нефть ва газ углеводородларини термокаталитик ўзгаришлари

DOC 638.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1493307679_68030.doc нефть ва газ углеводородларини термокаталитик ўзгаришлари режа: 1. катализ ва катализаторлар ҳақида умумий маълумотлар 2. каталитик крекинг 3. каталитик риформинг 4. ёқилғиларни юқори октанли компонентларини синтези 5. компаундлаш орқали юқори октанли товар бензин олиш олтингугуртли–, юқори олтингугуртли – ва юқори парафинли нефтьларни қайта ишлашлар улушини узлуксиз ўсиши ошган шароитларда нефть маҳсулотлари ишлаб чиқариш ҳажмини ошиши, уларни ассортиментини кенгайиши ва сифатини яхшиланиши иккиламчи ва айникса каталитик жараёнларни тезроқ суръатларда ривожланишини талаб қилади. мустақил хамдўстлик давлатларида кимё, нефтни қайта ишлаш ва нефтькимё хамма саноат маҳсулотларининг 75 % дан ортиғини катализаторлар ёрдамида ишлаб чиқарилади. янги кимёвий жараёнларнинг 90 % дан ортиғи катализатор қўллаш орқали амалга оширилмоқда. катализ ва катализаторлар ҳақида умумий маълумотлар нефтни қайта ишлашда ёқилғилар олишни каталитик жараёнлари – каталитик крекинг, риформинг, гидротозалаш, алкиллаш, изомеризация ва гидрокрекинглар энг кўп тарқалгандир. гидротозалаш ва гидрокрекинг каталитик жараёнлари юқори сифатли нефть мойлари ва парафинлар ишлаб чиқариш учун ҳам қўлланилади. катализ ва катализаторлар бўйича умумий …

акциялар металлар ва яримўтказгичилар билан катализланади. ўзгарувчан валентли металлар (fe, co, ni, ru, rh, w, re, os, ir, pt ва бошқалар) ни оксидлаш-қайтариш реакцияларидаги активлиги улардаги d – қаватни якунланмаганлиги билан тушунтирилади. якунланмаган d – орбитални жуфтлашмаган электрони анчагина ўлчамда эркин радикал каби худди «эркин валентлик» дек харакат қилади. агарда адсорбиланган молекула эгалланмаган орбиталга эга бўлса, шундай актив марказларли ( - боғ вужудга келади. электрон жуфтлигини донори бўлган молекула катализаторни тўлмаган орбитали билан координацион боғ ҳосил қилиши мумкин. яримўтказгич ҳолида кристаллик панжарани атомларини тўлиқ бўлмаган координирланганлиги оқибатида эркин валентликлар (эркин электронлар ва электронли тешиклар) юзага келади. одатда бу ярнмўтказгич кристаллини турли деффектлари билан боғлиқдир. масалан, катиони йўқ кристалл тугунида ўзини электронларни энг яқин тугунларга итарувчи манфий заряд каби тутади. натижада, ушбу электронлар валент зонадан ўтказувчанлик зонасига сиқиб чиқарилиши мумкин. яримўтказгичларда ўтказувчанлик зонасида электронларни пайдо бўлиши кристаллда жуда оз миқдордаги турли қўшимчаларни мавжудлиги билан ҳам чақирилиши мумкин. кристалл юзасида бундай электронлар …

ида кенг қўлланилади. кислоталарни каталитик таъсири уларни карбоний – ионлар ёки карбкатионлар деб номланувчи углеводородлар билан ўзаро таъсири натижасида ҳосил бўлган катионлар биландир: hx + ch3ch = chr ( ch3ch2c+hr + x- льюис кислоталари электрон жуфтлигини серҳаракат акцепторлари бўлиб, улар карбоний – ион иштирокида реакцияни инициирлаши мумкин: alx3 + rh ( r+ + hаlx-3 нордон галогенидлар иштирокида, агарда системада бирмунча миқдорда галогеналкил мавжуд бўлса, карбкатионларни ҳосил бўлиши енгиллашади: alx3 + rh ( r+ + alx-4 ушбу холда галогеналкил промотор ролини ўйнайди. карбкатионлар – ўта реакцияга қобилиятли бирикмадир. ионли реакциялар тезлик доимийлари аналогик радикал реакцияларникидан бир неча тартибга юқоридир. карбкатионларни нисбий барқарорлиги ҳақида уларни ҳосил бўлиш иссиқлиги (кдж/моль да) бўйича бахо бериш мумкин: сн3+ 1097 сн3сн2сн2сн2+ 883 сн3сн2+ 955 сн3сн2с+нсн3 812 сн3сн2сн2+ 917 (сн3)3с+ 737 сн3с+нсн3 833 (сн3)3ссн2+ 812 ушбу маълумотлардан келиб чиқадики, карбкатионларнинг барқарорлиги қуйидаги кетма-кетликда ўсиб боради: бирламчи r+иккил. > r+учламчи карбкатионларли реакциялар ҳар доим ёки суюқ фазада, ёки …

