valyuta tizimi va pulning xalqaro munosabatlardagi harakatlari

DOCX 36 pages 66.5 KB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 66.5 KB

File type DOCX

Pages 36

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

xviii valyuta tizimi va pulning xalqaro munosabatlardagi harakatlari 19.1. valyuta tizimi va uning elementlari xalqaro valyuta munosabatlarining rivojlanishida mamlakatlar o‘rtasida xalqaro mehnat taqsimotining chuqurlashuvi, xalqaro bozorlaming paydo bolishi, xojalik yuritishning xalqaro tizimini shakllanishi va xalqaro iqtisodiy aloqalaming globallashuvi hamda intemat- sionallashuvi asosiy omillardan bo lib hisoblanadi. xalqaro valyuta munosabatlari xalqaro ijtimoiy- iqtisodiy munosabatlami rivojlanishi bilan bevosita bogliq. xalqaro takror ishlab chiqarish va valyuta munosabatlari o‘rtasida bevosita va qarama- qarshi aloqa mavjud bolib, ular xalqaro daromadli tovarlar, moliyaviy kapital va xizmatlarni ayirboshlash jarayonida namoyon boladi. mamlakatlar oritasida valyuta munosabatlarining holati milliy va xalqaro iqtisodiyotning rivojlanishi, mamlakatlar o‘rtasidagi siyosiy muhit, shuningdek, boshqa qator omillar bilan baholanadi. xalqaro iqtisodiyotning globallashuvi va intematsionallashuvi sharoitida ichki ishlab chiqarish jarayonlar tashqi omillarga bogliq bolib qoladi. jumladan, xalqaro ishlab chiqarish, savdo, fan va texnika taraqqiyoti, xorijiy kapitalning migratsiyasi kabi boshqa jarayonlar valyuta munosabatlari orqali tartibga solib boriladi. xalqaro valyuta munosabatlarining zaiflashuvi, jahon moliyaviy inqirozlari mahalliy va xalqaro …

2 / 36

lgan. milliy valyuta tizimlari xalqaro amaliyotdagi normalami inobatga olgan holda mahalliy qonunchilik hujjatlari asosida tartibga solinadi. milliy valyuta tizimi mamlakat pul tizimini tashkil etib, erkin ravishda mamlakat hududidan o‘zga hududlarda tolov vositasini bajarishi mumkin. buning uchun qator omillar mavjud bolishi lozim. xu susan, milliy iqtisodiy otning barqarorligi va raqobatbardoshligi taminlangan bolishi, milliy valyutani sotib olish qobiliyati mustahkam bolishi, mamlakat jahon xojaligida yuqori mavqei va reytingga ega bolishi kabilar shular jumlasidandir, xalqaro valyuta tizimining vujudga kelishining asosini mamlakatlaming milliy valyuta tizimi tashkil etadi va mamlakatlar oltasida o‘zaro kelishuvlar asosida mustahkamlanadi. dastlabki xalqaro valyuta tizmining vujudga kelishi 1850 yillarga to'gli keladi. xalqaro valyuta tizimining barqaror samarali amal qilishi, uning tegishli tamoyillariga rioya etilishi, mamlakatlar oltasida siyosiy iqtisodiy barqarorlik ta’minlanishini talab etadi, aks holda xalqaro valyuta tizimi vaqti-vaqti bilan inqirozga uchraydi, buning natijasida amaldagi valyuta tizimi barham topib, uning o‘miga yangisi tashkil topadi. milliy va xalqaro valyuta tizimining amal qilishi, ulaming elementlarida namoyon …

3 / 36

rlash shartlari; · valyuta pariteti rejimining reglamenti; · davlatlararo valyutaviy chegaralami tartibga solish; · xalqaro valyuta likvidligini davlatlararo tartibga solish usuli; · xalqaro kredit mablaglari muomalasini unifikatsiyalash qoidalari; · xalqaro hisob-kitoblar shakllarini qollashning qoidalari; · xalqaro valyuta va oltin bozorlarining faoliyat yuritish rejimi; · davlatlararo valyutani tartibga soluvchi xalqaro tashkilotlar. milliy valyuta tizimining asosini shu mamlakat milliy valyutasi tashkil etadi. ushbu valyuta tegishli qonunchilik xujjatlari asosida mamlakatda yagona tolov vositasi sifatida mustahkamlanadi. xalqaro hisob -kitoblarda qollaniladigan pul (milliy valyutalar) valyuta deb yuritiladi. 19.2. valyuta tizimining vujudga kelishi va rivojlanish klassik oltin standarti (1815-1914 y.) jahon sivilizatsiyasining asrlar davomida rivojlanishi, dunyodagi turli mamlakatlar ijtimoiy-iqtisodiy hayot tarziga turlicha ta’sir ko'rsatdi. shu nuqtai nazardan xix asrni tom ma’noda g‘arb sivilizatsiyasining oltin asri yoki klassik oltin standarti hukmronligi asri deyishimiz mumkin. bu davrda muomalada oltin bilan birga kumush ham tolov vositasini baj argan, lekin mamlakatlar o'rtasidagi hisob- kitoblar oltinda amalga oshirilar va jahon mamlakatlari …

