molekulaninger kinlik darajalariboyicha tekinstaqsimlanishi

PPTX 13 pages 201.2 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 201.2 KB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

mavzu: molekulaning erkinlik darajalari bo’yicha tekis taqsimlanishi. molekulalararo o’zaro ta’sir kuchlari to’g’risida tushuncha. mavzu: molekulaning erkinlik darajalari bo’yicha tekis taqsimlanishi. molekulalararo o’zaro ta’sir kuchlari to’g’risida tushuncha. molekula o`rtacha energiyasining e – 3r/2 (1) ifodasi molekulaning ilgarilanma xarakati energiyasinigina hisobga oladi. lekin molekula ilgarilanma xarakat qilishi bilan bir qatorda aylanishi va uning tarkibidagi atomlar tebranma xarakat qilishi mumkin. xarakatning bu ikkala turiga energiyaning biror zapasi to`g`ri keladi. bu energiya zapasi molekulaning erkinlik darajalari bo`yicha energiyaning tekis taqsimlanishi to`g`risidagi qonunga asosan aniqlanadi. mexanik sistemaning erkinlik darajalari soni deb, sistemaning vaziyatini ifodalay oladigan erkli kattaliklat soniga aytiladi. masalan, moddiy nuqtaning fazodagi vaziyati uning uchta koordinatasining (masalan, x,y,z dekart koordinatalari yoki r,θ ϕ sferik koordinatalar va hokazo) qiymatlari bilan to`liq aniqlanadi. shunga muvofiq ravishda moddiy nuqtaning erkinlik darajalari soni uchga tengdir.absolyut kattalik qattiq jism oltita erkinlik darajalariga ega, θ, ϕ va ψ burchaklar o`zgarmagan sharoitda inertsiya markazining koordinatalari qattiq jismning ilgarilanma xarakati tufayligina o`zgaradi …

2 / 13

sobda bir xil va rt/2 ga teng energiya to`g`ri kelishi kerak. shunday qilib, molekulaning o`rtacha energiyasi quyidagiga teng bo`lishi kerak: bu yerda i - molekulaning ilgarilanma, aylanma va ikkilangan tebranma erkinlik darajalari sonlarining yig`indisi: atomlar orasidagi bog`lanishi qattiq bo`lgan molekulalarda ning qiymati molekulaning erkinlik darajalari soni bir xil bo`ladi. fluktatsiya (lotincha fluctuation degan so`zdan olingan bo`lib, tebranish yoki chetlanish degan mano`ni bildiradi ) kattaliklar qiyamtlarining o`rtacha qiymatidan chetlanishdir. braun zarralariningxarakati, yoru`glikning bir jinsli bol`magan suyuqlik yokigalarda sichilishi, qisman osmonning xavo rangi,eritma vato`yingan bug`larda yangi kondensatsiya markazlari bo`lmasada, bir fazadan ikkinchi fazaga o`tishlar fluktuatsiya xodisasiga asoslangan. kattaliklarni o`rtacha qiymatdan cheklanishini miqdoriytomondanxarakterlashuchun stasistik fizikada kvadratik fluktuatsiya yoki dispertsiya degan tushunchadan foydalaniladi. molekulalarning tezliklar bo`yicha (maskvell)tasimoti gazlar molekulyar-ginetik nazariyasining asosoiy tenglamasini qaraganimizda gaz molekulalarini kvadratik o`rtacha tezligi bilan tanishgan edik. ammo gazmolekulalari xar xil tezliklar bilan xarakatlanishi mumkin. chunki ular tartibsiz xarakatda bo`ladi. shuning uchun aniq bir tezlik bilan xarakatlanuvchi molekulalar sonini aniqlab …

