehqon sovetlari tuzildi. bunday sharoitda “yosh buxoroliklar” mavjud monarxiya tuzumi doirasida demokratik islohotlar o‘tkazish, konstitutsion monarxiyani o‘rnatish orqali amirning mutlaq hokimiyatini cheklab qo‘yish tarafdori bo‘ldilar demokratik kuchlarga tayangan “yosh buxoroliklar”ning qat’iy talablari asosida buxoro amiri sayyid olimxon 1917 yil 7 aprelda mamlakatda islohotlar o‘tkazish to‘g‘risida …

5 / 15

mir hukumati tomonidan tarqatib yuborildi va “yosh buxorolik”larning ko‘pchiligi jazolanib, ta’qib ostiga olindi. bu voqyealardan so‘ng, 14 aprelda amir olimxon islohotlar o‘tkazishni rad etdi. oktyabr inqilobidan so‘ng sovet rossiyasi bilan buxoro amirligi o‘rtasidagi munosabatlar keskinlashib ketdi. turkiston respublikasining bolsheviklardan iborat rahbariyati buxoro amirligining mustaqilligini rasman tan olishiga qaramay, amalda uning ichki ishlariga doimiy ravishda aralashib turdi. bu paytga kelib “yosh buxoroliklar” partiyasi ichida turli guruhlarning mavjudligi, qarashlarining xilma-xilligi tufayli partiyaning yagona dasturini tuzishga ehtiyoj paydo bo‘ldi. “yosh buxoroliklar” partiyasining markaziy komiteti bu vazifani 1917 yil noyabrida fitratga topshirdi. abdurauf fitrat tomonidan tayyorlangan “yosh buxoroliklar” partiyasining dasturi 1918 yil yanvarida partiyaning markaziy komiteti tomonidan tasdiqlandi va islohot loyihasi sifatida e’lon qilindi. ushbu dasturda buxoro amirligida konstitutsion monarxiya o‘rnatish, buxoroning iqtisodiy, siyosiy va harbiy mustaqilligini ta’minlash, madaniy taraqqiyotga erishish, dehqonchilik va soliq tizimiga alohida e’tibor qaratish, buxoroda zamonaviy armiyani tashkil etish, ikki yillik majburiy harbiy xizmatni joriy etish, davlat hisobidan maktablar va …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yosh buxoroliklar harakati"

yosh buxoroliklar harakati reja 1.buxoro amirligida jadidchilik harakatining vujudga kelishi. 2.buxoroda amirlik tuzumining ag’darilishi va buxoro xalq sovet respublikasining tashkil etilishi. 3. yosh buxoroliklarning buxoro xalq sovet respublikasida olib borgan faoliyati. 1.buxoro amirligida jadidchilik harakatining vujudga kelishi. buxoro xalqlari uchun mustamlakachilik zulmi yo’q edi. chunki rossiyaga yarim mustamlaka, qaram bo’lsada, buxoro o’z mustaqilligini saqlab qolgan edi. bu yerda mahalliy boylar va mushtumzo’rlar zulmi kuchli edi. boylar va amaldorlar amir va xon himoyasida edi. bugina emas ko’p hollarda amir va xon zulmi hammasidan ham oshib tushar edi. mehnatkash xalqning arzi-dodini eshitadigan bir kimsa yo’q edi. e'lon qilingan farmonlar ishlamas va bajarilmas edi. xalq omma...

This file contains 15 pages in DOCX format (36.3 KB). To download "yosh buxoroliklar harakati", click the Telegram button on the left.

Tags: yosh buxoroliklar harakati DOCX 15 pages Free download Telegram