atrof-muhit va inson salomatligi

DOCX 13 стр. 28,6 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 13
mavzu: atrof-muhit va inson salomatligi reja: 1. atrof-muhit gva inson salomatligi 2. zararli odatlar va ularning inson organizmiga ta’siri 3. sog’lom turmush tarzini shakllantirishda oila, maktab va mahalla hamkorligi atrof-muhit gva inson salomatligi insonning sog’-salomat hayot kechirishi uning shaxsiy gigienik talablarga amal qilishi darajasiga bog’liq. shunday ekan, har bir inson tozalikka rioya qilishi lozim. bu bir tomondan mazkur shaxsning salomatligini mustahkamlashga yordam bersa, ikkinchidan gigienik madaniyatga erishganligini namoyon qiladi. gigiena qoidalariga amal qilish inson organizmiga mikroblarning tushishi hamda diareya va har xil oshqozon – ichak kasalliklariga chalinishning oldini oladi. gigienik talablarini to’laqonli bajarish shamollash, gripp va boshqa turli xil yuqumli kasalliklarning atrofdagi insonlarga o’tishining oldini oladi. kasallikning oldini olishning eng oddiy usuli qo’llaringizni tez-tez sovunlab yuvishdan boshlanadi. kir qo’llar orqali iste’mol qilinadigan taomlar bilan mikroblar organizmni zaharlaydi. shu bois, ovqat tayyorlashdan avval, ovqatlangandan va xojatxonadan foydalangandan so’ng va h.xolatlarda qo’lni yaxshilab yuvish kerak bo’ladi. teri - tanani qoplabgina qolmay, inson …
2 / 13
urli tuzlar va 40-90 tacha teri epiderms qavatidan ajralib chiqqan to’qimalari yig’ilar ekan. ma’lumki, iflos terida mikroblarning yashashi uchun qulay sharoit bulib, turli teri kasalliklarning kelib chiqishiga sabab bo’ladi. shunday ekan, tana terisini to’g’ri parvarish qilish zarur! sochni to’g’ri parvarish qilish – shaxsiy gigienaning muhim qoidalaridan hisoblanadi. ya’ni qurug’ sochni xaftada bir marta va yog’li sochni xaftada ikki marta yuvish tavsiya qilinadi. har bir kishining o’z tarog’i va sochig’i bo’lishi lozim. tibbiyot xodimlari tavsiyalariga ko’ra tarog’ning maxsus soch cho’tkasidan foydalanish mumkin, bunday cho’tka boshni o’ziga xos massaj qilib, qon aylanishini yaxshilaydi. tana salomatligi to’g’risida qayg’urish tish va og’iz bo’shlig’ining toza bo’lishiga jiddiy e’tibor berishni taqozo etadi. ma’lumki, og’iz bo’shlig’i ovqat hazm qilish yo’lining boshlang’ich qismi hisoblanib, ko’plab vazifalarni bajaradi. biroq shaxsiy gigiena qoidalariga amal qilmaslik natijasida og’iz bo’shlig’iga ovqat mahsulotlari orqali turli mikroblar tushadi. tishlarning kasallanishi esa o’z navbatida boshqa ichki organlarning kasallanishiga sabab bo’ladi. shuning uchun og’iz bo’shlig’i, ayniqsa, …
3 / 13
anatomik va funktsional buzilishi kuzatiladi. shu bois bu borada poyabzalning oyoq razmeriga mos bo’lishi va tozalikka rioya qilinishi tavsiya qilinadi. sog’lom turmush tarzi omillaridan biri – atrof-muhit gigiena talablariga rioya qilishdir. bu mavzuda so’z yuritilganda, er usti va er osti boyliklari, suv, havo, o’rmonlar, o’simliklar, hayvonot dunyosi va hokazolarning inson hayotidagi ahamiyatini ko’rsatmasdan ilojimiz yo’q. xi asrning yirik tasavvuf shoiri xo’ja ahmad yassaviy «devoni hikmat» she’riy asarida: ...ahli ayol, qarindosh, hech kim bo’lmaydi yo’ldosh, mardona bo’l g’arib bosh umring eldek o’taro. qul xo’ja ahmad toat qil, umrining bilmam necha yil, asling bilsang obi gil, yana gilga ketaro., - deganlar. ushbu satrlar orqali insonning suv va tuproqdan yaralgani va oxir oqibatda u yana asliga qaytishini ifoda etmoqda. muqaddas «qur’oni karim»dagi «eb, ichinglar faqat isrob qilmanglar» degan fikrlar ham insonni tabiiy boyliklardan oqilona foydalanishga da’vat etadi, xususan u : o’zi yashab turgan atrof-muhitni seva olishi; o’simliklar o’stirishi, tozalikka rioya qilishi; mavjud boyliklarni …
