urbanizatsiya va atrof muhit

DOCX 14 pages 34.6 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 34.6 KB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

mavzu: urbanizatsiya va atrof muhit reja: 1. urabanizatsiya; 2. atrof muhit haqidagi tushunchalar; 3. urbanizatsiyaning maqsadlari; 1. urbanizatsiya (frans. urbanisation, ing. urbanization, lot. urbanus — shaharga mansub, urbs — shahar) — jamiyat hayotida shaharlar rolining ortib borishi; ishlab chiqaruvchi kuchlarning joylashuvi, aholining ijtimoiy, demografik tarkibi, turmush tarzi va madaniyatidagi oʻzgarishlar bilan bogʻliq. u. — tarixiy rivojlanish asosida shakllangan jamiyat bosqichlari va hududiy mehnat taqsimoti natijasida sodir boʻlgan koʻp qirrali geografik, ijtimoiy-iqtisodiy va demografik jarayondir. u.ning torroq doiradagi demografikstatistik tushunchasi dunyoda, alohida hududlarda, mamlakatlarda shaharlarning (ayniqsa, katta shaharlarning) va shahar aholisi salmogʻining koʻpayib borishini anglatadi. dastlabki shaharlar mil. av. 3—1ming yilliklarda misrda, mesopotamiya, suriya, hindiston, kichik osiyo, xitoy, hindixitoy, shuningdek, yevropa va afrikaning oʻrta dengiz sohillarida vujudga kelgan. yunonrim dunyosida esa rim va karfagen sh.larining mavqei yuqori boʻlgan. oʻrta asrlar va uygʻonish davrida kapitalistik i.ch. unsurlari shakllana boshladi. bu jarayon shaharlarda aholi sonining oʻsib borishiga, konsentratsiyalashuviga olib keldi. iqtisodiy rivojlangan davlatlarda …

2 / 14

or vazifalarini hal etish va raqamli iqtisodiyotni qo‘llash; - katta, o‘rta va kichik shaharlar rivojlanishini maqbullashtirish; - shahar aglomeratsiyalari orqali ishlab chiqarish kuchlarini joylashtirishning samarali shakllarini tatbiq etish; - shaharlarda sanoat zonalari, texnoparklar, innovatsiya markazlari tashkil etish. 2. atrof-muhit deganda erdagi barcha organizmlarning rivojlanishi va hayotiga ta'sir qiluvchi barcha sharoit va ta'sirlarning yig'indisi tushuniladi. ekologiya - bu tirik organizmlar va ularning jismoniy atrof-muhit o'rtasidagi o'zaro ta'sirni o'rganadigan fan. ikkalasi ham bir-biri bilan chambarchas bog'liq va doimiy o'zaro ta'sirga ega. qisqasi, atrof-muhitdagi har qanday o'zgarish tirik organizmlarga va aksincha ta'sir qilishi mumkin. atrof muhit deganda inson, hayvon yoki o'simlik yashaydigan yoki o'z faoliyatini davom ettiradigan muhit yoki sharoitlar tushuniladi. atrof-muhit tushunchasi fizik va biologik dunyoning barcha elementlarini va ularning o'zaro ta'sirini anglatadi. inson hayoti tsiklida atrof-muhit muhim rol o'ynaydi, chunki inson hayoti atrof-muhitga bog'liq. qisqacha aytganda, atrof-muhit - bu muayyan vaqt va joyda insonni o'rab turgan umumiy sharoitlar. atrof muhit - …

3 / 14

iya biologik xilma-xillikning har qanday shaklini nazarda tutganligi sababli, oziq-ovqat mahsulotlarini qayta ishlashda kichik bakteriyalarning rolidan kelib chiqqan holda tropik yomg'ir o'rmonlari atmosferasi bu ta'sirlardan boshlab har bir mavzuni qamrab oladi. ekologiya fani tabiiy fanlardan xix asr oxirlarida paydo bo'lgan. atrof- muhit psixologiyasi (ekologik psixologiya) — inson va atrof-muhit oʻrtasidagi oʻzaro taʼsirning psixologik jihatlarini, moddiy voqelik omillarining insonga taʼsirini oʻrganadigan fan. "atrof- muhit „ tushunchasi keng maʼnoda talqin etiladi va u ham tabiiy ob’ektlarni, ham moddiy timsolga ega boʻlgan ijtimoiy shakllanishlarni, insonning oʻzi tomonidan yaratilgan moddiy tuzilmalarni, axborot ob’ektlarini va boshqalarni oʻz ichiga oladi. shaxs va atrof-muhit oʻrtasidagi oʻzaro taʼsir modellarini ochib berish orqali atrof-muhitni shunday loyihalash va oʻzgartirish mumkin boʻladiki, u shaxsning ijtimoiy jihatdan maqbul xatti -harakatlarini ragʻbatlantiradi yoki uning xatti-harakatlarining eng mumkin boʻlgan modellarini bashorat qilishga imkon beradi[1]. atrof-muhit psixologiyasining fanlararo tabiati shahar atrof-muhitining (umumiy hududlar) davlat mulki resurslarini boshqarish, murakkab ekologik sharoitlarni tahlil qilish, atrof-muhitning mahsuldorlikka stressli …

