"mening prezidentim! (falsafiy-publitsistik esse)"

DOCX 12 pages 130.8 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 130.8 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

mening prezidentim! (falsafiy-publitsistik esse) nafsilamrini aytganda, mavjud va bir necha oʻn yillardan buyon hukmron boʻlgan muhitni, sharoitni oʻzgartirib, xalq hayotini yangi, nurli manzillarga burib yuborish dunyo davlatchiligi tarixida juda kam odamlarga nasib qilgan. va oʻz navbatida, xalq ham mudom shunday yoʻlboshchilar, sardorlarga ehtiyoj sezganini tarixdan yaxshi bilamiz. shu maʼnoda gapirganda, bugun jamiyatda, odamlar orasida bir mehrga yoʻgʻrilgan istiloh paydo boʻldiki, u singdirilgan yo uqtirilgan emas, balki samimiy bir eʼtirofdir. xalqning, odamlarning oʻz prezidentiga bildirayotgan samimiy dil izhoridir. bu qariyb yuz yil davomida xalq tomonidan davlatga berilayotgan ilk xolis baho, mafkuralashmagan, oddiy va samimiy – “mening prezidentim!” degan kalomdir! “xalq — demokratik davlatning avom raiyati emas, balki fuqarosidir. qachonki, davlat oʻz fuqarolarining huquqlarini himoya qilsa, bunga javoban fuqarolar ham davlatga nisbatan sadoqatli boʻladi. ayni paytda jamiyatdan oʻzini ayri tutgan avtoritar tuzum hukumati esa oʻz xatti-harakatlariga xalqdan rozilik olish majburiyatini bermagan holda, ulardan itoatkorlik va sodiq xizmat talab qiladi...” 2000-yillarda aqsh davlat …

2 / 12

rlar, daryoyu koʻllar, bilagi kuchga toʻla koʻp millionli, horish nimaligini bilmaydigan ishchilar (odamlar) sinfi hamma-hammasi davlatniki, xalq uni asrashi, avaylashi va neʼmatlarni yana-da koʻpaytirish uchun xizmatkor boʻlishi kerak. xuddi qadim ertaklardagiday... davlat goʻyoki bir ummon oʻrtasidagi tiyiqsiz girdob — suv yuzida koʻringan narsa borki, tortib, yutib ketadi. mehnat, mehnat, mehnat... koʻrayotgan kunidan norozi boʻlish, savol berish, insoniy haq-huquq haqida gapirish, hatto sitamlar ogʻrigʻidan ovoz chiqarib ingranish bu davlatga xiyonat va shakkoklik boʻlishi mumkin edi. adolat nuqtayi nazaridan aytganda, shu insofdanmi? uchinchi ming yillikda, axborot asrida yashayapmiz, deya hayqirayotgan odam uchun-a?.. 1 albatta, davlat va jamiyat orasidagi qutblashuv shunday haddidan oshib ketgan paytlarda bunday sarkash munozaralarning tugʻilishi notabiiy boʻlmaydi. afsuski, bizda uzoq yillar shakllantirilgan zehniyat (mentalitet) — kommunistik axloqqa koʻra, davlat haqidagi tasavvurlarimiz shunday shaklga doʻndi: davlat biz uchun qoʻl yetmas yerdagi muqaddas nimadir. u targʻibot mashinalari orqali barcha narsaga qodir, bizning mavjudligimiz va barhayotligimizni taʼminlovchi, xato-nuqsonlardan xoli, qattiqqoʻl va ayni …

3 / 12

shliklarni keltirib chiqardi. lekin hukmron tizimning tazyiqlariga qaramay, xalq ongidan vatan tuygʻusi sitilib chiqib ketmadi. bu, albatta, xalqimizning ruhiy-maʼnaviy bardamligini koʻrsatadi. kolumbiya universiteti professori va tarixchi edvard ollvort 1987-yilda oʻzining “zamonaviy oʻzbeklar” kitobida “the modern uzbeks: from the fourteenth century to the present: a cultural history (studies of nationalities)” qadrdon yurt gʻoyasi qanday tavsiflanganini adabiyot va bosma nashrlar matnlarida kuzatadi. mamlakatda oʻzbekistonga nisbatan “ona yurt” atamasi ishlatilar, bu sssr davridagi maktab darsliklarida katta harf bilan yoziladigan “vatan” tushunchasidan farq qilar edi. sssrga nisbatan “ona yurt” emas, “ona vatan” ifodasi qoʻllanar edi. tarixchi nazdida etnik jihatdan betaraf kishilarni yaratishga urinishlar boʻlganiga qaramay, xx asrning 80 yillarida ham oʻzbeklar uchun sssrga umumiy tegishlilikdan farq qiluvchi vatan tushunchasi mavjud edi. biroq mafkura mashinasi shunday puxta ishlardiki, ilgari surilayotgan gʻoya (umumvatan va umummillat gʻoyasi) garchi etnik ayroliq va yoki oʻtmish xotiralari bilan toʻyingan milliy “ruh” bilan toʻqnash kelib, “sinar” ekan, unda qudratli qurol boʻlgan …