и мақсадли маҳсулотга айлантиришдаги илк моддани улуши – катализаторни селективлиги билан характерланади. ушбу катализатордаги реакциянинг селективлиги жараённи олиб бориш шароитларига ҳам боғлиқдир. катализаторни энг характерли – вақт бўйича ўз активлигини сақлаб қолиш қобилияти – барқарорлик билан характерланадиган хусусиятдир. суюқ катализатор гомоген катализда ишлаш даврида, унда уни концентрациясини камайтирувчи маҳсулотларни йиғилиши ҳисобига, дезактивланади. қаттиқ катализаторлар активлигини пасайиш сабаблари анча кўпқирралидир. қаттиқ катализатор ҳам физик, ҳам кимёвий ўзгаришларга учрайдилар. ҳароратни узоқ таъсири оқибатида катализаторни солиштирма юзасини ёки актив марказлар сонини ўзгаришига олиб келувчи металларни рекристаллизацияси амалга ошади. меҳаник ва термик таъсирлар ҳам катализатор заррачаларини секин-аста парчаланишига олиб келади. катализаторларни рекристаллизацияга барқарорлигини ошириш учун, қатор ҳолларда, унинг таркибига рекристаллизация тезлигини пасайтирувчи структура ҳосил қилувчи промоторлар – кўп бўлмаган миқдорда моддалар қўшимчаси киритилади. катализаторлардаги кимёвий ўзгаришлар хом ашёдаги оз миқдордаги қўшимчалар ёки уларни парчаланиш маҳсулотларининг катализатор юзасига хемосорбцияси натижасидир. катализаторни заҳарланиши амалга ошади. катализаторни заҳарловчи оз миқдордаги қўшимчалар – заҳарлар деб аталади. агарда хом …

қоплаб, унга хом ашё молекулаларини етиб келишини тўҳтатади. катализатор юзасидан коксларни йўқотиш ҳаво кислороди, углерод оксиди ёки сув буғи ёрдамида амалга оширилади. 2 каталитик крекинг каталитик крекингда углеводород реакциялари занжирли карбкатион механизми бўйича кетади. крекинг билан бирга углеводородлар жараён шароитларида алкиллаш, изомеризация, полимеризация, гидрирлаш ва деалкиллаш реакцияларига киришади. 2.1. алканларни ўзгаришлари алканлар молекуласининг бир қисми аввалига термик крекинга учрайди. ҳосил бўлаётган олефинлар катализатордаги протонларни бириктиради ва карбкатионга айланади: rch = ch2 + h+a- ( rchch3 + a- ҳосил бўлган карбоний иони алкан молекуласидан гидрид – ионни тортиб олади: rchch3 + ch3ch2ch2ch2ch2ch2ch3 ( ( rch2ch3 + ch3ch2ch2ch2ch2ch2ch2 кейин реакция занжир йўли билан давом этади. карбкатион парчаланиши (( - қоида бўйича) мумкин: бироқ, ионларни юқори тезликдаги изомеризацияси оқибатида бирламчи карбкатионни парчаланиш маҳсулоти бўлмиш этилен жуда кам миқдорда ҳосил бўлади. изомеризация гидрид-ионни жойини ўзгартириши йўли билан ҳам, метиланионни жойини ўзгартириш натижасида ҳам амалга ошади. биринчи холда ҳосил бўлаётган иккиламчи ионлар тўғри углеводород занжирини …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "нефть ва газ углеводородларини термокаталитик ўзгаришлари"

1493307679_68030.doc нефть ва газ углеводородларини термокаталитик ўзгаришлари режа: 1. катализ ва катализаторлар ҳақида умумий маълумотлар 2. каталитик крекинг 3. каталитик риформинг 4. ёқилғиларни юқори октанли компонентларини синтези 5. компаундлаш орқали юқори октанли товар бензин олиш олтингугуртли–, юқори олтингугуртли – ва юқори парафинли нефтьларни қайта ишлашлар улушини узлуксиз ўсиши ошган шароитларда нефть маҳсулотлари ишлаб чиқариш ҳажмини ошиши, уларни ассортиментини кенгайиши ва сифатини яхшиланиши иккиламчи ва айникса каталитик жараёнларни тезроқ суръатларда ривожланишини талаб қилади. мустақил хамдўстлик давлатларида кимё, нефтни қайта ишлаш ва нефтькимё хамма саноат маҳсулотларининг 75 % дан ортиғини катализаторлар ёрдамида ишлаб чиқарилади. янги кимёвий жараёнларнинг 90 %...

DOC format, 638.0 KB. To download "нефть ва газ углеводородларини термокаталитик ўзгаришлари", click the Telegram button on the left.

Tags: нефть ва газ углеводородларини … DOC Free download Telegram