hujjatlarda ish yuritish tili va uslubi referat

DOCX 17 pages 36.9 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 36.9 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

mavzu: hujjatlarda ish yuritish tili va uslubi reja: 1. hujjatchilik tarixi 2. hujjatlarda ish yuritish tili va uslubi 3. hujjat turlari va xususiyatlari 4. hujjatlardagi eng muhim zaruriy qismlar va ularni rasmiylashtirish 5. ish qog‘ozlarining yozilishi hujjatchilik tarixi bobilning miloddan avvalgi 1792-1750-yillardagi shohi xammurapining adolatpesha qonunlar majmui, undan ham qadimroq shoh ur-nammu (miloddan avvalgi 2112-2094-yillar)ning qonunlari va boshqa manbalarning mavjudligi «hujjatlar» deb ataladigan tartibot vositalarining nechog‘li olis va murakkab tarixga ega ekanligini ko‘rsatadi. albatta, kishilik jamiyatining taraqqiyoti, ijtimoiy-iqtisodiy tuzumlarning almashina borishi, aniqrog‘i, kishilar o‘rtasidagi ijtimoiy, iqtisodiy va siyosiy munosabatlarning shakllanishi barobarida hujjatlar ham takomillashib borgan. bugungi kunda fanga tariximizning turli davrlarida o‘rxun-enasoy, so‘g‘d, eski uyg‘ur, arab va boshqa yozuvlarda bitilgan juda ko‘plab hujjatlar, umuman,yozma manbalar ma’lum. xammurapi vavilon qiroli, tahminan 1793-1750 b.a. yillarda hukum surgan, 1-chi vavilon sulolasidan. u aqilli siyosatchi va qomondon edi. vavilon shahrining ko’tarilishi shu isim bilan bog’liq sharqda x-xix asrlarda yorliq, farmon, noma, bitimlar, arznoma, qarznomalar, …

2 / 17

jatchilik an’analariga rioya qilganliklaridan dalolat beradi. o‘rta asrlarda ish yuritish huquqiy maqomga ega bo‘ldi, davlat mahkamasida munshaot tizimi shakllandi va qator hujjat turlari paydo bo‘ldi. hujjat – rasmiy uslub-da yozilgan, imzolangan, kelishuv va rozilik belgilari olin-gan, davlat standart talablariga ja-vob beradigan qog‘ozlardir. hujjat matni aniqlik, ix-chamlik, lo‘ndalik, mazmuniy to‘liqlik kabi talablarga ja-vob berishi kerak. hujjatlarmatnigaqo`yiladiganengmuhimtalablardanyanabiri – xolislik. bu talablarga javob bermay-digan hujjat chinakam hujjat bo`la olmaydi, bun-day hujjat ish yuritish jara-yoniga xalaqit beradi, uning samaradorligini keskin pasaytiradi. o‘zbek tilining rasmiy idoraviy til sifatida qo‘llanishi qoraxoniylar hukmronligi davrida boshlandi. xx asrdan so‘ng o‘zbek xonlari va amirlari saroylarida yozilgan turli xil hujjatlar o‘ziga xos mazmuni, muayyan tartibi va nutqiy qolipi bilan ajralib turadi. sho‘ro hukmronligi davrida o‘zbek va rus tillarida ish yuritish huquqi qonunlashtrilgan bo‘lsa-da, amalda o‘zbek tilining ijtimoiy mavqei past edi. ma’lumki, tariximizda saroy va umuman yirik mahkamalarda yozuv ishlarini olib boruvchilar “munshiy” (arabcha) deyilgan. hujjatlarda ish yuritish tili va uslubi …

3 / 17

va samarali ishtiroki uchun tashakkur e’lon qilinsin”; 5) “. . . ga o‘z bo‘limida intizomni bo‘shashtirib yuborganligi uchun hayfsan e’lon qilinsin” va h.k. 1.tuzilish o‘rniga ko‘ra ichki va tashqi hujjatlar farqlanadi: ichki hujjat – muassasa yoki korxonani o‘zida tuzi-ladigan va shu korxona ichida foyda-laniladigan hujjatlardir. bularga xo-dimning shaxsiy vara-qasi, majlis bayonnomasi, ichki buyruq va boshqalar kiradi. yoki xizmat yozishmalarida mana bunday qoliplashgan so‘zlardan foydalanish mumkin:. 1) “sizga . . .ni ma’lum qilamiz”;“sizga . . .ni bildiramiz”; “sizga . . .ni eslatamiz”;2) “. . . yordam tariqasida . . .”, “. . . munosabat bilan . . . ”, “. . . qaroriga muvofiq ravishda . . .”3) “. . . ga zavod ma’muriyati qarshi emas”; “. . . ga zavod kafolat beradi” va h.k. o`zbek tilidagi hujjatchilik takomillashaborgani sari, bunday qoliplashgan birikmalar ham ko`payib, mukammalashib boradi. buning natijasida hujjatlarni tuzish va rasmiylashtirishishi ham bir qadar yengillashadi. anashu qoliplashgan birikmalarning ishtirokiga …

