Назад

kimyo fanining mohiyati va o'zbekistondagi rivojlanishi

PPTX 19 стр. 2,1 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 19
слайд 1 мавзу: kirish. umumiy kimyo fani va uning vazifalari. kimyoning shakllanish davrlari va o’zbekistonda kimyo fani hamda sanoatning rivojlanishi. 2 2-ilova reja: 1. kirish. umumiy kimyo fani va uning vazifalari. moddalarning klassifikatsiyasi. fizik va kimyoviy o`zgarishlar. o’zbekistonda kimyo fani va sanoatning rivojlanishi. 3 3-ilova kimyo fanini o`rganishning imkoniyatlari. kimyo fanini o`rganishga kirishganda dastlab bu qanday fan ekanligi, uning tabiati qandayligi hamda kimyogarlar nima bilan shug`ullanishi haqida tasavvurlar paydo bo`ladi. yana aniqroq aytadigan bo`lsak, kimyo deganda oq xalat kiyib olgan, qo`liga probirka olib narsalar ustida tajriba o`tkazilayotgan vaziyat xayolga keladi. bu holat, ma’lum bir vaqt davomidagina qiziqarli albatta. haqiqatdan ham kimyo fani eksperimental fan bo`lib, undagi asosiy bilimlar laboratoriya tajribalari asosida vujudga keladi. bundan tashqari, hozirgi vaqtda kimyogarlar kompyuterdan foydalanib moddalarning kimyoviy xossalri va mikroskopik tuzilishin o`rganish uchun ishlatishlari mumkin yoki murakkab electron uskunalar yordamida avtomobillardan chiqadigan zararrli moddalar hamda tuproqdagi zaxarli moddalarni aniqlashlari mumkin. hozirgi vaqtda bir qancha xorijiy …
2 / 19
a amin bo`lish mumkinki, kimyo fanini ko`p hollarda “markaziy fan” - “central science” deb atashadi. (raymond chang. general chemistry: the essential concepts. 5 edition, england 2013. 2-bet) 4-ilova kimyoni qanday o`rganish mumkin? boshqa fanlarga nisbatan kimyoni o`rganish boshlang`ich bosqichlarda ancha qiyin kechadi, chunki kimyoning o`ziga xosligi uning maxsus fan ekanligidan dalolat beradi. dastlab kimyoni o`rganishni boshlaganda hatto yangi tilni o`rganishdek tuyiladi. bundan tashqari, ayrim kimyoviy tushunchalar abstraktdir. ammo shunga qaramay harakat qilish asosida yaxshi natijalar bilan o`rganib olish mumkin. bunga bir necha misollar keltirish mumkin. kimyo fanini o`rganishda muntazam darslarga qatnashish va diqqat bilan tinglash kerak. tanqidiy fikrlash, bilganlarini tahlil qilish, fanga oid yangi teminlarni va tenglamalarni qo`llash hamda o`z bilganlarini boshqa kursdoshlar bilan muhokama qilib boorish kerak. eng asosiysi bilmagan va tushunmagan narsalarni o`qituvchidan so`rashda tortinmaslik zarur. shundagina, kimyo fani murakkab formula, noma’lum sifralar va abstract narsalardan emas, balki mantiqiy fan bo`lib, uni o`rganish asnosida qiziqarli goy`lar va takliflar …
3 / 19
ko’pgina tаbiiy fаnlаr jumlаdаn fizikа vа biоlоgiya fаnlаri bilаn chаmbаrchаrs bog’liqdir, chunki bаrchа biоlоgik jаrаyonlаr uzluksiz fizik vа kimyoviy o’zgarishlаr аsоsidа yuz bеrаdi. kimyo bilаn biоlоgiya fаnlаri оrаsidа tirik оrgаnizmdаgi kimyoviy birikmаlаr vа ulаrning o’zgarishini o’rgаnuvchi biоkimyo vа mоlеkulyar biоlоgiya fаnlаri jаdаl sur’аtlаr bilаn rivоjlаnmоqdа. (тошпўлатов ю.т., исҳоқов ш.с. анорганик кимё. т.: ўқитувчи. 1992. 3-бет). 