spirtlar ishlab chiqarish

PDF 5 pages 164.4 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 164.4 KB

File type PDF

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

ma’ruza №9 olefinlar gidratatsiyasi. gidratatsiya va degidratatsiya usullari bilan past spirtlar va toʼyinmagan birikmalar olish spirtlar ishlab chiqarish neftkimyo sanoatida spirtlar eng muhim va ko‘p tonnali mahsulotlardan biridir. ishlatishni turli oblastlarda spetsifikaga bog‘liqholida keng va turli- tumanligi o‘z navbatida ularni ishlab chiqarish usullarini ham xilma- xilligini taqozo qiladi. hozirgi vaqtda spirtlar ishlab chiqarishning asosiy usullari quyidagilardir: 1. оlefinlar (etilen va propilen)ni to‘g‘ridan to‘g‘ri gidratatsiyasi. 2. оlefinlarni sulfat kislota yordamida gidratatsiyasi. ushbu usul bilan etil spirti va zanjirida c3 dan c4 gacha bo‘lgan ikkilamchi spirtlar olinadi. 3. оksosintez usuli. ushbu usul bilan zanjirida c4–c8 uglerod atomi bo‘lgan izo – va normal tuzilishga ega bo‘lgan aldegidlar va birlamchi spirtlar olinadi. 4. аluminiyorganik birikmalar yordamida birlamchi spirtlar olinadi. etilenning to‘g‘ridan to‘g‘ri gidratatsiyasi etilenni to‘g‘ridan to‘g‘ri gidratatsiya qilish 1932-yildayoq o‘rganila boshlagan. jarayon katalitik. katalizatorni ikki sinfga bo‘lish mumkin: i. suyuq katalizatorlar: 1) sulfat kislota (h2so4), xlorid kislota (hcl), fosfat kislota (h3po4) ii. qattiq katalizatorlar: …

2 / 5

enlarni yuqori nisbatlari. jarayonga sharoitlarning ta’siri etilenni to‘g‘ridan to‘g‘ri gidratatsiya jarayoniga harorat, bosim, suv va etilenlarni nisbatlari turlicha ta’sir ko‘rsatadi. haroratning ta’siri quyi haroratda etilenni suvga yutilishi yaxshiroq kechadi va reaksiyaning termodinamik ehtimoli 0ºc dan past haroratda joylashgan, biroq sharoitlarni tanlash reaksiya tezligiga, olefinning reaksion qobiliyatiga va ishlatilayotgan katalizatorlarning faolligiga bog‘liqdir. 1-jadval etilen konversiyasini harorat va bosimga bog‘liqligi. biroq hanuzgacha 270–300ºc haroratdan pastda yetarli faollik bilan ishlaydigan katalizatorlar topilgan emas. shunday qilib, etilenning to‘g‘ridan to‘g‘ri gidratatsiyasi jarayoniga quyidagi omillar ta’sir ko‘rsatadi: harorat, bosim, suv va etilenlarning molli nisbatlari, etilenning hajmiy tezligi [hajmiy tezlik (w) deb bir soatdagi xomashyo hajmini katalizator hajmiga nisbatiga aytiladi]. etilen konversiyasi harorat va bosimga bog‘liqligini 1-jadval ma’lumotlari orqali tasvirlash mumkin. 1-jadval ma’lumotlaridan ko‘rinib turibdiki, bosimni 50 dan 100 atmosfera bosimi ostigacha oshirilishi o‘sha birday temperaturada etilenning konversiyasini ortishiga olib keladi. birday bosimda haroratni 150 dan 350ºc gacha orttirilishi konversiyani keskin pasayishiga olib keladi, sinalayotgan katalizatorlar faqat …

3 / 5

rtsa–suv bug‘lari kondensatlanadi va fosfat kislotani suyultiradi. natijada spirtning salmog‘i keskin pasayadi. shuning uchun sistemaning umumiy bosimi (p) 70–75 atmosfera. suv bug‘ining parsial bosimi ph2o=27–30 atmosfera. etilenning parsial bosimi atmosfera. suvning etilenga nisbatini ta’siri jarayonni belgilab beruvchi zarur omil – suvni etilenga nisbatan molli nisbatlaridir. аmalda suvning etilenga molli nisbatlari 0,6–0,7:1 ga teng qilib ushlab turiladi. bunday nisbatlarni tanlash fosfat kislotasi konsentratsiyasini 83–85% da saqlab turish bilan bog‘liq. boshqa omillar ta’siri kontakt vaqti (hajmiy tezlikka teskari kattalik) – 18÷20 sek,uning qiymatini orttirish etilenning konversiyasini oshirsada, reaksiya yonaki mahsulotlari miqdorini ham oshishiga olib keladi. etilenning hajmiy tezligi 1800–2000–soat-1, bir o‘tishda etilen konversiyasi 4–6%. etilenni to‘g‘ridan to‘g‘ri gidratatsiya qilish qurilmasi ish rejimi quyidagicha: umumiy bosim, 70–75 atmosfera. temperatura, 280–300ºc. molli nisbat, h2о/c2h4=0,7:1. kontakt vaqti, 18÷20 sek. etilen hajmiy tezligi , 1800–2000 soat-1. 1m3 katalizatorda olingan spirt miqdori, 190–200 kg/soat. katalizator 500 soat ishlaydi, undan so‘ng fosfat kislota tez ketib qolishi oqibatida uning …

