daromad samarasi va almashtirish samarasi

DOCX 11 pages 233.7 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 233.7 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

7- mavzu: daromad samarasi va almashtirish samarasi 1. «daromad-iste’mol» chizigi va uning xususiyatlari. normal va past kategoriyali tovarlar uchun engel chiziqlari. 2. «narx-iste’mol» chizig`i va narx - iste’mol» chizig`iga ko`ra talab chizig`ini aniqlash. 3. normal va giffen tovarlari uchun daromad va almashtirish samarasi, umumiy samara. 4. past kategoriyali tovarlar uchun daromad samarasi va almashtirish samarasi. 5. almashtirish samarasini va daromad samarasini amalda qo`llash. bozor talabi va talablarni qo`shish. tayanch so’z va iboralar: normal va giffen tovarlari uchun daromad va almashtirish samarasi, umumiy samara. past kategoriyali tovarlar uchun daromad samarasi va almashtirish samarasi. daromad samarasi va almashtirish samarasi. daromad-iste’mol chizig`i. daromadning o`zgarishi budjet chizig`ini o`ziga parallel ravishda siljishiga olib keladi, nima uchun deganda, narxlar nisbati o`zgarmaydi. daromad oshganda, budjet chizig`i o`ngga-yuqoriga siljiydi, kamayganda pastga-chapga siljiydi. xuddi shunday siljishlar ne’matlar narxi bir xil o`zgarganda ham sodir bo`ladi. narxlarning pasayishi real daromadni oshiradi, natijada budjet chizig`i o`ngga-yuqoriga siljiydi. xuddi shunday narxlarning o`sishi, real …

2 / 11

. agar iste’molchi ne’matlarni har xil proporsiyada xarid qilsa, chizig`ining yotiqligi o`zgaradi. 5.10-rasmda tovarlar sotib olish boshida tez sur’atda o`sadi, keyinchalik tovarni sotib olish, tovarga nisbatan oshib boradi. nemis olimi ernst engel (1821-1896) birinchi bo`lib daromad o`zgarishining iste’mol tarkibiga ta’sirini tadqiq qilgan. tovarlar tarkibining daromadga nisbatan o`zgarishini ifodalovchi chiziqlar, engel egri chiziqlari deyiladi (7.2-rasm). gorizontal o`q bo`yicha iste’molchi daromadi ordinata o`qi bo`yicha - sotib olinadigan tovarlar miqdori belgilangan. ( q 3 q q 2 q 1 r ) iste’molchi ehtiyoji birinchi navbatda oziq-ovqat mahsulotlari bilan to`yinadi ( - oziq-ovqat mahsulotlari), keyin standart sifatli sanoat mahsulotlari bilan va nihoyat, oliy sifatli tovarlar va xizmatlar bilan. bulardan tashqari, oliy sifatli tovarlar va xizmatlarga o`tganda ham, standart sifatli sanoat mahsulotlariga talabning yangi sakrash qonuniyati kuzatilgan. ( x 1 d x 2 a e e 3 e 2 e 1 u 4 u 3 u 1 u 2 x 1 b b 3 b …

3 / 11

rilgan daromadda endi ko`proq olma va ko`proq apelsin olish mumkin bo`ladi. ikkinchidan, budjet chizig`i narx pasayishiga mos ravishda yotiqroq bo`lib boradi. iste’molchi endi bir birlik qo`shimcha olma olish uchun, oldingidan kamroq miqdordagi apelsindan voz kechadi. masalan, bitta apelsin narxi 10 so`m va bitta olma narxi 5 so`m bo`lsa, yarimta apelsinga bitta olma to`g`ri keladi, olma narxi 2,5 so`mga tushsa, qo`shimcha bitta olma olish uchun 1g`4 qism apelsindan voz kechishi kerak. olma narxining pasayishi, ma’lum miqdordagi olmani apelsin bilan almashtirish imkoniyatini yaratadi. natijada optimal majmua (olma va apelsinlarning optimal miqdori) nuqtadan yuqoriroq naflik darajasiga ega bo`lgan befarqlik egri chiziqlarida joylashgan va nuqtalarga o`tadi. agar biz optimal majmua nuqtalarini (befarqlik egri chiziqlari bilan budjet chiziqlari kesishgan nuqtalarni) chiziq bilan birlashtirsak, bu chiziq «narx-iste’mol» chizig`i bo`ladi (a rasmdagi chizig`i). «narx-iste’mol» chizig`iga ko`ra, talab chizig`ini aniqlash mumkin (b) rasm. bu holda ordinata bo`yicha narx, absissa o`qi bo`yicha ne’mat miqdori belgilanadi. daromad va almashtirish samaralari. …