5 matеriyaning muayyan sharoitda o`zgarmas fizik xossalarga ega bo`lgan har bir turi kimyo fanida modda dеyiladi. masalan: suv, osh tuzi, oltingugurt, ohak, soda, shakar, kislorod va boshqa moddalardir. har bir modda o`ziga xos xossalarga ega, moddaning fizik xossalarini ya'ni zichligi, suyuqlanish tеmpеraturasi, eruvchanligi va boshha xossalarini tavsiflovchi kattaliklar, ya'ni muayyan sharoitda o`zgarmas qiymatga ega bo`ladigan kattaliklar fizik konstantalar dеyiladi (lotincha konstanta-o`zgarmas dеmakdir) moddalarda xilma-xil o`zgarishlar bo`lib turishini ko`p kuzatganmiz: nam havoda turgan tеmir buyum zanglab qoladi, yongan o`tindan ozgina kul qoladi. moddalarni tubdan o`zgartirib, ularni boshqa moddalarga aylanishiga olib kеladigan hodisalar kimyoviy hodisalar dеyiladi (парпиев …
4 / 19
lsa suyuq holatga o`tadi. yana davom ettirilsa qaynash haroratiga etgach bug`lana boshlaydi. boshqa tomondan, gazlar sovutilsa, gazlarning kondensatlanishi natijasida suyuqlansa, suyuq moddalar yetarli sovutilsa muzlab qattiq holga o`tadi (raymond chang. general chemistry: the essential concepts. 5 edition, england 2013. 4-7 betlar.) moddalarning klassifikatsiyalanishi 7 7-ilova 1-rasm. moddaning 3 agregat holati (suv misolida). muz-qattiq holat, suyuq va suv bug`i-ya’ni gaz holati. [1] raymond chang. general chemistry: the essential concepts. 5 edition, england 2013. 4-5 betlar 8 8-ilova 9 10 9-ilova moddalarda bo`ladigan fizik-kimyoviy o`zgarishlar moddalar nafaqat tarkibi va xossalri bilan ham bir-biridan farqlanadi. rangi, suyuqlanish va qaynash harorati, zichligi ya’ni, fizikaviy xossalari bilan ham. moddalarning fizik xossalari tarkibi o`zgarmasdan turib o`zgarishi mumkin. masalan, bir bo`lak muzni olib, uni suyuqlanish haroratigacha qizdirilsa sekinlik bilan suyuq holatga o`tishini kuzatish mumkin. suv faqatgina agregat holati bilangina muzdan farq qiladi, bunda tarkibda o`zgarish bo`lmayd, chunki suyuq holdagi suvni bemalol qayta muzlatilsa yana muzga aylanishini kuzatish …
5 / 19
hodisalar kimyoviy reaksiyalar deyiladi. raymond chang. general chemistry: the essential concepts. 5 edition, england 2013. 7-8 betlar 11 10-ilova 4-rasm. vodorodning havoda yonib suv hosil qilish jarayoni –kimyoviy hodisa. raymond chang. general chemistry: the essential concepts. 5 edition, england 2013. 7-bet 12 11-ilova o`zbekistonda kimyo fani va sanoatining rivojlanishi. birinchi davr - bu revolyutsiyaga qadar davr bo’lib, to 1920 yilgacha davom etgan va bu vaqt ichida fakat o’lkani o’rganishga oid ishlar olib borilgan; 1870 yilda toshkentda birinchi bor kimyo laboratoriyasi n.teyx tashabbusi bilan tashkil qilindi. kimyo fani esa faqat gimnaziya va bilim yurtida o’qitilgan. ikkinchi davr. 1920 yildan 1933 ylgacha davom etgan. 1920 yilda o’rta osiyo davlat universiteti ochildi. bu davrda ilmiy ishlarga tayyorgarlik ishlari olib borildi va kimyogar mutaxassislar tayyorlandi. uchinchi davr 1933 -1941 yillargacha davom etdi va shu yillari ko’plab kimyo mutaxassislari tayyorlandi. o’zbekistonning dastlabki kimyo korxonalaridan biri bo’lgan tsement zavodi bekobod shahrida barpo etildi. 1931 yilidan boshlab …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 19 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "kimyo fanining mohiyati va o'zbekistondagi rivojlanishi"