3 / 13

katta extimolli tezlikka bo`lgan nisbatiga aytiladi. molekulalararo o’zaro ta’sir kuchlari to’g’risida tushuncha. biz ideal gaz molekulyar-kinetik nazariyasini o`rganganimizda gaz zarralarini (molekulalarini) elastik sharlarga o`xshagan va tartibsiz harakatlanuvchi molekulalardan iborat deb hisoblagan edik. molekulalar orasidagi kuchlar faqat ular bir-biriga urilgandagina ta`sir qiladi va bu kuchlar itarishish elastik kuchlardir. molekulalarning o`lchamlari molekulalar orasidagi o`rtacha masofaga nisbatan nazarga olmasa bo`ladigan darajada kichik deb hisoblanadi. bu model ideal gaz boyl mariott, gey-lyussak qonunlariga aniq bo`yso`nadigan gazga mos keladi. ammo, biz aytib o`tganimizdek real gazlar bu qonunlarga faqat taqriban bo`yso`nadi. yuqori bosimlarda hamma gazlar ham boyl-mariott qonuniga bo`yso`nmay qo`yadi. molekulalarni sharlar deb hisoblar ekanmiz, ularning radiuslari 10-8 sm chamasidagi kattaliklar deb olishimiz kerak. bunda bir dona molekulaning hajmi: normal sharoitdagi 1 cm3 gazda n0=31019 dona molekula bor. demak 1 sm3 hajmda bo`lgan barcha molekulalarning jami hajmi ga teng. ya`ni bosim va 0ос temperaturadasi gaz molekulalarining hajmi gaz hajmining taxminan o`n mingdan bir qisminigina egallar ekan. …

4 / 13

udligi, bir(biridan ma`lum uzooqlikda turgan molekulalarning o`zaro tortilishlariga olib keladi. bu tortilish kuchlari molekulalar orasidagi masofa juda kichik bo`lgandagina yanada kuchliroq bo`lgan itarishish kuchlari bilan atashadi. molekulalar orasidagi tortirishi kuchlari ta`sirida gaz guyo uncha idish devorlari ko`rsatayotgan tashqi r bosimdan ko`ra kattaroq р1 bosim ta`sir etayotgandek, boyl mariott qonunidan kelib chiqadigan hajmga qaraganda kichikroq bo`lgan v hajmni egallaydi. shunday qilib (20.2) tenglikda tashqi р bosimni р1=р+рi kattalik bilan almashtirish kerak, buning natijasida tenglik hosil bo`ladi. pi bosim gazning ichki bosim deyiladi. gaz joylashgan a idishda molekulalarning o`zaro ta`sirini quyidagicha (20.1-rasm) ko`rsatish mumkin. image1.jpeg image2.tmp image3.tmp image4.tmp image5.tmp image6.jpeg image7.tmp image8.tmp image9.tmp image10.tmp image11.tmp image12.tmp image13.jpeg image14.tmp image15.tmp image16.tmp image17.tmp image18.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 13

molekulaninger kinlik darajalariboyicha tekinstaqsimlanishi - Page 5

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "molekulaninger kinlik darajalariboyicha tekinstaqsimlanishi"

mavzu: molekulaning erkinlik darajalari bo’yicha tekis taqsimlanishi. molekulalararo o’zaro ta’sir kuchlari to’g’risida tushuncha. mavzu: molekulaning erkinlik darajalari bo’yicha tekis taqsimlanishi. molekulalararo o’zaro ta’sir kuchlari to’g’risida tushuncha. molekula o`rtacha energiyasining e – 3r/2 (1) ifodasi molekulaning ilgarilanma xarakati energiyasinigina hisobga oladi. lekin molekula ilgarilanma xarakat qilishi bilan bir qatorda aylanishi va uning tarkibidagi atomlar tebranma xarakat qilishi mumkin. xarakatning bu ikkala turiga energiyaning biror zapasi to`g`ri keladi. bu energiya zapasi molekulaning erkinlik darajalari bo`yicha energiyaning tekis taqsimlanishi to`g`risidagi qonunga asosan aniqlanadi. mexanik sistemaning erkinlik darajalari soni deb, sistemaning vaziyatini ifodal...

This file contains 13 pages in PPTX format (201.2 KB). To download "molekulaninger kinlik darajalariboyicha tekinstaqsimlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: molekulaninger kinlik darajalar… PPTX 13 pages Free download Telegram