4 / 12

lat” soʻzlari maʼnodosh istilohlarday ishlatila boshlandi. afsuski, mustaqillik tongi ham “siyosiy qadriyat” tusiga kirgan bunday qarashlarni oʻzgartira olmadi. baʼzi shoirlarimizning juda mashhur boʻlib, hatto marshga aylanib ketgan, odamni favqulodda esankiratib, mulzam qilib qoʻyar darajadagi pisandaga yoʻgʻrilgan “vatan uchun sen nima qilding, vatan uchun qancha ter toʻkding” mazmunidagi sheʼrlari kontekstidagi “vatan” joʻgʻrofiy-tarixiy hududdan koʻra, siyosiylashgan maʼmuriy boshqaruv instituti — davlatni nazarda tutishini zukko, ozgina badiiy tafakkuri bor odamning payqamasligi mumkinmas. biroq nima boʻlganda ham davlat maʼbud emas. unga zamonaviy dunyo va demokratik jamiyatlarda, soddagina qilib aytganda, xalqning xizmatkori va jafokashi deya tavsif beriladi hamda legitim qadriyat sifatida qaraladi. 2 abdul valid shalabiy “ijtimoiy munozaralar chogʻida «inqiroz” soʻzi prinsip sifatida mutlaqo tilga olinmagan kezlarda jamiyat chin maʼnoda inqirozga yuz tutadi», degan edi. bizda shunday tamoyillar kuzatildimi? gapni gajaklashtirmay aytganda, biz bunday, juda yengil tarzda va sipo ohangda aytilgan koʻp “inqiroz”larni boshimizdan oʻtkazib yubordik. buning oʻziga xos sabablari bor. birinchidan, davlat haqidagi tushunchalarimiz …

5 / 12

orlik va albatta, siyosiy irodaning moʻrtligi boʻlishi mumkin... ushbu koʻz yumib boʻlmas sabablar esa koʻpchilik hollarda oʻsha “inqiroz”larni xaspoʻshlashga, bekitishga yoki umuman u haqda eslamaslikka majbur qiladi. albatta, tashlandiq va xarobazor hududlarni shovullagan sharsharalar oqib tushayotgan koʻm-koʻk maysazorli xushmanzara landshaft aks etgan pannolar bilan bekitish inqirozni bartaraf etmaganidek, quruq, balandparvoz gap-soʻzlar ham zim-ziyo qalblarga nur taratolmaydi. u asl manzarani koʻzdan pana qilib, oniy kayfiyat, xotirjamlik ulashishigina mumkin, xolos. lekin baxtsizlikning sukuti baxt boʻlolmaydi, deganlaridek, bu bizga yechim boʻlolmaganini hammamiz hayotda koʻrdik. prezident shavkat mirziyoyev ish boshlagan ilk kunlarda soʻz erkinligi va ijtimoiy tarmoqlarning “jilovini boʻshatish” haqida munozaralar qizigan paytlarda koʻpchilik qatori, ochigʻi, men ham xavotirlanganman. negaki, ichkaridagi ahvoldan hammamiz yaxshi xabardor edik. ijtimoiy-iqtisodiy, huquqiy va maishiy muammolar bir-biriga oʻrin bermas darajaga kelgan edi. shunday bir pallada oʻnlab yillar davomida oav uchun deyarli yopiq boʻlgan jamiyat — odamlarga oʻz fikrini ochiq bayon qilish huquqini berishi, goʻyoki dambaning tiqinlarini birvarakayiga boʻshatishday gap …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""mening prezidentim! (falsafiy-publitsistik esse)""

mening prezidentim! (falsafiy-publitsistik esse) nafsilamrini aytganda, mavjud va bir necha oʻn yillardan buyon hukmron boʻlgan muhitni, sharoitni oʻzgartirib, xalq hayotini yangi, nurli manzillarga burib yuborish dunyo davlatchiligi tarixida juda kam odamlarga nasib qilgan. va oʻz navbatida, xalq ham mudom shunday yoʻlboshchilar, sardorlarga ehtiyoj sezganini tarixdan yaxshi bilamiz. shu maʼnoda gapirganda, bugun jamiyatda, odamlar orasida bir mehrga yoʻgʻrilgan istiloh paydo boʻldiki, u singdirilgan yo uqtirilgan emas, balki samimiy bir eʼtirofdir. xalqning, odamlarning oʻz prezidentiga bildirayotgan samimiy dil izhoridir. bu qariyb yuz yil davomida xalq tomonidan davlatga berilayotgan ilk xolis baho, mafkuralashmagan, oddiy va samimiy – “mening prezidentim!” degan kalomdir! “xalq — demo...

This file contains 12 pages in DOCX format (130.8 KB). To download ""mening prezidentim! (falsafiy-publitsistik esse)"", click the Telegram button on the left.

Tags: "mening prezidentim! (falsafiy-… DOCX 12 pages Free download Telegram