слайд 1 мавзу: kirish. umumiy kimyo fani va uning vazifalari. kimyoning shakllanish davrlari va o’zbekistonda kimyo fani hamda sanoatning rivojlanishi. 2 2-ilova reja: 1. kirish. umumiy kimyo fani va uning vazifalari. moddalarning klassifikatsiyasi. fizik va kimyoviy o`zgarishlar. o’zbekistonda kimyo fani va sanoatning rivojlanishi. 3 3-ilova kimyo fanini o`rganishning imkoniyatlari. kimyo fanini o`rganishga kirishganda dastlab bu qanday fan ekanligi, uning tabiati qandayligi hamda kimyogarlar nima bilan shug`ullanishi haqida tasavvurlar paydo bo`ladi. yana aniqroq aytadigan bo`lsak, kimyo deganda oq xalat kiyib olgan, qo`liga probirka olib narsalar ustida tajriba o`tkazilayotgan vaziyat xayolga keladi. bu holat, ma’lum bir vaqt davomidagina qiziqarli albatta. haqiqatdan ham kimyo fani eks...

Этот файл содержит 19 стр. в формате PPTX (2,1 МБ). Чтобы скачать "kimyo fanining mohiyati va o'zbekistondagi rivojlanishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: kimyo fanining mohiyati va o'zb… PPTX 19 стр. Бесплатная загрузка Telegram

Похожие файлы

Вам также может понравиться

Показать все
аtоm–mоlеkulyar tа`limоt. kimyoviy formulalar. allotropiyahodisasi. — PPTX PPTX
аtоm–mоlеkulyar tа`limоt. kimyoviy formulalar. allotropiyahodisasi.
18 стр. 1,7 МБ
temir va uning birikmalari. analitik kimyo fani va uning metodlari. analitik tarozi va unda tortish qoidalari — DOC DOC
temir va uning birikmalari. analitik kimyo fani va uning metodlari. analitik tarozi va unda tortish qoidalari
— 88,0 КБ
gibridlanish nazariyasi — PPTX PPTX
gibridlanish nazariyasi
23 стр. 3,8 МБ
gibridlanish nazariyasi — PPTX PPTX
gibridlanish nazariyasi
— 3,8 МБ
о’zbekistonda organik kimyo fanining rivojlanishi. кimyoviy bog’lanish — DOCX DOCX
о’zbekistonda organik kimyo fanining rivojlanishi. кimyoviy bog’lanish
— 2,9 МБ
kimyoviy reaksiyalarning tezligi. kimyoviy muvozanat — DOC DOC
kimyoviy reaksiyalarning tezligi. kimyoviy muvozanat
— 54,5 КБ
fosfor va uning birikmalari. fosforli o’g`itlar. uglerod va uning birikmalari — DOC DOC
fosfor va uning birikmalari. fosforli o’g`itlar. uglerod va uning birikmalari
— 54,0 КБ
o’zbekistonda kimyo fanining rivojlanishi va qishloq xo’jaligidagi ahamiyati. kimyoning asosiy tushuncha va qonunlari — DOCX DOCX
o’zbekistonda kimyo fanining rivojlanishi va qishloq xo’jaligidagi ahamiyati. kimyoning asosiy tushuncha va qonunlari
— 190,4 КБ
kimyo fanining maqsad va vazifalari — DOCX DOCX
kimyo fanining maqsad va vazifalari
30 стр. 2,1 МБ
eritmalar. turli temperaturalarda modda eruvchanligini aniqlash. qayta kristallash usuli bilan moddalarni tozalash — DOC DOC
eritmalar. turli temperaturalarda modda eruvchanligini aniqlash. qayta kristallash usuli bilan moddalarni tozalash
— 85,0 КБ
PPTX
kimyo fanining sanoat va xalq xo’jaligi rivojidagi ahamiyati
FaylHub.uz
PPTX
kimyo fanining sanoat va xalq xo’jaligi rivojidagi ahamiyati
11 стр. 2,2 МБ
"to’yinmagan uglevodorodlar”modulini kasbga yo’naltirib o’qitish metodikasi — PPT PPT
"to’yinmagan uglevodorodlar”modulini kasbga yo’naltirib o’qitish metodikasi
37 стр. 3,3 МБ