sportchilarni tanlab olishda fiziologik ko'rsatkichlar tahlili

PPTX 16 pages 929.6 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 929.6 KB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

yosh sportchilarda iste’dod va salohiyatni aniqlash mezonlari sportchilarni tanlab olishda fiziologik ko‘rsatkichlarning tahlili reja: 1. **sportchilarni tanlab olish tizimi va uning ahamiyati** 2. **fiziologik ko‘rsatkichlar va ularning sport salohiyatiga ta’siri** 3. **fiziologik ko‘rsatkichlarni tahlil qilish usullari va ularning seleksiya jarayonidagi roli** jismoniy tarbiya va sport, shug‘ullanuvchilarga ta’sir ko‘rsatish vositalari va shakllarining turli-tumanligi bilan namoyon bo‘ladi. jismoniy tarbiya va sportning maqsadi va mazmuni, vositalari va shakllari, tarqalishi va samaradorligini tashqi muhit, kundalik turmush, ovqatlanish, yosh va jins bilan o‘zaro bog‘liq holda ko‘rib chiqish lozim. tananing fizik salohiyati, yurak-qon tomir tizimi, nafas olish tizimi, muskullar chidamliligi va kuchi hamda biokimyoviy va gormonal jarayonlar sportchilarni tanlab olishda asosiy mezonlardan biridir. fiziologik ko‘rsatkichlar sportchining kim ekanini, nechta resurslari borligini, u qanday sharoitda ishlay olishini, qanchalik chidamli ekanligini bildiradi. ushbu ko‘rsatkichlarni aniqlash tanlash jarayonida sportchining kelajagini, ijobiy natijalar ko‘rsatish imkoniyatini prognoz qilishga xizmat qiladi. tanlov jarayoni ayniqsa yosh sportchilarda muhim, chunki bu jarayonda irsiy omillar, …

2 / 16

satkichlar emas, balki sport turining xususiyatiga mos ravishda tahlil qilinishi lozim. vo₂ max, ya’ni maksimal kislorod iste’moli, tanadangina yoki kilogrammga nisbatda, sportchining aerob potentsialini, yurak va o‘pkaning kislorodni tananing faol mushaklariga yetkazish qobiliyatini belgilaydi. tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, atlet va nafaqat sportchilar o‘rtasida vo₂ max sezilarli darajada farq qiladi — sportchilarda bu ko‘rsatkich yuqoriroq bo‘ladi. masalan, futbolchilar va voleybolchilar kabi jamoaviy sport turlarida vo₂ max yuqori bo‘ladi, chunki o‘yin davomida yog‘ingarchilik va turli intensivlikdagi harakatlar bo‘ladi. shuningdek, tananing antropometrik ko‘rsatkichlari ham muhim. masalan, tana uzunligi (boyi), vazni va bmi, tana yog‘ madaniyasi (% yog‘ massa), mushak massasining miqdori va taqsimlanishi. bu ko‘rsatkichlar sportchining kuchi, chidamliligi, harakatlardagi yengillik / og‘irlik muvozanatini, mushaklar faoliyatining samaradorligini belgilaydi. masalan, futbolchilarda turli pozitsiyalar uchun tana uzunligi va massasi farqlari ko‘riladi nafas olish tizimi va yurak-qon tomir tizimi faoliyati: yurak urish tezligi (dam olishdagi va maksimal / yuk ostidagi), nafas olish chastotasi, o‘pka hajmi va kapasiteti, ventilatsiya …

3 / 16

ak va yurak qon tomir tizimi tiklanishi qanday bo‘lishi ham baholanadi. ba’zan mushaklarda kislota (laktat) hosil bo‘lishi va undan qutulish sur’ati, laktat threshold miqdori ham ko‘rib chiqiladi. biokimyoviy va gormonal ko‘rsatkichlar ham muhim, ayniqsa professional sportchilarda. masalan, qon tarkibi – gemoglobin miqdori, qon gematokriti, qizil qon hujayralar miqdori – agar yuqori bo‘lsa, kislorod tashish imkoniyati yaxshilanadi. qon glukoza darajasi, elektrolitlar (natriy, kaliy, xlor) balansining saqlanishi, laktat darajasi, kreatinkinaza, kreatin fosfokinaza kabi mushak shikastlarini yoki kuch yuklarini ko‘rsatuvchi fermentlar, shuningdek stress gormonlari (kortizol) va o‘sish gormonlari, tiroksin kabi metabolizmni tartibga soluvchi gormonlar baholanadi. shuningdek, seleksiya jarayonida yosh va jins omillari hisobga olinadi. yosh sportchi organizmning rivojlanish bosqichida bo‘ladi — o‘sish sur’ati, skelet va mushaklar rivojlanishi, endokrin tizimning ishlashi, genetika kabi omillar muhim. jins bo‘yicha erkak va ayollarda tipik fiziologik farqlar mavjud: ayollarda odatda yog‘ miqdori yuqoriroq bo‘ladi, mushak massasining ulushi pastroq bo‘ladi, yurak o‘lchami va yurak urish tezligi, vo₂ max darajalari …

4 / 16

ge4.png image5.png /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 16

sportchilarni tanlab olishda fiziologik ko'rsatkichlar tahlili - Page 5

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sportchilarni tanlab olishda fiziologik ko'rsatkichlar tahlili"

yosh sportchilarda iste’dod va salohiyatni aniqlash mezonlari sportchilarni tanlab olishda fiziologik ko‘rsatkichlarning tahlili reja: 1. **sportchilarni tanlab olish tizimi va uning ahamiyati** 2. **fiziologik ko‘rsatkichlar va ularning sport salohiyatiga ta’siri** 3. **fiziologik ko‘rsatkichlarni tahlil qilish usullari va ularning seleksiya jarayonidagi roli** jismoniy tarbiya va sport, shug‘ullanuvchilarga ta’sir ko‘rsatish vositalari va shakllarining turli-tumanligi bilan namoyon bo‘ladi. jismoniy tarbiya va sportning maqsadi va mazmuni, vositalari va shakllari, tarqalishi va samaradorligini tashqi muhit, kundalik turmush, ovqatlanish, yosh va jins bilan o‘zaro bog‘liq holda ko‘rib chiqish lozim. tananing fizik salohiyati, yurak-qon tomir tizimi, nafas olish tizimi, muskullar chidamlil...

This file contains 16 pages in PPTX format (929.6 KB). To download "sportchilarni tanlab olishda fiziologik ko'rsatkichlar tahlili", click the Telegram button on the left.

Tags: sportchilarni tanlab olishda fi… PPTX 16 pages Free download Telegram