urushing boshlanishi

DOC 8 pages 761.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 8
32-§. urushing boshlanishi. o’zbek xalqining fashizmga qarshi kurashga qo’shgan hissasi reja: 1.o’zbekiston moddiy va ma’naviy kuchlarining safarbar etilishi. 2. o‘zbekiston front uchun. 3. o‘zbekiston sanoati – front uchun. 4. trasport va aloqa vositachilari xizmatchilari jonbozligi. 1941-yil 22-ivun kuni gitlerchilar germaniyasi o’zaro hujum qilmaslik haqidagi shartnoma bo’lishiga qaramay, to’satdan sssrga hujum qildi. sovet ittifoqi deb atalmish hududga birlashtirilgan xalqlar uchun og’ir sinovlardan iborat urush boshlandi. o’zbek xalqi urush boshlanishi bilan uning og’ir oqibailarini tusbunib yetdi. shu bois urushning dastlabki kunlaridan boshlab fashizmga qarshi miting va majlislar boshlanib ketdi. jamoalarning majlislarida so’zga chiqqan har bir o’zbek xalqining farzandi ona yurti, o’z xalqi ozodligini ko’kragini qalqon qilib himoya qilishga, kerak bo’lsa jonini ham fido qilishga tayyor ekanligini izhor qildi. ular frontda va front orqasida fashizm ustidan g’alaba qozonish uchun fidokorona kurashajaklarini aytdilar. 23-iyun kuni toshkentda ko'p ming kishilik miting bo’lib o’tdi. turli korxona hamda muassasalarning ishchi va xizmatchilari, o’qituvchilar, talabalar o’z vatanlarini himoya …
2 / 8
inchiliklari o‘zbekiston mehnatkashlarini ham og‘ir ahvolga solib qo‘ydi. harbiy vaziyat front orqasini mustahkamlash yuzasidan shoshilinch choralar ko‘rishni talab qildi. xalq xo‘jaligini qayta qurib, harbiy izga tushirish umumiy dasturning eng muhim tarkibiy qismi bo‘ldi. o‘zbekiston iqtisodiyoti ham harbiy vaziyatdan kelib chiqib zudlik bilan front manfaatlariga bo‘ysundirildi. front orqasi rayonlari qatori o‘zbekistonga juda katta ahamiyat berildi. nemis qo‘shinlari shiddat bilan sharqqa tomon harakat qilmoqda edi. front yaqinidagi shahar va qishloqlardan yuz minglab aholi, sanoat korxonalari, o‘quv yurtlari, ilmiy tashkilotlar va boshqa moddiy boyliklarni sharqqa ko‘chirish boshlandi chunonchi, o‘rta osiyo respublikalari va qozog‘istonga evakuatsiya qilingan 308 korxonaning 100 dan ortig‘i o‘zbekistonga joylashtirildi. ko‘chirib keltirilgan korxonalarni o‘rnatish va ishga tushirishda butun respublika aholisi g‘oyat katta yordam ko‘rsatdi. keltirilgan korxonalar birgalikda qilingan qahramonona mehnat tufayli nihoyatda qisqa muddatlarda ishga tushirildi. 1941-yil oxirigacha shunday korxonalardan 50 tasi ishga tushirildi. 1943-yil birinchi yarmida esa barcha keltirilgan sanoat korxonalari to‘liq quvvatda ishlab, mudofaa uchun mahsulot chiqara boshladi. respublika …
3 / 8
rdilar, boshqaruv apparatini qisqartirdilar. xalq xo‘jaligini qayta qurish bilan bir vaqtda harakatdagi armiya uchun jangovar zaxira (rezervlar) yaratish, ommaviy-mudofaa ishlari bilan shug‘ullanishga to‘g‘ri keldi. o‘n minglab yoshlar osoaviaxim ko‘ngilli jamiyatida ta’lim oldilar. o‘rta osiyo respublikalari va qozog‘iston aholisi moddiy resurslarini safarbar qilish va jangovar holga keltirish uchun jiddiy tadbirlar ko‘rildi. o‘rta osiyo harbiy okrugida front uchun jangovar zaxiralar va komandirlar tayyorlandi urush boshlanishidan hisoblaganda bir yarim yil ichida bu okrug 109 ta harbiy qo‘shilmalar tuzdi. shulardan harakatdagi armiyaga va bosh qo‘mondonlik stavkasi rezerviga 86 diviziya va brigada jo‘natildi. harbiy safarbarlik chora-tadbirlari majmuasidi milliy qo‘shilmalarni tuzish muhim o‘rinni egalladi. o‘zbekiston mehnatkashlari milliy harbiy qo‘lshilmalar tuzish tashabbusi bilan chiqdilar. davlat mudofaa komiteti 1941-yil 13-noyabrda bu tashabbusni qo‘llab-quvvatladi. 1941 yil noyabridan to 1942 yil martgacha o‘zbekistonda 14 ta milliy brigada, jumladan, 9 ta alohida o‘qchi brigada va 5 ta (otliq) diviziya tuzildi. milliy qo‘shilmalar tuzish o‘zbekiston xalqlarining yovuz fashist kuchlardan o‘z yurtini saqlab …