4 / 11

rxning pasayishi bilan bog`liq ekanligini aniqlamoqchimiz. 5.13-rasmda budjet chizig`ining boshlang`ich holati ba va a ne’mat narxi pasaygandan keyingi holati ba keltirilgan. boshlang`ich budjet chizig`ida befarqlik egri chizig`iga mos keluvchi optimal majmua nuqta bilan ifodalangan. ( b ne’mat б б б 1 б 3 б 2 a a a a 3 a 2 a 1 e 1 e 3 u 2 e 2 u 1 a ne’mat x 2 x 1 ) 7.4-rasm. normal tovarlar uchun daromad samarasi. nuqtada iste’molchi b ne’matdan b1 miqdorda, ne’matdan miqdorda sotib oladi. ne’matning narxi tushgandan keyin, yangi optimal majmua ba budjet chizig`i bilan befarqlik egri chiziqlari kesishgan nuqtaga o`tadi. nuqtada iste’molchi b3 miqdorda b ne’matdan va miqdorda tovardan sotib oladi. demak, ne’mat narxining pasayishi iste’molchining real daromadini, uning tovar sotib olish imkoniyatini oshiradi, ya’ni uning o`z ehtiyojini qondirish darajasini oshiradi. bu yerda ne’matni iste’mol qilish hajmining umumiy o`zgarishi (uning narxi tushishi hisobidan) rasmda bilan belgilangan. …

5 / 11

ga iste’molchining optimal tovarlar majmuasini o`tishini akslantiradi. almashtirish samarasi - bu naflik darajasi o`zgarmaganda, tovarlar narxi o`zgarishi munosabati bilan iste’mol tovarlar talabi tarkibining o`zgarishidir. almashish samarasi ne’mat narxini o`zgarishi natijasida b ne’matni qo`shimcha ne’mat bilan almashtirilishini ifodalaydi. bu almashtirish befarqlik egri chizig`i bo`yicha bo`ladi. bozor sharoitida daromad samarasi va almashtirish samarasini ajratilishi, tovarlarga narx belgilashdagi qonuniyatlarni yaxshiroq tushunishga yordam beradi. biz daromad va almashtirish samaralarini normal tovarlar uchun ko`rib chiqdik. past kategoriyali tovarlar uchun daromad va almashtirish samaralari o`z xususiyatlariga ega. bozor talabi bozor talabi alohida bozordagi iste’molchilarning individual talablari yig`indisi bilan aniqlanadi. bozor talabi chizig`i esa ma’lum bzordagi iste’molchilarning individual talablari chiziqlarini qo`shish orqali olinishi mumkin. faraz qilaylik, oziq-ovqat bozorida (masalani soddalashtirish uchun) uchta a, b va v iste’molchilar harakat qiladi deylik. quyidagi jadvalda (7.1-jadval) har bir iste’molchining berilgan narxlarda oziq-ovqatga bo`lgan talabi keltirilgan. 7.1-jadval. iste’molchilar, oziq-ovqat birlikda narxi, r so`m a b v umumiy bozor talabi, birlikda 1 …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "daromad samarasi va almashtirish samarasi"

7- mavzu: daromad samarasi va almashtirish samarasi 1. «daromad-iste’mol» chizigi va uning xususiyatlari. normal va past kategoriyali tovarlar uchun engel chiziqlari. 2. «narx-iste’mol» chizig`i va narx - iste’mol» chizig`iga ko`ra talab chizig`ini aniqlash. 3. normal va giffen tovarlari uchun daromad va almashtirish samarasi, umumiy samara. 4. past kategoriyali tovarlar uchun daromad samarasi va almashtirish samarasi. 5. almashtirish samarasini va daromad samarasini amalda qo`llash. bozor talabi va talablarni qo`shish. tayanch so’z va iboralar: normal va giffen tovarlari uchun daromad va almashtirish samarasi, umumiy samara. past kategoriyali tovarlar uchun daromad samarasi va almashtirish samarasi. daromad samarasi va almashtirish samarasi. daromad-iste’mol chizig`i. daromadning o`zgaris...

This file contains 11 pages in DOCX format (233.7 KB). To download "daromad samarasi va almashtirish samarasi", click the Telegram button on the left.

Tags: daromad samarasi va almashtiris… DOCX 11 pages Free download Telegram