boshlang‘ich ta’limning zamonaviy tendensiyalari

DOCX 16 pages 55.5 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 55.5 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

mavzu: boshlang‘ich ta’limning zamonaviy tendensiyalari reja: 1. o‘zbekistonda boshlang‘ich ta’limni rivojlantirishning zamonaviy tendensiyalari. 2. jadidchilik harakati namoyondalarining boshlang‘ich ta’limni rivojlantirishdagi faoliyatlari. 3. boshlang‘ich ta’lim mazmuni tahlili va unga qo‘yilgan zamonaviy talablar. mamlakatimiz taraqqiyotining ko‘p jihatlari olib borilayotgan yoshlar ta’lim- tarbiyasiga oid davlat siyosatiga bog‘liq bo‘lib, unda ta’lim tarbiya sohasida sezilarli sifat o‘zgarishlari qilib, yuqori samaradorlikka erishish asosiy e’tiborda bo‘ladi. bunday jihatlar uzluksiz ta’lim tizimida qo‘lga kiritilayotgan sifat o‘zgarishlarining mazmun-mohiyatiga bog‘liq bo‘lib, u ko‘proq boshlang‘ich ta’limga ham tegishlidir. bunga sabab boshlang`ich ta’limda o‘quvchilar savodxonlik asoslari, hisoblash tafakkuri, mehnat ko‘nikmalari va shaxs ma’naviyati elementlari bilan qurollantiriladi hamda yuqori sinflarda o‘rganiladigan fanlar asoslari bilan tanishtiriladi. shu sababli ham zamonaviy ta’lim tizimi, uning maqsad va vazifalari mamlakatimiz taraqqiyotiga xizmat qiluvchi ta’lim-tarbiya jarayoni oldiga qo‘yilgan muammo yechimiga mos kelishi kerak. bular zamonaviy ta’lim tizimida millat ruhiyatining nozik jihatlariga kirib borish va boshlang‘ich ta’limda savodxonlik asoslarini puxta egallash hamda hisoblash tafakkurini shakllantirishning innovatsion usullarini yaratishni taqozo …

2 / 16

arkamol avlod - o‘zbekiston taraqqiyotining poydevori» mavzusidagi ma’ruzasida «agar poydevor mustahkam bo‘lsa (bu erda boshlang‘ich ta’limga urg‘u berilayapti - mualliflar), imorat baquvvat bo‘ladi (ya’ni uzluksiz ta’lim tizimi - mualliflar)» degan ko‘rsatmaviy fikrini bildirishi ham boshlang‘ich ta’limning uzluksiz ta’lim tizimining dastlabki (poydevoriy – fundamental) asosi ekanligi va unga e’tiborni kuchaytirish zarurligini ta’kidlashidir. bu muammo yechimi boshlang‘ich sinf o‘quvchilari ongi va qalbiga ma’naviy va milliy qadriyatlarni singdirish orqali hal qilish mumkin. bunga sabab mazkur qadriyatlar o‘quvchilarning ma’naviy dunyoqarashi va intellektual salohiyatini kengaytirib, ularning tashabbuskorlikka va fidoyilikka hamda ijodkorliklarga bo‘lgan moyilliklarini yanada oshiradi. bu borada donishmandlarimiz tomonidan qoldirilgan va bizgacha yetib kelgan boy milliy va ma’naviy meroslarimiz hamda umuminsoniy, shu jumladan, milliy qadriyatlarimizni o‘quvchilar ongiga singdirishimiz ularning kelajakda ma’naviy barkamol shaxs bo‘lishida muhim ahamiyat kasb etadi. bu orqali o‘quvchilarning turli tahdid va salbiy ta’sirlar domiga tushib qolishining oldi olinadi, chunki, ma’naviy jihatdan etuk va intellektual salohiyatli o‘quvchilar hech qachon turli salbiy ta’sirlar domiga …

3 / 16

va allomalarimiz jahon ilm-faniga, jamiyat ma’naviy-ma’rifiy taraqqiyotiga munosib hissa qo‘shganlar. bular milliy-ma’naviy merosimizni chuqur o‘rganishga, ular haqida xolisona (qanday bo‘lsa o‘shandayligicha) fikr bildirishga va qolaversa, mamlakatimizda mustaqillikka erishishda ma’naviy ozuqa va asos bo‘la oladi. ijtimoiy hayotning tarkibiy qismi sifatida xalq pedagogikasi ham millatimizning tarixidek uzoq o‘tmishga, ya’ni eramizdan oldingi ming yilliklarga borib taqaladi. xususan, zardushtiylar ta’limoti bo‘lmish, «avesto» muqaddas kitobining yuzaga kelishi bunga yorqin misoldir, chunki, xalqimizning savodxonlikka intilishisiz inson ma’naviy-marifiy kamolotini yuksaltirish muammosini hal etib bo‘lmaydi. «avesto» kitobining muallifi spitama zardushtra ta’lim-tarbiya masalasiga katta ahamiyat bergan donishmand bo‘lgan. buni mazkur kitobdagi quyidagi fikrdan ham bilsa bo‘ladi: «tarbiya hayotning eng muhim tirgagi, tayanchi bo‘lib hisoblanishi lozim. har bir yoshni shunday tarbiyalash lozimki, u avvalo yaxshi o‘qishni, keyin esa yozishni o‘rganish bilan eng yuksak pog‘onaga ko‘tarilsin». keltirilgan fikrdagi «...yaxshi o‘qishni, keyin esa yozishni o‘rganish bilan...» - degan talabning o‘zi o‘sha davrda ham boshlang‘ich ta’limga nechog‘lik e’tibor qaratilganligidan dalolatdir. shuningdek, «avesto» da …

