o‘zbekistonda oila pedagogikasi fanining rivojlanishi tarixi

DOCX 16 pages 25.4 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 25.4 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

oriental universiteti pedagogika fakulteti oila pedagogikasi fanidan mustaqil ta’lim bajardi:2,16 guruh talabasi salimov jurabek qabul qildi: rustamova b.a mavzu: o‘zbekistonda oila pedagogikasi fanining rivojlanishi tarixi reja: 1. o‘rta asrlarda oila pedagogikasiga oid fikrlar. 2. m a’rifatparvar o‘zbek pedagog-olimlari oila tarbiyasi xususida. 3. xx asrda oila tarbiyasiga doir yondashuvlar va ularning mohiyati. 4. mustaqillik yillarida oila tarbiyasi masalasi. qadimgi yunon faylasuflari aflotun va arastu bola tarbiyasini jamiyat o‘z ixtiyoriga olishi, tarbiya jarayonidagi barcha zarur ishlarni davlat bajarishi lozim degan g‘oyani ilgari surgan edilar. ular o‘z fikrlarini farzand tarbiyasi jamiyat ma’nfaatlari bilan bog‘li q deb isbotlamo q chi bo‘lganlar. shunga ko‘ra bola tarbiyasi bilan asosan davlat shug‘ullanishi kerak, degan g‘oya ilgari surilgan. ammo, sharq mutafakkirlari bola tarbiyasi bilan asosan ota-ona shug‘ullanishi kerak, degan xulosaga kelganlar. bu bilan ular oilaviy tarbiyaning roliga katta e’tibor berganlar. eramizdan avvalgi 528-529 yillar orasida buyuk mutafakkir zardusht tomonidan yaratilgan “avesto” kitobida ham ta’lim-tarbiyaga, axlo q -odobga oid …

2 / 16

akatni eng yazshi va go‘zal mamlakat deb tushunmog‘i kerak”. uning bu fikrlaridan har bir inson fa q at o‘zining emas balki farzandlarini ham mehnatsevar qilib tarbiyalashi lozim. chunki mehnatsevar bo‘lmasdan turib, o‘z erini, o‘z vatanini seva olmasligi tabiiy. qur’oni karim, hadisi shariflarda oila va oilaviy munosabatlar va oilaviy tarbiyaga oid bir butun izchil qarashlar tizimi mavjud bo‘lib, u o‘z ichiga oilaning shakllanishi, rivojlanishi va mustaxkamlanishiga qaratilgan barcha jihatlarni qamrab oladi. bu qarashlar ilohiyot nu qtai nazaridan o‘rtacha qo‘yilsada ular kishilarning turmush tarzlari, oilaviy munosabatlari talabidan kelib chi q ganligi uchun ham kundalik turmushga muvofi q dir. islomda oilaviy tarbiyaning o‘ziga xos xususiyatlari ham ko‘rsatib o‘tiladi. bu xususiyatlar musulmonchilik talablaridan kelib chi q qan bo‘lib, insonni ma’naviy-axlo q iy tarbiyalash ha qidaga umumiy g‘oya bilan bog‘liq. musulmon oilalarida kuyov va kelinning avlod-ajdodlarining kelib chiqishini o‘rganish, jismoniy va ma’naviy poklikga e’tibor berish an’anaga aylangan. islomiy ma’naviyatda bolani oilada axlo qiy tarbiyalash ha …

3 / 16

abu rayhon beruniy, abu ali ibn sino, muhammad qoshg‘ariy, yusuf xos xojib, kaykovus, alisher navoiy, xusayn voiz koshifiy kabi mutafakkirlarning qator asarlarida bolalarni ma’naviy-axlo qiy tarbiyalash masalalari o‘rtaga qo‘yilgan va ularni hal etish yo‘llari ko‘rsatib berilgan. oilada bola tarbiyasi masalasi muhammad ibn muso al-xorazmiy qarashlarida ham mavjuddir. uning aytishicha, “ota-onalar ikki xil: tug‘ilish otasi va ta’lim berish otasi: birinchisi jismoniy hayot sababli, ikkinchisi ruhiy hayot sababli”. shunga ko‘ra ularni o‘zviy birlikda olib qarash tarbiya ishida muhim ahamiyatga molikdir. uning quyidagi so‘zlari anchayin ibratlidir: “zamondan yaxshiroq ta’lim beruvchi muallimni, insondan yaxshiro q talim oladigan o‘quvchini ko‘rmadim”. uning bu so‘zlaridan bir tomondan ijtimoiy muhitni bola tarbiyasi uchun hal q iluvchi ta’sirini anglasak, ikkinchi tomondan inson shaxsi ta’lim natijasida kamolotga erishib borishi mumkinligini sezamiz. abu rayxon beruniy insonning axloqiy fazilatlarini, umuman axloqiy tushunchalarini insonning tabiati bilan bog‘laydi. inson tabiati esa avvalo oilada shakllanadi. shunga ko‘ra bola tarbiyasida ota-ona ta’siri va namunali benihoya kattadir. …

