kolloid eritmalar

PPTX 36 pages 2.4 MB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.4 MB

File type PPTX

Pages 36

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

презентация powerpoint kolloid eritmalar kolloid eritmalar yana zollar deb ham yuritiladi. dispers muxitni tashkil qiluvchi erituvchi tabiatiga, yahni suv, spirt, benzol yoki efir bo’lishiga qarab, kolloid eritmalar gidrozollar, alkozollar, benzozollar, eterozollar kabi bir qator guruxlarga bo’linadi. dispers faza va dispers muxit zarrachalarning o’zaro tahsirlanish xarakteriga qarab dispers sistemalar liofil (grekcha lio-eritaman, ‘hilia-yaxshi ko’raman demakdir) va liofob (‘hobia-yoqtirmaslik demakdir) turlariga bo’linadi. liofil sistemada dispers muxit suv bo’lsa, bunday sistemalar gidrofil deyiladi. masalan, sovunlar, oqsillar, kraxmal, agar-agar va boshqalarning eritmalari leofildir. liofob sistemalarda dispers muxit va dispers fazalarning molekulari o’zaro tahsirlanishi juda kuchsiz bo’ladi. dispers muxiti suv bo’lgan liofob sistemalar gidrofob deb ataladi. masalan, temir, oltin, margimush sulg’fidi, kumush xloridi va boshqalarning zollari gidrofob zollardir. kolloid eritmalar disperslik darrajasi jihatidan dag’al dispers va molekulyar- ion dispers sistemalarning o’rtasida bo’lganligi sababli kolloid eritmalarni olish uchun ikki qarama -qarshi usuldan foydalanish mumkin: yirik zarrachalarni maydalab kolloid dispers darajasiga (dispersilash usuli) keltirish van-der-vaalg’s tortishish kuchlari …

2 / 36

iz va boshqa reaktsiyalardir. kolloid eritmalarni kondensatlash yo’li bilan olishning yana bir usuli erituvchini almashtirish usulidir. bu usul erigan moddani erituvchini almashtirganda erimaydigan yuqoriroq dispers faza xolatiga o’tib ajralib chiqishiga asoslangandir. bu usul bilan oltingugurt, kanifolg’ va boshqa zollarni olish mumkin. xar ikkala usulda xam barqaror zollar olish uchun oz miqdorda stabilizator vazifasini bajaruvchi, kolloid zarrachalarni (mitsellani) yirik agregatlarga birlashishiga xalaqit beruvchi moddalarni ko’shish zarur. stabilizator vazifasini odatda elektrolitlar bajaradi. elektrokinetik xodisalar zollarni ikki elektroddan iborat elektr maydonida kuzatish natijasida mahlum bo’lganki, kolloid zarrachalar doimiy tezlik bilan elektrodlarni biri tomon yunalar ekan. ana shu dispers faza zarrachalarining elektr maydonida tahsirida o’tish xodisasi elektroforez deb nomlanadi. bu xodisa tibbiyotda dorivor moddalarni fizik – terapevtik yo’l bilan organizmga yuborish turlaridan biri sifatida qo’llanadi. agar dispers faza xarakatsiz bo’lsa elektr maydonida dispers muxit, yahni suyuq faza xarakatlanadi va bu hodisa elektroosmos deyiladi. bu ikkala hodisa birgalikda elektrokinetik hodisalar turkumiga kiradi elektrokinetik hodisalar dispers …

3 / 36

haning tuzilishini kumush xlorid zoli misolida ko’rib chiqamiz. u kumush nitrat eritmasi bilan natriy xlorid eritmasi tahsirlashganda, eritmalardan biri ortiqroq miqdorda bo’lgan sharoitda hosil bo’ladi agno3+nacl = agcl + nano3 agar natriy xlorid ortiq bo’lsa, xlor va na ionlarining bir qismi eritmada ortiqcha miqdorda bo’ladi. panet-fayans qoidasiga binoan molekularlar agregati sirtida uni tarkibi va tabiatiga yaqin ionlar adsorbtsiyalanadi. masalan, eritmadagi ortiqcha natriy va xlor ionlaridan n ta xlor ionlari potentsial aniqlovchi ion agcl ni yuzasiga adsorbtsiyalanadi. yadro atrofida adsorbtsiyalangan potentsial aniqlovchi xlor ionlari o’zlariga qarama-qarshi zaryadlangan (n-x) ta natriy ionlarini o’ziga tortadi. potentsial aniqlovchi ionlar qarama-qarshi zaryadlangan natriy ionlari bilan birgalikda adsorbtsion qavatni tashkil etadi. qarama-qarshi zaryadli ionlarning kolloid zarracha agregatiga adsorbtsiyalanmagan bir qismi diffuzion qavatni hosil qiladi. ularning soni (x) bilan belgilanadi. natriy xlorid ortiqcha bo’lganda hosil bo’lgan kumush xloridning kolloid zarrachalarini tuzilishini quyidagicha ko’rsatish mumkin. iloji boricha barqaror kolloid eritmalarni olish va ularni hossalarini o’rganish uchun ularni tarkibidagi …