4 / 16

lish (o‘qish va yozishni o‘rgatish) farzandlarimizning «ma’naviy qashshoq» ligining oldini olishdagi ma’rifiy negizdir. bu haqda «avesto»da yana shunday bir fikr bor: «tarbiya jamiyatning asosi. shuning uchun bolalar yaxshi tarbiya olmog‘i, yaxshi o‘qishni, yaxshi yozishni bilmog‘i lozim. bolalarga voyaga yetgan sayin to‘rt narsani yaxshi o‘rgating. eng avvalo, ko‘chat ekib bog‘ qilishni, uy ro‘zg‘or buyumlarini yasashni, chorvani boqishni hamda ekin ekishni yaxshi o‘rgating, mana shu to‘rt narsani bola yaxshi bilsa xor bo‘lmaydi, farovon hayot kechiradi». ota – onalar yetti yoshga yetganda bolalarga muqaddas oq ko‘ylak kiydirib, shu kuni o‘qituvchiga berganlar. ular eng avvalo, «ezgu fikrga, ezgu so‘zga, ezgu ishga ishonaman» deb quyoshga qarab qasam ichganlar va har kuni besh marta tahorat olib, ustozi bilan birgalikda quyoshga qarab madhiya o‘qiganlar. eng qadimgi «hayot yo‘riqnoma – «avesto»ning yaratilganiga 3000 yildan oshib ketdi. bu muqaddas kitobning yaratilishi va tarqalishi, ya’ni zardushtiylik ta’limoti va undagi diniy-falsafiy aqidalar, pandu nasihatlarni, o‘rta osiyo xalqlari tarixi, madaniyati, urf-odati va …

5 / 16

uning ota-onasi yurtga osh beribdi. ular amudaryo suviga sig‘inib yashabdilar, ulardan «suvga tupirma» degan gaplar ham o‘sha davrdan hozirgacha yetib kelgan – mualliflar) onasi o‘g‘lini kutib yashagani, uning ishini davom ettirishi va bu orqali odamlarga yaxshilik qilishlik, insofli, diyonatli bo‘lishlikni o‘zlarining insoniy fazilatlari deb bilishlari ham yoshlar ma’naviy tarbiyasida o‘ta muhimdir demak, boshlang‘ich ta’limda o‘quvchilarga ta’lim-tarbiya berishda «avesto» kitobidagi pand-nasihatlar, rivoyatlardan foydalanish mumkin. ular yoshlarimizning milliy qadriyatlarga va an’analarga qiziqishlarini oshiradi, ilmiy- dunyoviy va ma’naviy-ma’rifiy dunyoqarashlarini yuksaltiradi hamda pirovard natijada o‘quvchilar ma’naviy dunyoqarashini shakllantirish jadallashadi. bu esa mustaqil mamlakatimizning yetakchi kuchlarining, ya’ni yoshlar tarbiyasi uchun muhimdir. bundan shunday xulosa chiqarish mumkinki, har qanday (ta’lim-tarbiya jarayonini boshlang‘ich ta’limsiz tasavvur qilib bo‘lmaydi. bular jamiyat taraqqiyotining mazmun-mohiyatiga mos ravishda yangicha mazmun kashf etib kelindi. xususan, zardushtiylar davridan keyin eramizdan avvalgi vi-i asrlardagi savodxonlikka e’tibor beradigan bo‘lsak, unda boshlang‘ich ta’limning elementlari asosan ikki yo‘nalishda amalga oshirilgan, ya’ni yerli xalqlar boshlang‘ich ta’limiga oid dastlabki ma’lumotlar …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "boshlang‘ich ta’limning zamonaviy tendensiyalari"

mavzu: boshlang‘ich ta’limning zamonaviy tendensiyalari reja: 1. o‘zbekistonda boshlang‘ich ta’limni rivojlantirishning zamonaviy tendensiyalari. 2. jadidchilik harakati namoyondalarining boshlang‘ich ta’limni rivojlantirishdagi faoliyatlari. 3. boshlang‘ich ta’lim mazmuni tahlili va unga qo‘yilgan zamonaviy talablar. mamlakatimiz taraqqiyotining ko‘p jihatlari olib borilayotgan yoshlar ta’lim- tarbiyasiga oid davlat siyosatiga bog‘liq bo‘lib, unda ta’lim tarbiya sohasida sezilarli sifat o‘zgarishlari qilib, yuqori samaradorlikka erishish asosiy e’tiborda bo‘ladi. bunday jihatlar uzluksiz ta’lim tizimida qo‘lga kiritilayotgan sifat o‘zgarishlarining mazmun-mohiyatiga bog‘liq bo‘lib, u ko‘proq boshlang‘ich ta’limga ham tegishlidir. bunga sabab boshlang`ich ta’limda o‘quvchilar savodxonlik a...

This file contains 16 pages in DOCX format (55.5 KB). To download "boshlang‘ich ta’limning zamonaviy tendensiyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: boshlang‘ich ta’limning zamonav… DOCX 16 pages Free download Telegram