4 / 5

di; suvni bug‘latishga va suv bug‘ini o‘ta qizdirishga kata miqdorda issiqlik sarfi talab qilinmaydi. katalizator bug‘ fazadagi gidratatsiya uchun yaroqsizdir, chunki bu sharoitda u kam faoldir. usulning kamchiligi – katalizator narxining yuqoriligidan iborat. etilenni to‘g‘ridan to‘g‘ri gidratatsiya qilib etil spirti olish texnologiyasi 1-chizmada etilenni to‘g‘ridan to‘g‘ri gidrotatsiya qilib, etil spirti ishlab chiqarish prinsipial texnologik sxemasi keltirilgan. 1-chizma. etilenni to‘g‘ridan to‘g‘ri gidratatsiyalab, etil spirti ishlab chiqarish prinsipial texnologik sxemasi. gazni ajratish sexidan kelayotgan etilen 70 atmosfera bosimi ostigacha siqiladi, sirkulatsion gaz bilan aralashtirilib va bug‘ kondensati bilan birga 1,2– issiqlik almashtirgichga yuboriladi. neytrallanish mahsulotlari issiqligi hisobiga aralashma 200ºc gacha isiydi. keyin bug‘–gaz aralashmasi 3–pechda 280–290ºc gacha isitiladi va 4– gidratatorga keladi. bunda u katalizator qavati orqali yuqoridan pastga tomon o‘tadi. gidratatordan chiqishda bug‘–gaz aralashmasi (olib ketilgan h3pо4, spirt, etilen, suv) naоh bilan neytrallanadi, natriy tuzlari 5–tuz ajratkichda ajratiladi, bug‘-gaz aralashmasi esa 1,2–issiqlik almashtirgichda sovitilgandan so‘ng 6– yuqori bosim separatoriga yo‘naltiriladi, 5–6 …

5 / 5

. 1t absolut spirt uchun katalizator sarfi – 5,25 kg. to‘g‘ridan to‘g‘ri gidratatsiya usuli o‘ta istiqbolli, uning keyingi mukammallashtirilishi eng ko‘proq faol katalizatorlarni tanlab olish bilan va suyuq fazada gidratatsiya jarayonini olib boorish yo‘llarini qidirib topish bilan bog‘liqdir; shu bilan birga jarayon haroratini pasaytirish va etilen konversiyasini oshirish mumkin bo‘ladi. to‘g‘ridan to‘g‘ri gidratatsiya usuli katta quvvatli qurilmalar yaratish imkonini beradi. to‘g‘ridan to‘g‘ri gidratatsiya jarayonining kamchiligi – katalizatorni tez-tez almashtirilish va qimmatroq konsentrlangan etilen fraksiyasini ishlatilishi bo‘ladi. shu sababli sanoatda ikki usul mavjud. аqshda olefinlarni gidratatsiya qilishda sulfat kislota usuli ishlatiladi. hamdo‘stlik mamlakatlarida to‘g‘ridan-to‘g‘ri gidratatsiya yo‘li bilan etil spirti, sulfat kislota usuli bilan esa izopropil spirti olinadi.

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "spirtlar ishlab chiqarish"

ma’ruza №9 olefinlar gidratatsiyasi. gidratatsiya va degidratatsiya usullari bilan past spirtlar va toʼyinmagan birikmalar olish spirtlar ishlab chiqarish neftkimyo sanoatida spirtlar eng muhim va ko‘p tonnali mahsulotlardan biridir. ishlatishni turli oblastlarda spetsifikaga bog‘liqholida keng va turli- tumanligi o‘z navbatida ularni ishlab chiqarish usullarini ham xilma- xilligini taqozo qiladi. hozirgi vaqtda spirtlar ishlab chiqarishning asosiy usullari quyidagilardir: 1. оlefinlar (etilen va propilen)ni to‘g‘ridan to‘g‘ri gidratatsiyasi. 2. оlefinlarni sulfat kislota yordamida gidratatsiyasi. ushbu usul bilan etil spirti va zanjirida c3 dan c4 gacha bo‘lgan ikkilamchi spirtlar olinadi. 3. оksosintez usuli. ushbu usul bilan zanjirida c4–c8 uglerod atomi bo‘lgan izo – va normal tuzilish...

This file contains 5 pages in PDF format (164.4 KB). To download "spirtlar ishlab chiqarish", click the Telegram button on the left.

Tags: spirtlar ishlab chiqarish PDF 5 pages Free download Telegram