4 / 36

ta bo’lsa, dispers faza bilan dispers muhitlarning nur sindirish ko’rsatkichlari o’rtasidagi farq qanchalik katta bo’lsa, shuningdek nur to’lqin uzunligi kichik bo’lsa tarqalgan nurning ravshanligi aniq bo’ladi. kolloid zarrachalari nurni tarqatish qobilyatiga ega bo’lganligi sababli ko’pgina rangsiz zollar tarqalgan nur tahsirida havo rangga (loyqasi ham) kiradi. o’tayotgan yoruqlikda esa zollar qizil, sariq yoki to’q sariq rangda ko’rinadi. agar dispers faza zarrachalarining o’zi rangli bo’lsa, kolloid eritma rangi yana ham ravshanroq bo’ladi. kolloid sistemalarning molekulyar – kinetik xossalari zollarning dispers faza zarrachalari erituvchi molekulalari tahsiri ostida uzliksiz va betartib harakatda bo’ladi. birinchi bor bu hodisani ingliz botanika olimi r. broun tomonidan 1827 yilda kuzatilgan bo’lib, uning nomi bilan broun xarakati deb yuritiladi. lui va eksper broun xarakatining tabiati molekulyar – kinetik bo’lib, u issiqlik xarakati natijasida vujudga keladi degan mulohazaga keldilar. issiqlik va broun xarakati tahsiri ostida eritmada zarrachalarni barobar taqsimlanish jarayoni diffuziya deb nomlanadi. diffuziya faqat molekulyar eritmalardagina emas, balki kolloid …

5 / 36

loid zarrachalarni katta agregatlarga birikish jarayoniga koagullanish deb aytiladi. koagullanish yashirin va aniq turlarga bo’linadi. koagullanishni boshlang’ich, yahni eritmadagi o’zgarishlarni oddiy ko’z bilan kuzatish imkoniyati bo’lmagan bosqichi yashirin koagullanish deyiladi. ko’zga ko’rinarli darajada tashqi o’zgarishlarga (rang o’zgarishi, loyqalanish, cho’kma tushishi va xokozo) olib keluvchi zolni agregatlarga birlashish xodisasiga aniq koagullanish deyiladi. kolloid sistemalarga turlicha tahsir etib koagullanish jarayonini vujudga keltirish mumkin, masalan: uzoq vaqt dializ qilish, elektrolit va noelektrolit qo’shish, mexanik tahsir, yahni aralashtirish yoki chayqatish, qattiq sovutish yoki isitish, nur tahsir ettirish. mahlum vaqt o’tishi bilan 1 litr zolni aniq koagullanishga olib keluvchi elektrolitning milli molg’dagi eng kichik miqdori koagullanish bo’sag’asi (sbo’s ) deb aytiladi. koagullanishni granulaning zaryadiga qarama-qarshi zaryadga ega bo’lgan ionlar yuzaga keltiradi. zollarning koagullanishiga elektrolitlar tahsirini o’rganish natijasida o’ulg’tse va gardi quyidagini aniqladilar. koagullanish jarayonining tezligi qo’shiladigan elektrolitlar ionining zaryadi kattaligiga bog’liq ekan. koagullovchi ionning zaryadi qanchalik katta bo’lsa, uning koagullash qobilyati shunchalik yuqori bo’ladi va …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kolloid eritmalar"

презентация powerpoint kolloid eritmalar kolloid eritmalar yana zollar deb ham yuritiladi. dispers muxitni tashkil qiluvchi erituvchi tabiatiga, yahni suv, spirt, benzol yoki efir bo’lishiga qarab, kolloid eritmalar gidrozollar, alkozollar, benzozollar, eterozollar kabi bir qator guruxlarga bo’linadi. dispers faza va dispers muxit zarrachalarning o’zaro tahsirlanish xarakteriga qarab dispers sistemalar liofil (grekcha lio-eritaman, ‘hilia-yaxshi ko’raman demakdir) va liofob (‘hobia-yoqtirmaslik demakdir) turlariga bo’linadi. liofil sistemada dispers muxit suv bo’lsa, bunday sistemalar gidrofil deyiladi. masalan, sovunlar, oqsillar, kraxmal, agar-agar va boshqalarning eritmalari leofildir. liofob sistemalarda dispers muxit va dispers fazalarning molekulari o’zaro tahsirlanishi juda kuchsiz ...

This file contains 36 pages in PPTX format (2.4 MB). To download "kolloid eritmalar", click the Telegram button on the left.

Tags: kolloid eritmalar PPTX 36 pages Free download Telegram