4 / 36

atta imkoniyatlar yaratgan va butun jahonda amal qiluvchi universal pul vazifasini о lagan. aqshning rivojlangan va boy mamlakat darajasiga yedshining asosiy sabablaridan biri sifatida, dunyoning deyarli barcha davlatlarida dollaming tolov vositasi sifatida amal qilishi muhim ahamiyat kasb etadi. buni iqtisodiyotning rivojlanishida mehnat taqsimotida, xalqaro kapital oqimida, xalqaro ishchi kuchi migratsiyasida va boshqalarda kolishimiz mumkin. shuni qayd etish joizki, oltinni erkin iqdsodiyotda amal qilishi, barcha tovarlarga erkin ayriboshlanadigan umumiy ekvivalent “maxsus tovar” sifatida tan olinishi uchun 100 yillar talab qilindi va davlatning bu jarayonlardagi о‘mi unchalik katta emas. chunki, oltinni muomalaga chiqishi davlat ixtiyori bilan emas, balki bozor talabidan kelib chiqib belgilangan. xalqaro oltin standartining amal qilishi mamlakatda sun’iy infly at siyani yuzaga kelishiga yol qo^masligi bilan birga, mamlakat tolov balansining muvozanatini ta’minlagan. mamlakatda pul taklifini ortishi mahalliy tovar va xizmatlar bahosining ortishiga olib keladi. o‘z navbatida aholining nominal daromadlari ortadi, bu esa importning o‘sishiga ta’sir ko‘rsatadi. chunki, import tovarlar bahosi …

5 / 36

ksport haj mini oshirish ehtiyojini tug‘diradi va mamlakatga oltin oqimining ortishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. bu holat o'zaro savdo - iqtisodiy munosabatda bolgan barcha davlatlarda narxlar muvozanati ta’minlangunga qadar davom etadi. o‘z davrida davlatning oltin standard pul tizimini mustaqil amal qilishiga aralashuvi, uning samaradorligiga salbiy ta’sir qilgan va ushbu pul tizimining mukammalligidan qat’iy nazar inflyatsiya, retsessiya natijasida iqtisodiy siklning izidan chiqish holatlari yuz bergan. oltin tangalami zarb etish ustidan davlat nazoratini o^matilishi, qonuniy tolov vositalarining davlat tomonidan belgilab qo^dlganligi, qog‘oz pullami joriy etilishi va inflyatsiyani raghatlantirilishi kabi yotialishlar orqali davlat erkin pul bozorini boshqarishga harakat qilgan. davlatning pul muomalasiga ta’sir etish choralarini joriy etilishiga qaramay, ushbu sohadagi o‘zgarishlar asosan bozor talabidan kelib chiqib amalga oshirilgan. birinchi jahon urushi va undan keyingi davr (1914-1926 y.) klassik oltin standarti pul tizimi mukammal bolib, hozirgi kungacha insonlar undan samaraliroq va qulayroq pul tizimini o^lab topa olishmagan. o‘z navbatida “agar oltin standarti mukammal amal qilgan …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

Download full file

About "valyuta tizimi va pulning xalqaro munosabatlardagi harakatlari"

xviii valyuta tizimi va pulning xalqaro munosabatlardagi harakatlari 19.1. valyuta tizimi va uning elementlari xalqaro valyuta munosabatlarining rivojlanishida mamlakatlar o‘rtasida xalqaro mehnat taqsimotining chuqurlashuvi, xalqaro bozorlaming paydo bolishi, xojalik yuritishning xalqaro tizimini shakllanishi va xalqaro iqtisodiy aloqalaming globallashuvi hamda intemat- sionallashuvi asosiy omillardan bo lib hisoblanadi. xalqaro valyuta munosabatlari xalqaro ijtimoiy- iqtisodiy munosabatlami rivojlanishi bilan bevosita bogliq. xalqaro takror ishlab chiqarish va valyuta munosabatlari o‘rtasida bevosita va qarama- qarshi aloqa mavjud bolib, ular xalqaro daromadli tovarlar, moliyaviy kapital va xizmatlarni ayirboshlash jarayonida namoyon boladi. mamlakatlar oritasida valyuta munosabatlarinin...

This file contains 36 pages in DOCX format (66.5 KB). To download "valyuta tizimi va pulning xalqaro munosabatlardagi harakatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: valyuta tizimi va pulning xalqa… DOCX 36 pages Free download Telegram