betpaqdala shóline tabiiy geofrafik tusinik

DOC 32 pages 252.0 KB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 252.0 KB

File type DOC

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

ózbekstan respublikasí joqarí bilimlendiriw, ilim hám innovaciyalar ministrligi berdaq atındaǵı qaraqalpaq mámleketlik universiteti geografiya hám tábiyiy resurslar fakulteti ekonomikalıq hám sociallıq geografiya kafedrası geografıya tálim baǵdarınıń 3a-kurs studenti esnazarov nursultaniń dúnya júzi geografiyası páninen kurs jumisi tema: “betpaqdala shóline tabiiy geofrafik tusinik” orınlaǵan: esnazarov n. qabıllaǵan: daljanov q. nókis – 2024 betpaqdala shóline tabiiy geofrafik tusinik mazmunı: kirisiw..................................................................................... 4 i bólim betpaqdala shóliniń uluwma gegrafik korinisi.............................................................................. 5 i.1. betpaqdala shóliniń geografiyalıq jaylasıwı haqqında maǵlıwmat................................................................................ 7 i.2. ósimlikler hám haywanatlar dúnyası geologiyaliq duzilisi suw derekleri haqqında maǵliwmat................................................... 11 i.3. suw resursları hám jer resursları................................................ 15 ii bólim bólim. betpaqdala shólinde vegetaciya ha’m biyotikaliq qasiyetleri................................. 15 ii.1. betpaqdala shólı aymaģınıń geologik tariyxi............................ 18 ii.2. betpaqdala shólı aymaģınıń jer asti qazilmalari........................ 19 ii.3. betpaqdala shólindegi bar flora hám fauna................................ 22 iii bólim betpaqdala shólindegi transport jollari shóldegi ekalogiyaliq mashqalalar............ 22 iii.1. jer beti hám landshaft táriypi shóldiń geografiyalıq ózine tán ózgeshelikleri........................................................................... 24 iii.2. …

2 / 32

kstannıń eń iri shól aymaqlarınan biri bolıp, onıń tábiyiy-geografiyalıq ózgesheliklerin úyreniw búgingi kúnde oǵada áhmiyetli bolıp esaplanadı. shól aymaqları klimat ózgerisleri hám insan iskerligi tásiri astında áhmiyetli ekologiyalıq ózgerislerge ushıramaqta. betpaqdala shól aymaǵınıń tábiyǵıy resursları, sonıń ishinde, jer hám suw resursları, tábiyǵıy ósimlik hám haywanat dúnyası, ekologiyalıq turaqlılıqtı támiyinlewde úlken áhmiyetke iye. klimattıń ózgeriwi, qurǵaqshılıq, jer eroziyası hám topıraq degradaciyası sıyaqlı processler betpaqdala shóline tikkeley tásir etpekte. sol sebepli betpaqdala shóliniń tábiyiy-geografiyalıq táriypin úyreniw, onıń ekologiyalıq jaǵdayın saqlaw, tábiyǵıy resurslardan nátiyjeli paydalanıw hám aymaqtı turaqlı rawajlandırıw ushın zárúr ilimiy tiykarlardı jaratadı. betpaqdala shólı ózbekstannıń qubla bóliminde, xorezm hám buxara wálayatları aymaǵında jaylasqan úlken shól aymaǵı. bul shóldiń tábiyiy-geografiyalıq ózgeshelikleri, onıń klimatı, landshafti, vegetaciyası hám faunası ózine tán. betpaqdala shól, tiykarınan, qurǵaq, ıssı hám pás tegislik aymaqların quraydı. bul shóldiń ekologiyalıq jaǵdayın úyreniw, onıń tábiyǵıy resursların basqarıw hám turaqlı rawajlanıwdı támiyinlew ushın zárúr bolǵan ilimiy tiykarlardı jaratıwǵa járdem beredi. betpaqdala shólı …

3 / 32

ladı. júzesinde kóp orınlarda iri qum tóbelikleri, qumlı maydanlar hám qurǵaqshı rayonlar bar.betpaqdala shóli qurǵaq, kontinentlengen klimatqa iye. bul jerde qıstıń suwiq hám jazdıń júdá ıssılıǵı tán. jazda hawa temperaturası 40°c dan joqarı bolıwı múmkin, qısta bolsa hawa temperaturası kútilgeninen tómen boladı. jawınlar júdá az boladı, jıllıq ortasha jawın-shashın muģdarı 100-150 mm átirapında boladı. jawınlar ádette qıs hám báhár máwsiminde jawadı. hawa ózgeriwsheń hám samallar tez-tez ushırasadı, bul shóldiń landshaftın hám ekosistemaların qáliplestiredi. betpaqdala shóliniń vegetaciyası qurǵaqshılıq sharayatlarına beyimlesken ósimliklerden ibarat. bul jerde seksewil, jabayı otlar hám basqa da qurǵaq aymaqlarǵa tán ósimlikler ósedi. saksovul putaları betpaqdala shóliniń landshaftınıń ajıralmas bólegi. shóldiń ósimlikleri tiykarınan qurǵaqshılıqqa shidamlı hám az muģdardaǵı suwdı saqlap qala alatuģın ósimlikler bolip tabıladı. olar óziniń tamır sisteması arqalı jerden suwdı sorıp aladı hám shóldi qáliplestiredi. betpaqdala shólindegi faunası ózine tán bolıp, kóplegen haywan túrleri shól sharayatlarına beyimlesken. bul aymaqta quslar, shıbın-shirkeyler, tıshqanlar, tasbaqalar, oqqan haywanlar (máselen, gazeller) …