4 / 8
iyalari tuzish uchun mablag‘lar yig‘ish yuzasidan boshlangan vatanparvarlik harakati ancha kengaydi. frontga yordam tariqasida kiyim-bosh va boshqa ko‘pgina narsalar ham yuborib turildi. bu tadbirlar va tashabbuslar o‘zbekiston urush yillarida jangovar armiyaning front orqasidagi mustahkam bazasi bo‘lganligidan dalolat beradi. boshida mag‘lubiyat alami bilan, qarindosh va yaqinlarining taqdiri, butun vatan taqdiri uchun ko‘ngilga tushgan qo‘rquv va xavotirlik bilan insonlar dilini xun qilgan urush jamiyatdagi ma’naviy-ruhiy vaziyatni keskin o‘zgartirib yubordi. endi insonlarni butun hayoti,yurar-turari,ishi, o‘y-fikrlari tamoman urushga bog‘lanib qoldi. o‘zbek xalqi, respublika aholisi barcha ijtimoiy qatlamlari vakillarining o‘z manfaatidan kechishi, mardligi front yoni mintaqasidan ko‘chirib kelingan korxonalar, bolalar, ayollar va keksa kishilardan iborat aholini qabul qilib olish hamda joylashtirish bilan bog‘liq mas’uliyatli ishni og‘ir sharoitlarda qisqa muddatlarda amalga oshirishda muhim omil bo‘ldi. xalq xo‘jaligi harbiy izga o‘tkizildi, milliondan ziyod kishi armiya safiga chaqirildi, yangi-yangi harbiy qismlar tuzilib front uchun pul, oziq-ovqat va moddiy mablag‘lar yig‘ildi, butun xalq, jamiki moddiy va ma’naviy boyliklar fashizmga …
5 / 8
a muddatda sanoat qurilishini avj oldirish, harbiy maxsulotni ishlab chiqarishni ko‘paytirish, frontga umumxalq yordamini uyushtirish ko‘zda tutildi. urushning natijasi mana shu vazifalarni muvaffaqiyatli bajarishga ko‘p jihatdan bog‘liq edi. iqtisodiyotni jadal harbiy izga solish eng muhim vazifa edi. albatta, bu ish katta mashaqqat evaziga amalga oshirildi. moddiy, moliyaviy va mehnat imkoniyatlarni urush manfaatlariga bo‘ysundirish, harbiy mahsulot ishlab chiqarishni keskin oshirish kabi masalalar asosiy va kechiktirib bo‘lmaydigan, juda qisqa muddatda bajariladigan vazifa hisoblanardi. bunda frot orqasining xizmati alohida edi. shu sababli siyosiy rahbariyat, hukumat unga asosiy e’tiborni qaratdi. 1941-yil 26-iyundan boshlab ishchi va xizmatchilar uchun ish vaqtidan tashqari majburiy ortiqcha ishlar joriy qilindi, xaftasiga mavjud besh kunlik o‘rniga olti kunlik, bir kunda 11 soatlik ish kuni joriy qilindi. aslida ish kuni 12-14 soatga cho‘zilardi. mehnat ta’tili bekor qilindi. bu ishchi va xodimlar sonini oshirmasdan, ishlab chiqarish quvvatini 1/3%ga ko‘tarish imkonini berdi. biroq ishchi kuchi baribir etishmasdi. idora xodimlari, uy bekalari va o‘smirlar …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "urushing boshlanishi"

32-§. urushing boshlanishi. o’zbek xalqining fashizmga qarshi kurashga qo’shgan hissasi reja: 1.o’zbekiston moddiy va ma’naviy kuchlarining safarbar etilishi. 2. o‘zbekiston front uchun. 3. o‘zbekiston sanoati – front uchun. 4. trasport va aloqa vositachilari xizmatchilari jonbozligi. 1941-yil 22-ivun kuni gitlerchilar germaniyasi o’zaro hujum qilmaslik haqidagi shartnoma bo’lishiga qaramay, to’satdan sssrga hujum qildi. sovet ittifoqi deb atalmish hududga birlashtirilgan xalqlar uchun og’ir sinovlardan iborat urush boshlandi. o’zbek xalqi urush boshlanishi bilan uning og’ir oqibailarini tusbunib yetdi. shu bois urushning dastlabki kunlaridan boshlab fashizmga qarshi miting va majlislar boshlanib ketdi. jamoalarning majlislarida so’zga chiqqan har bir o’zbek xalqining farzandi ona yurti, o...

This file contains 8 pages in DOC format (761.5 KB). To download "urushing boshlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: urushing boshlanishi DOC 8 pages Free download Telegram