4 / 14

ma ob'yektlari qurilishini keng miqyosda amalga oshirish; - yer uchastkalaridan samarali foydalanish; - shaharlarni iqtisodiy, ijtimoiy va ekologik omillar, mavjud shart-sharoitlarni hisobga olgan holda kompleks rivojlantirish; - industrial-innovatsion rivojlanishning ustuvor vazifalarini hal etish va raqamli iqtisodiyotni qo‘llash; - katta, o‘rta va kichik shaharlar rivojlanishini maqbullashtirish; - shahar aglomeratsiyalari orqali ishlab chiqarish kuchlarini joylashtirishning samarali shakllarini tatbiq etish; - shaharlarda sanoat zonalari, texnoparklar, innovatsiya markazlari tashkil etish. urbanizatsiya jarayonlarini tartibga solish bo‘yicha jahon amaliyotining tahlili va undan chiqadigan xulosalar shuni ko‘rsatadiki, yaponiya, koreya respublikasi, xitoy, singapur, hindiston va boshqa mamlakatlarda aniq maqsadga yo‘naltirilgan urbanizatsiya siyosati faol sanoatlashuv, shaharlarni kompleks rivojlanishini rag‘batlantirish, mavjud salohiyatdan samarali foydalanish, aholi turmush sharoitini izchil oshirib borish, doimiy va barqaror ish o‘rinlarini yaratish, yer islohotlarini amalga oshirish va yer uchastkalari bozorini shakllantirish kabi qator chora-tadbirlar bilan uyg‘unlikda olib borilgan. ko‘pgina boshqa mamlakatlarda iqtisodiy o‘sish va ijtimoiy taraqqiyotning muhim omili bo‘lgan urbanizatsiyaning barqaror rivojlanish tendensiyasi kuzatilmoqda. amalga oshirilgan …

5 / 14

ayonlarida qator nomutanosibliklar kuzatilmoqda: - urbanizatsiya darajasi bo‘yicha mamlakatimizning jahonda tutgan o‘rni past. bmt xalqaro reyting ko‘rsatkichlari bo‘yicha o‘zbekiston 2018-yilda ushbu yo‘nalishda 233 mamlakat orasida 155-o‘rinni egalladi. vaholanki, bu sohada dunyodagi o‘rtacha ko‘rsatkich 55,3 foiz bo‘lib, u rossiyada 74,4 foizni, turkiyada 75,1 foizni, qozog‘istonda 57,4 foizni, turkmanistonda 51,6 foizni tashkil etadi; - oxirgi 10 yil mobaynida (2009-2018-yy.) mamlakatimizda urbanizatsiya darajasi 51,7 foizdan 50,6 foizga kamaydi. xorazm (33,3%), surxondaryo (35,5%), buxoro (37,4%) va samarqand (37,4%) viloyatlarida urbanizatsiya darajasi ayniqsa past; - 2012-yildan hozirga qadar shaharlar soni o‘zgarmadi (119 ta) va ularda 10,1 mln. kishi istiqomat qiladi. mamlakat shaharlar tarmog‘ining asosini kichik shaharlar (jami shaharlar tarkibidagi ulushi 68,4 foiz) tashkil qiladi va ularning jami shahar aholisidagi ulushi 20,5 foizga teng. shaharlar rivojlanishining o‘ziga xos jihatlaridan yana biri shundaki, shahar aholisining deyarli ¼ qismi (24,2%) poytaxt - toshkent shahrida istiqomat qiladi. o‘tgan davr ichida 6,4 mln. kishi (38,7%) istiqomat qiladigan shahar posyolkalari soni …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "urbanizatsiya va atrof muhit"

mavzu: urbanizatsiya va atrof muhit reja: 1. urabanizatsiya; 2. atrof muhit haqidagi tushunchalar; 3. urbanizatsiyaning maqsadlari; 1. urbanizatsiya (frans. urbanisation, ing. urbanization, lot. urbanus — shaharga mansub, urbs — shahar) — jamiyat hayotida shaharlar rolining ortib borishi; ishlab chiqaruvchi kuchlarning joylashuvi, aholining ijtimoiy, demografik tarkibi, turmush tarzi va madaniyatidagi oʻzgarishlar bilan bogʻliq. u. — tarixiy rivojlanish asosida shakllangan jamiyat bosqichlari va hududiy mehnat taqsimoti natijasida sodir boʻlgan koʻp qirrali geografik, ijtimoiy-iqtisodiy va demografik jarayondir. u.ning torroq doiradagi demografikstatistik tushunchasi dunyoda, alohida hududlarda, mamlakatlarda shaharlarning (ayniqsa, katta shaharlarning) va shahar aholisi salmogʻining koʻpa...

This file contains 14 pages in DOCX format (34.6 KB). To download "urbanizatsiya va atrof muhit", click the Telegram button on the left.

Tags: urbanizatsiya va atrof muhit DOCX 14 pages Free download Telegram