4 / 17

hujjatlardir. bularga xizmat, so‘rov, iltimos, javob, kafolat, axborot xatlarivaboshqalarkiradi. qolipli hujjatlar – odatda, oldindan tayyorlangan bosma ish qog‘ozlariga yoziladigan hujjatlardir. butur hujjatlarga nisbatan ko‘pincha «yozmoq» emas, balki «to‘ldirmoq» so‘zi ishlatiladi. bularga ish haqi yoki yashash joyi haqidagi ma’lumotnomalar, mehnatga layoqatsizlik varaqasi, ayrim dalolatnomalar, xizmat safari guvohnomalari va boshqalar kiradi. javob, kafolat, axborot xatlarivaboshqalarkiradi. namunaviy hujjatlar – boshqaruvning muayyan bir vaziyatlari bilan bog‘liq, bir-biriga o‘ xshash va ko‘p takrorlanadigan masalalar yuzasidan tuzilgan matnlarni o‘z ichiga oladigan hujjatlardir. bularga tavsiyanoma, ariza, e’lon, taklifnoma va boshqalar kiradi. javob, kafolat, axborot xatlarivaboshqalarkiradi. murakkab hujjat – bir necha masalani o‘z ichiga olgan hujjatdir. bularga shartnomalar ma’lumotnoma, rejalashtirilgan hisobot hujjatlari va boshqalar kiradi. 4.tegishlilik jihatiga ko‘ra xizmat (rasmiy) va shaxsiy hujjatlar farqlanadi: shaxsiy hujjat– yakka shaxs tomonidan yoziladigan, ularning xizmat faoliyatlaridan tashqaridagi yoki jamoat ishlarini bajarish bilan bog‘liq masalalarga tegishli bo‘ladigan hujjatlardir. bularga shaxsiy ariza, shikoyat va boshqalar kiradi. xizmat (rasmiy) hujjatlari – tayyorlanishiga ko‘ra tashkilot …

5 / 17

. hujjatlarni tayyorlash borasida bugungi kunda shakllangan umumiy qoidalarga ko‘ra, boshqaruv hujjatlari zaruriy qismlar (rekvizitlar)ning belgilangan majmuiga va ularning barqarorlashgan joylashish tartibiga ega. ma’muriy-boshqaruv faoliyatida xizmat mavqeyiga ko‘ra hujjatlar hozirgi kunda asosan, quyidagicha tasniflanadi: tashkiliy hujjatlar mazmunan tashkilot, muassasa va korxonalarning huquqiy maqomi, tarkibiy tarmoqlari va xodimlari, boshqaruv jarayonida jamoa ishtirokining qayd qilinishi, boshqa tashkilotlar bilan aloqalarning huquqiy tomonlari kabi masalalarni aks ettiradi. guvohnoma, yo‘riqnoma, nizom, qoida, ustav, shartnomalar ana shunday hujjatlar turiga kiradi. shartnomada tomonlar bajarishi lozim bo‘lgan shartlar va boshqa majburiyatlar ko`rsatiladi. ba’zi shartnomalarda olingan majburiyatni bajarmaslik natijasida keltiriladigan zararni to`lash tadbirlari ham belgilanadi. tomonlar shartnomaning barcha moddalari bo`yicha bir bitimga kelganlaridan keyin shartnoma tuzilgan hisoblanadi. shartnomalaro‘z mazmunigako‘rajudaxilma-xil ko‘rinishgaega: mahsulot yetkazib berish haqida, qishloq xo`jalik mahsulotlarini davlat yo`li bilan xarid qilish haqida, mulkiy (moddiy) javobgarlik haqida, bino va inshootlar ko`rilishi haqida, turar joy ijarasi haqida, uy-joy yoki transport vositalarini oldi-sotdi, hadya qilish, almashtirish, mol-mulkni ijaraga olish, qarz berish …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hujjatlarda ish yuritish tili va uslubi referat"

mavzu: hujjatlarda ish yuritish tili va uslubi reja: 1. hujjatchilik tarixi 2. hujjatlarda ish yuritish tili va uslubi 3. hujjat turlari va xususiyatlari 4. hujjatlardagi eng muhim zaruriy qismlar va ularni rasmiylashtirish 5. ish qog‘ozlarining yozilishi hujjatchilik tarixi bobilning miloddan avvalgi 1792-1750-yillardagi shohi xammurapining adolatpesha qonunlar majmui, undan ham qadimroq shoh ur-nammu (miloddan avvalgi 2112-2094-yillar)ning qonunlari va boshqa manbalarning mavjudligi «hujjatlar» deb ataladigan tartibot vositalarining nechog‘li olis va murakkab tarixga ega ekanligini ko‘rsatadi. albatta, kishilik jamiyatining taraqqiyoti, ijtimoiy-iqtisodiy tuzumlarning almashina borishi, aniqrog‘i, kishilar o‘rtasidagi ijtimoiy, iqtisodiy va siyosiy munosabatlarning shakllanishi barobarid...

This file contains 17 pages in DOCX format (36.9 KB). To download "hujjatlarda ish yuritish tili va uslubi referat", click the Telegram button on the left.

Tags: hujjatlarda ish yuritish tili v… DOCX 17 pages Free download Telegram