4 / 16

g‘oya bilan bog‘li qdir. bu narsa bola tarbiyasi jismoniy sog‘lomlik bilan ma’naviy-axloqiy boylik o‘rtasidagi o‘zaro muvofi qlik ha qidagi bugungi kun talabi bilan hamohangdir. beruniy ota-onalarga qarata bolaning mo‘‘tadillikda sa q lashni tavsiya etadi. bunga asosan bolani qattiq g‘azablanishdan, qo‘rqish va hafalikdan, uy qusizlikdan saqlash orqali erishilishini aytib, ularni xohlagan va foydali narsasini topib berishga, sevmagan narsasidan uzo q lashtirishga harakat qilish kerakligini u qtiriladi. ota-onaning bolaga turli munosabati turlicha xul qlarni keltirib chi q aradi. mutafakkir bola-xulq atvorining mo‘‘tadilligi natijasida tan va ruh sog‘lomligi kelib chi q ishini ham ilmiy asoslab beradi. beruniy bola tarbiyasida irsiyat muhit va tarbiya ta’sirini birdek muhim ekanligini ta’kidlab o‘tgan edi. beruniy axlo q iy tarbiyaga musulmon dini talablaridan kelib chi q qan holda yondoshadi. axlo q iylik yaxshilik va yomonlik o‘rtasidagi kurash natijasida namoyon bo‘ladi va shakllanadi. uning bu fikri o‘z davri uchun yangi va ilmiy bashorat edi. oila va oilada bola tarbiyasi …

5 / 16

radi, bolasiga bo‘lgan muhabbatidan onaning orzu umidi yurak to‘ridan sil q ib chiqadi. bu o‘ziga xos qo‘shi q bolasi uchun qasidadek yangraydi va u farzandining murg‘ak qalbiga singib boradi. shu tarzda bolada o‘zi ham anglolmagan xolat paydo bo‘ladi. u asta-sekin bu yorug‘ olamni anglay boshlaydi. ana shu anglashdan o‘rganish boshlanadi. xuddi shu o‘rganish tarbiyalanishdir. zotan o‘rganish sezishdan kelib chi qadi. ibn sino ana shu xolatga e’tiborini qaratib, “yosh bolaning sezgirlik quvvati katta odamga teng keladi”, degan fikrni bildiradi. ibn sino bola tarbiyasida oila boshlig‘i otaning roliga alohida e’tibor beradi. “agar oilada – deydi u, oila boshlig‘i tajribasizlik, no‘noqlik qilsa u oila a’zolarini yaxshi tarbiyalay olmaydi va og‘ibatda bundan yomon natijalar kelib chi q ishi mumkin”. bola yaxshi yo‘lga qo‘yilsa, oila baxtli bo‘ladi. oilaning eng muhim vazifasi bola tarbiyasi hisoblanadi. ota-ona kim bo‘lishidan qat’iy nazar, bu vazifani ma’suliyat bilan ado etishi lozim. ibn sino “tadbiri al-manozil” asarida er va xotinning yaxshi …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekistonda oila pedagogikasi fanining rivojlanishi tarixi"

oriental universiteti pedagogika fakulteti oila pedagogikasi fanidan mustaqil ta’lim bajardi:2,16 guruh talabasi salimov jurabek qabul qildi: rustamova b.a mavzu: o‘zbekistonda oila pedagogikasi fanining rivojlanishi tarixi reja: 1. o‘rta asrlarda oila pedagogikasiga oid fikrlar. 2. m a’rifatparvar o‘zbek pedagog-olimlari oila tarbiyasi xususida. 3. xx asrda oila tarbiyasiga doir yondashuvlar va ularning mohiyati. 4. mustaqillik yillarida oila tarbiyasi masalasi. qadimgi yunon faylasuflari aflotun va arastu bola tarbiyasini jamiyat o‘z ixtiyoriga olishi, tarbiya jarayonidagi barcha zarur ishlarni davlat bajarishi lozim degan g‘oyani ilgari surgan edilar. ular o‘z fikrlarini farzand tarbiyasi jamiyat ma’nfaatlari bilan bog‘li q deb isbotlamo q chi bo‘lganlar. shunga ko‘ra bola tarbiyasi bil...

This file contains 16 pages in DOCX format (25.4 KB). To download "o‘zbekistonda oila pedagogikasi fanining rivojlanishi tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekistonda oila pedagogikasi… DOCX 16 pages Free download Telegram