atom tuzilishining tajribaviy dalillari

PDF 5 pages 649.6 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 649.6 KB

File type PDF

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

atom tuzilishining tajribaviy dalillari. atom tarkibini tashkil etadigan proton, neytron va elektronlarga xos asosiy tavsifnomalarni quyidagi jadvalda ko’rsatilgan. elementar zarrachala r. belgis i. kulon zaryadi (kl). nisbiy zaryad i. absolyut massasi (kg). nisbiy atom massasi. proton. +1,60212•10 - 19 +1 1,6726•10 -27 kg 1,0073 g neytron. 0 0 1,075•10 -27 kg 1,0087 g elektron. -1,60212•10 - 19 -1 9,1075•10 -31 kg 5,4858•10 - 4 g izotoplar, izobarlar, izotonlar va izoelektronlar. izotop deb yadro zaryadi, protonlar, elektronlar soni bir xil, lekin atom massasi va neytronlar soni har xil bo’lgan atomlar turiga aytiladi. bu so’z bir o’ringa ega degan ma’noni bildiradi. izotop tushunchasini fanga butlerov kiritgan. chunki ayni elementning barcha izotoplari d.i.mendeleyevning davriy jadvalida birgina katakdan o’rin oladi. izotopiya hodisasi deyarli hamma elementlarda uchraydi. ko’p elementlаr tаbiаtdа bir nechа izotoplаrdаn iborаt, fаqаt f, na, al, p, sc, mn, co, as, j, nb, rh, cs, th, pr, tb, ho, tu, ta, au vа …

2 / 5

’ jinslari, minerallar va organik tabiatga ega bo’lgan moddalarning yoshini aniqlashda izotoplardan foydalaniladigan bir necha usullar mavjud. bu usullarga qo’rg’oshin, geliy, uglerod izotoplaridan foydalanish kiradi. uglerodning c 14 izotopi yarim emirilish davri 5710 yilni tashkil etadi. bu izotop atmosferada turli kosmik nurlanishlar natijasida hosil bo’lib, organizm uni o’zlashtiradi. organizm halok bo’lganidan so’ng uning konsentratsiyasi kamaya boshlaydi. atmosferadagi uglerod konsentratsiyasi va topilmadagi uglerod konsentratsiyasini solishtirib organik topilma yoshini aniqlash mumkin bo’ladi. co 60 massali izotopi jigar rakini davolashda ishlatiladi yadro reaksiyalari. yadro reaksiyalari deb – element yadrosi o’zgarishi bilan boradigan jarayonga aytiladi. № zarracha nomi. belgisi. 1. proton (protiy, vodorod yadrsi) p (h) h1 1 2. neytron n n1 0 3. elektron (betta) e (β - ) 0 1 4. pozitron (antielektron) β + 0 1 5. α-zarracha (geliy yadosi) 42 he4 2 6. γ-zarracha  00 7. yorug’lik kvanti 0 0 hv 8. deytron (deteriy yadrosi) 1 2 d  …

3 / 5

massasi 235 ga teng bo’lgan aktiniy uran qatori. bu qator 7 ta -alfa va 4 ta -nur tarqatib, atom massasi 207 ga teng bo’lgan barqaror qo’rg’oshin elementini hosil qiladi. 2-qator. atom massasi 238 ga teng bo’lgan uran qatori. bu qator o’zidan 8 ta - va 6 ta -nur tarqatib, atom massasi 206 ga teng bo’lgan qo’rg’oshin elementini hosil qiladi. 3-qator. atom massasi 232 ga teng bo’lgan toriy qatori. bu qator o’zidan 6 ta - va 4 ta -nur tarqatib atom massasi 208 ga teng bo’lgan barqaror qo’rgoshin elementini hosil qiladi. yadro reaksiyalari birinchi marta 1919 yilda e.rezerford tomonidan amalga oshirilgan. u 7 14 n elementini geliy bilan ta’sirlashtirib 8 17 o elementini sintez gilgan edi: 7 14 n + 2 4 1 1 h + 8 17 o yoki 7 14 n (; 1 1 h) 8 17 o og’ir metallarning atomlarini juda katta energiyali tez harakat qiluvchi zarrachalar oqimi …

4 / 5

3,5 c) 2,3,5 d) 1,2,3 3. 75,9 mg kaliforniy parchalanganda ( cf→xa+ y +6 +cm) 72,24•10 19 dona elektron hosil bo’lsa, reaksiya natijasida hosil bo’lgan kyuriy izotopining nisbiy atom massasini toping? a) 245 b) 241 c) 247 d) 238 4. md+2a→ lr +x+ +yn. ushbu yadro reaksiyasida 13,05 mg lourensiy va 21,07•10 19 dona neytronlar hosil bo’lsa, yemirilgan md izotopining nisbiy atom massasini aniqlang. a) 246 b) 260 c) 256 d) 248 5. ra→ po+xa+yn 64,2 mg poloniy va 54,18•10 19 dona neytron hosil bo’ladi. radiy izotopining nisbiy atom massasini hisoblang. a) 217 b) 225 c) 235 d) 230 6. fm→bk+xa+y- 15,18 mg fermiy yemirilganda 36,12•10 18 dona elektron hosil bo’lsa, berkliy izotopining nisbiy atom massasini aniqlang a) 247 b) 241 c) 249 d) 245 7. 11,2 mg radon parchalanganda rn→bi+xa+y- +2n 15,05•10 19 dona elektron hosil bo’lsa, reaksiya natijasida hosil bo’lgan vismut izotopidagi neytronlar sonini aniqlang. a) 114 b) …

5 / 5

atom tuzilishining tajribaviy dalillari - Page 5

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "atom tuzilishining tajribaviy dalillari"

atom tuzilishining tajribaviy dalillari. atom tarkibini tashkil etadigan proton, neytron va elektronlarga xos asosiy tavsifnomalarni quyidagi jadvalda ko’rsatilgan. elementar zarrachala r. belgis i. kulon zaryadi (kl). nisbiy zaryad i. absolyut massasi (kg). nisbiy atom massasi. proton. +1,60212•10 - 19 +1 1,6726•10 -27 kg 1,0073 g neytron. 0 0 1,075•10 -27 kg 1,0087 g elektron. -1,60212•10 - 19 -1 9,1075•10 -31 kg 5,4858•10 - 4 g izotoplar, izobarlar, izotonlar va izoelektronlar. izotop deb yadro zaryadi, protonlar, elektronlar soni bir xil, lekin atom massasi va neytronlar soni har xil bo’lgan atomlar turiga aytiladi. bu so’z bir o’ringa ega degan ma’noni bildiradi. izotop tushunchasini fanga butlerov kiritgan. chunki ayni elementning barcha izotoplari d.i.mendeleyevning davriy jadvalida...

This file contains 5 pages in PDF format (649.6 KB). To download "atom tuzilishining tajribaviy dalillari", click the Telegram button on the left.

Tags: atom tuzilishining tajribaviy d… PDF 5 pages Free download Telegram