4 / 32

maqta. shól aymaǵınıń temperaturası, jawın muǵdarı, samallar hám basqa meteorologiyalıq kórsetkishler haqqında tiykarǵı maǵlıwmatlar bar, biraq klimat ózgeriwiniń shól ekosistemasına hám jer resurslarına tásiri jáne de tereńirek úyreniliwi kerek. i bólim.betpaqdala shóliniń uluwma gegrafik korinisi. i.1. betpaqdala shóliniń geografiyalıq jaylasıwı haqqında maǵlıwmat. betpaqdala shólı ózbekstan respublikasınıń qubla-shıǵısında jaylasqan keń hám ashıq tábiyatqa iye aymaq. bul shól qazaqstan menen shegaralas bolıp, onıń aymaǵı aqtaw hám túrkstan wálayatları arasında jaylasqan. betpaqdala shólinde biraz bálentirek tawlar bar bolıp, bul tawlar shóldiń ózine tán tábiyiy kórinisin jaratadı. bul aymaqtaǵı klimat tiykarınan qurǵaq hám ıssı bolıp, jazda hawa temperaturası 40 gradusqa shekem jetip barıwı múmkin. qıs máwsiminde bolsa temperatura kútilgeninen tómen boladı. betpaqdala shóli geologiyalıq jaqtan áhmiyetli. bul shóldiń jer astında kóplegen resurslar bar bolıp, olardı úyreniw hám qazıp alıw perspektivaların arttıradı. betpaqdala shólinde ózine tán flora hám fauna bar. bul aymaqta jasawshı haywanlar hám ósimlikler kóp ásirlik evolyuciyaga iye bolıp, olar shól sharayatına beyimlesken. …

5 / 32

óziniń jaylasıwı hám ózgeshelikleri menen tábiyiy resurslar hám ekonomikalıq ósiw ushın imkaniyatlar jaratadı. klimat sharayatları aymaqtıń tábiyiy ortalıǵın, tábiyiy resursların hám sociallıq-ekonomikalıq jumıstı qáliplestiriwde áhmiyetli rol oynaydı. klimatti úyreniw, oniń ózgeriwsheńlik dárejesi hám tábiyiy sharayatları haqqında maǵlıwmatlar toplaw ushin zárúr. tábiyiy klimat sharayatları hár túrli faktorlarga baylanıslı bolip, geografiyalıq jaylasıw, biyiklik, teńiz benen aralıq hám basqa kóplegen faktorlardı óz ishine aladı. sol sebepli, hár bir aymaq óziniń ózine tán klimat sharayatlarına iye boladı. klimat sharayatları temperatura, jawın muģdarı, samal tezligi hám basqa atmosfera sharayatların óz ishine aladı. máselen, jer orta teńizi klimatı óziniń jıllı qısları hám ortasha dárejedegi jazları menen belgili, tiykarınan ósimlikler hám haywanlar ushın qolaylı sharayatlar jaratadı. basqa tárepten, shól klimatında dárhal bir neshe aylıq qurǵaqshılıq hám joqarı temperaturalar baqlanadı, bul bolsa ósimlikler tirishiligi ushın ekstremal sharayatlar jaratadı. ózbekistannıń klimat sharayatları júdá hár qıylı. suw resurslarınıń jetispewshiligi hám qurǵaq klimat kóplegen tarawlarda, atap aytqanda, awıl xojalıǵında qıyınshılıqlardı keltirip …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "betpaqdala shóline tabiiy geofrafik tusinik"

ózbekstan respublikasí joqarí bilimlendiriw, ilim hám innovaciyalar ministrligi berdaq atındaǵı qaraqalpaq mámleketlik universiteti geografiya hám tábiyiy resurslar fakulteti ekonomikalıq hám sociallıq geografiya kafedrası geografıya tálim baǵdarınıń 3a-kurs studenti esnazarov nursultaniń dúnya júzi geografiyası páninen kurs jumisi tema: “betpaqdala shóline tabiiy geofrafik tusinik” orınlaǵan: esnazarov n. qabıllaǵan: daljanov q. nókis – 2024 betpaqdala shóline tabiiy geofrafik tusinik mazmunı: kirisiw..................................................................................... 4 i bólim betpaqdala shóliniń uluwma gegrafik korinisi.............................................................................. 5 i.1. betpaqdala shóliniń geografiyalıq jaylasıwı haqqında maǵlıwmat........

This file contains 32 pages in DOC format (252.0 KB). To download "betpaqdala shóline tabiiy geofrafik tusinik", click the Telegram button on the left.

Tags: betpaqdala shóline tabiiy geofr… DOC 32 pages Free download Telegram