4 / 13
a boshqa shu kabi holatlar turli xildagi kasalliklarni keltirib chiqaruvchi manba bo’lib hisoblanadi. turar joy, xonadonlardagi gigienik talablarga rioya qilmaslik holati turli xil yuqumli kasalliklarni tashuvchi zarurkunandalar: pashsha, sichqon, qalamush va boshqalarning paydo bo’lishiga sabab bo’ladi. suv - inson organizmining asosiy qismini tashkil etadi. shu bois sog’lom turmush tarzida suv va undan gigienik talablarga amal qilingan holda to’g’ri foydalanish lozim. o’quvchilar orasida suvdan noto’g’ri iste’mol qilmasliklari bois turli kasalliklar vijudga keladi. jamiyatda sog’lom turmush tarzini qaror toptirishda, eng avvalo, mahalla, har bir oila va uning a’zolarining salomatligi hamda sanitariya holatini yaxshilash, gigienik talablarga rioya qilishiga turtki berishda siz aziz o’quvchilar asosiy yordamchisizlar. ushbu kursdan oladigan bilim va xosil qilinadigan ko’nikmalarni kelgusida shaxsiy va atrofdagilarning sog’lom turmush kechirishlari yo’lida amalga oshirishlaringiz kerak bo’ladi. 2.2. zararli odatlar va ularning inson organizmiga ta’siri inson organizmi doimo oziq-ovqatni talab qiladi va ushbu ovqat hisobidan o’zida energiya jamlaydi. lekin, turmushda shunday narsalar borki, o’smirlik davrida …
5 / 13
i, uglekislota hamda oltingugurt gazi, ammiak, azot, efir moylari bo’ladi. bu moddalar ham kishi organizmiga yomon ta’sir etadi. ma’lumotlarga qaraganda o’pka raki bilan og’rigan bemorlarning 99 foizini chekuvchilar tashkil etadi. chekuvchilarning yo’talishi ularning o’pkasida tamaki tutuni bilan kirgan-zaharli moddalarning borligini ko’rsatuvchi holatdir. tamaki chekish: · ichki a’zolar faoliyatiga yomon ta’sir ko’rsatadi; · mehnat qobiliyatini pasaytiradi; · aqliy faoliyatni susaytiradi. nikotin moddasiga ayniqsa, markaziy asab tizimi sezuvchang bo’ladi. shu bois chekuvchi kishining tez-tez boshi aylanadi yu.a.afanasev va yu.a.kulikovlar tomonidan olib borilgan tadqiqot ishlarida har kuni chekilgan sigaretaning soniga qarab, turli yoshdagi kashandalar hayotining qisqarish muddatlari ko’rsatiladi. masalan, 25 yoshdagi kishi kuniga 1-9 taga sigareta cheksa 4,6, 10-19 ta cheksa 5,5; 20-39 cheksa 6,2 hamda 40-dan ortiq cheksa umr 8,3 ga qisqarar ekan. aqsh tibbiyot komissiyasi buni har tomonlama o’rganib chiqqandan so’ng, shunday xulosaga kelgan: kuniga 1 pachkadan chekadiganlarning umrlari 8 yil, 2 pachkadan chekadiganlar 15 yilga qisqarar ekan. so’nggi vaqtlarda chekishning …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "atrof-muhit va inson salomatligi"

mavzu: atrof-muhit va inson salomatligi reja: 1. atrof-muhit gva inson salomatligi 2. zararli odatlar va ularning inson organizmiga ta’siri 3. sog’lom turmush tarzini shakllantirishda oila, maktab va mahalla hamkorligi atrof-muhit gva inson salomatligi insonning sog’-salomat hayot kechirishi uning shaxsiy gigienik talablarga amal qilishi darajasiga bog’liq. shunday ekan, har bir inson tozalikka rioya qilishi lozim. bu bir tomondan mazkur shaxsning salomatligini mustahkamlashga yordam bersa, ikkinchidan gigienik madaniyatga erishganligini namoyon qiladi. gigiena qoidalariga amal qilish inson organizmiga mikroblarning tushishi hamda diareya va har xil oshqozon – ichak kasalliklariga chalinishning oldini oladi. gigienik talablarini to’laqonli bajarish shamollash, gripp va boshqa turli xil yuq...

Этот файл содержит 13 стр. в формате DOCX (28,6 КБ). Чтобы скачать "atrof-muhit va inson salomatligi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: atrof-muhit va inson salomatligi DOCX 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram