boshmiyaning ahamiyati haqida tushuncha

PPTX 13 pages 2.4 MB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.4 MB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

презентация powerpoint bosh miyaning ahamiyati haqida tushuncha . bosh miya tabiat yaratgan ajoyib mo’jizadir. odamning bosh miyasi uning aql-idroki, fikrlash qobiliyati, ongi kabi muhim ruhiy xususiyatlarining fizi-ologik asosi hisoblanadi. u tashqi va ichki muhit ta’sirini analiz-sintez qilib, ularga javob qaytaradi. tananing barcha to’qima va organlari ish faoliyatini bir-biriga bog’lab boshqaradi, organizm bilan tashqi muhitning aloqasini ta’minlab, uni muhit sharoitiga moslashtiradi. bosh miyaning tuzilishi va funksiyasi. bosh miya bosh suyagining ichida joylashgan bo’lib, og’irligi katta odamda 1020-1970 g gacha bo’ladi. shuni ta’kidlash kerakki, bosh miyaning katta-kichikligi odamning aqlini, ish qobiliyatini belgilamaydi. bosh miya katta yarim sharlari. bosh miya o’ng va chap yarim shardan iborat boiib, ular qadoqsimon tana yordamida bir-biri bilan tutashib turadi. bosh miya yarim sharlari ikki qavatdan iborat: 1) kulrang moddadan tashkil topgan tashqi po’stloq qavat; 2) oq moddadan tashkil topgan ichki qavat. bosh miya katta yarimsharlari po’stloq qavatining qalinligi 2,5-3,0 mm bo’ladi. po’stloq tekis bo’lmasdan pushta va egatlardan …

2 / 13

cha kiradi (64-, 65- rasmlarga qarang). miyachaning tashqi. 1 - chuvalchangsimon qismi; 2 - yarimshari. qizig’i shundaki, miya po’stlog’i pushtalarining soni barcha odamda deyarli bir xil, jekin ularning tuzilishi bamisoli qo’l kafti chiziqlari singari xilma-xil bo’ladi. agar miya po’stlog’ining pushta va egatlari yozib tekislansa, uning umumiy sathi 1468 - 1670 sm2 ni tashkil qiladi. miya katta yarim sharlari peshana, chakka, tepa, ensa qismlarga bo’linadi. bosh miya katta yarim sharlari po’stlog’i mikroskopda tekshirilganda, undagi nerv hujayralari olti qavat bo’lib joylashganligi aniqlangan (67- rasm). bosh miya katta yarim sharlari po’stlog’ining turli qismlarida joylashgan nerv hujayralarining po’stloq sathi funksiyasiga ko’ra uchta zonaga bo’linadi: sezish, harakat va assotsiativ zonalar. 67- rasm. bosh miya po’stlog’ining mikroskopik tuzilishi: i - eng ustki qavat, nerv hu-jayralarining kalta o’simtalaridan tashkil topgan; ii - donador huhayralar; iii - piramidasimon hujayralar; iv - yulduzsimon hujayralar; v - piramidasimon yirik hujayralar; vi - duksimon hujayralar. sezish zonalarida joylashgan nerv hujayralari to’plami …

3 / 13

ujayralari odam tanasining to’qima va organlari bilan nerv yo’llari orqali bog’lanmagan, ular miya po’stlog’ining turli qismlaridagi nerv hujayralarini (nerv markazlarini) bir-biri bilan bog’laydi. bu zonalar sezgi va harakatla-nish organlaridan kelgan ta’sirni analiz va sintez qiladi. bosh miya katta yarimsharlarining po’stloq qismi odam oliy nerv faoliyatining fiziologik asosi hisoblanadi. odamning fikrlashi, ongi, o’zlashtirishi, eslab qolishi, boshqalar bilan muomala qilishi, madaniyati, bilim olishi, hunar o’rganishi, murakkab harakatlarni bajarishi miya po’stlog’ining faoliyatidir. katta yarim sharlar po’stlogi faoliyatini tеkshirish mеtodlari. bosh miya yarim sharlarining po’stlog’i markaziy nеrv sistеmasining oliy hamda tuzilishi bilan funktsiyalariga ko’ra murakkab bo’limidir. shu sababdan bu bo’lim fiziologiyasini o’rganish nihoyatda kiyin. yuqorida aytib o’tilganidеk, i. p. pavlov tomonidan kashf etilgan shartli rеflеks tufayli oliy nеrv faoliyatnni ilmiy yo’l bilan izchil o’rganish imqoni paydo bo’lib qoldi. bosh miya yarim sharlari qismlarini olib tashlab, kеyin shartli rеflеkslarni tеkshirish uatidagi tajribalarda organizmning hayot-faoliyatida bosh miya yarim sharlarining g’oyatda katta ahamiyatga ega ekanligi ko’rsatib bеrildi. …

4 / 13

g’onalarida turadngan xayvonlar (baliqlar, suvda va quruqda yashovchilar, p maymunlar)da miya yarim sharlari olib tashlanishi kеlib chiqadigan o’zgarishlarni tеkshirish organizmning xos xususiyatlari rivojlanib, murakkablashib borgani sayin bosh miya po’stlog’ining hayot faoliyatidagi ahamiyati ham tobora ortib borishidan darak bеradi. oliy darajada turadigan hayvonlarda miya po’stlog’i olib tashlanganida hayot faoliyatida yuzaga kеladigan o’zgarishlar tuban darajadagi xayvonlardagyaga qaraganda ancha katta va chuqur bo’ladi. miya po’stlog’i zararlanganida odamda ayniqsa katta o’zgarishlar kuzatiladi. tug’ilishdan miya po’stlog’i bo’lmagan majruh odamlar anentsеfallar yashab kеta olmaydi. tug’ilganidan kеyin bir nеcha kun o’tgach ular o’lib qoladi. organizm hayot faoliyatida bosh miya po’stlog’i ahamiyatining filogеnеz protsеssida ortib borishi funktsiyalar kortikalizatsiyasidan, ya'ni murakkab nеrv protsеsslarining nеrv sistеmasining oliy, hammadan ko’p rivojlangan bo’limiga bosh miya po’stlog’iga o’tib borishidan darak bеradi. i. p. pavlov so’zlari bilan aytganda «...hayvon organizmining nеrv sistеmasi nеchog’li mukammal bo’lsa, bu sistеma shuncha markazlashgan, uning oliy bo’limi butun orgaiizm faoliyatini tobora ko’proq va kattarots darajada boshqarib boradigan va rasamadga …

5 / 13

g image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "boshmiyaning ahamiyati haqida tushuncha"

презентация powerpoint bosh miyaning ahamiyati haqida tushuncha . bosh miya tabiat yaratgan ajoyib mo’jizadir. odamning bosh miyasi uning aql-idroki, fikrlash qobiliyati, ongi kabi muhim ruhiy xususiyatlarining fizi-ologik asosi hisoblanadi. u tashqi va ichki muhit ta’sirini analiz-sintez qilib, ularga javob qaytaradi. tananing barcha to’qima va organlari ish faoliyatini bir-biriga bog’lab boshqaradi, organizm bilan tashqi muhitning aloqasini ta’minlab, uni muhit sharoitiga moslashtiradi. bosh miyaning tuzilishi va funksiyasi. bosh miya bosh suyagining ichida joylashgan bo’lib, og’irligi katta odamda 1020-1970 g gacha bo’ladi. shuni ta’kidlash kerakki, bosh miyaning katta-kichikligi odamning aqlini, ish qobiliyatini belgilamaydi. bosh miya katta yarim sharlari. bosh miya o’ng va chap yarim...

This file contains 13 pages in PPTX format (2.4 MB). To download "boshmiyaning ahamiyati haqida tushuncha", click the Telegram button on the left.

Tags: boshmiyaning ahamiyati haqida t… PPTX 13 pages Free download Telegram