esse yozish bo‘yicha uslubi tavsiyalar

DOCX 9 pages 248.9 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 248.9 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

esse yozish bo‘yicha uslubiy tavsiyalar esse va inshoning farqli tomonlari esse insho esse – fransuz tilida "essai" – «tajriba», ingliz tilida "essay", "assay" – intilish, ijodiy sinov, ocherk; lotincha "exagium" – "o‘ylash" degan ma’noni bildiradi esse – o‘quvchining aniq mavzu yuzasidan shaxsiy fikr-mulohazalari asosida yoziladigan ixcham ijodiy ish hisoblanadi. uning o‘zgachaligi mavzuda ko‘tarilayotgan muammoga fakt va dalillarni o‘rinli keltirish orqali o‘z munosabatini bildirish. insho – arab tilidan olingan so‘z bo‘lib, "bino qilish", "qurish" degan ma’noni bildiradi. insho o‘quvchining o‘zbek adabiyoti fanidan olgan nazariy bilimlarini o‘z fikri va dunyoqarashi bilan bog‘lab yozadigan ijodiy mehnati. bunda o‘quvchidan o‘qilgan badiiy asarni chuqur o‘ylashi, tahlil qilishi, so‘ng badiiy til bilan ta’sirli ifodalashi talab etiladi. esse erkin kompozitsiya asosiga quriladigan, tuzilish jihatdan ixcham nasriy asar bo‘lib, badiiy-publitsistik janrning bir turi. esse muayyan bir reja asosida yozilmaydi. insho – tuzilishi jihatdan hajmi keng, fan bo‘yicha egallangan nazariy bilimlar asosida yoziladigan ijodiy ish. insho uchun reja tuziladi …

2 / 9

– mavzuni mantiqiy va uslubiy jihatdan bog‘lab oydinlashtirish. bu bosqichda qalamga olingan mavzuni yoritish uchun savolni to‘g‘ri qo‘yish muhim. chunonchi, bu o‘rinda esse yozuvchi "kirish qismida ushbu mavzuga ma’lumot berish kerakmi?", "men tanlagan mavzuning dolzarbligi qay darajada?", "men esse yozish davomida o‘z fikrimni dalillash uchun qanday manbalarga tayanaman?", "men kalit so‘zdan kelib chiqqan holda tezis qo‘ya olamanmi?" kabi savollarni o‘z oldiga qo‘yishi va shuning tevaragida fikr yuritgani ma’qul. essening kirish qismi kamida, ikki xatboshidan iborat bo‘lishi va har bir xatboshida ikki-uch gap ifodalanishi mumkin. o‘quvchini qiziqtirish, uning e’tiborini jalb etish maqsadida essening kirish qismi jonli va aniq yozilishi kerak. bunda xitob, undov, shaxsiy tajribaga ishora, ritorik so‘roq kabilardan foydalanish o‘rinlidir. kirish qismida o‘quvchi esse mavzusiga tushuncha beradi, shu orqali uning esse mavzusini qanday tushunganligi aniqlanadi va bu mavzu nima uchun dolzarb ekanligi yoritiladi. mavzu va uning dolzarbligi yoritilgandan keyin tezis qo‘yiladi. tezisdan keyin asosiy qismga bog‘lovchi gap yoziladi. agar tezis …

3 / 9

lar asosida yoritish asosiy savolga javob topishga ko‘maklashadi. o‘quvchining keltirilgan fakt va dalillarni taqqoslab, o‘z qarashlarini tahlil orqali ko‘rsatib borishi asosiy bo‘limning to‘liq yoritilishiga imkon beradi. qismlarga to‘g‘ri ajratish va izchillik bilan bayon etish mavzuning yoritilishidagi mantiqiylikni ta’minlaydi. dalillar – o‘quvchi tomonidan aytilgan fikrni isbotlash uchun keltiriladigan ko‘chirma (maqol, sitata, hikmatli so‘z, rivoyat, she’riy parchalar va h.k.). qo‘yilgan tezisga kamida ikkitadan dalillar keltirilishi kerak. asosiy qismni yoritish uchun kerakli ma’lumotlarni keltirish jarayonida qo‘yilayotgan masalaga o‘quvchining shaxsiy munosabatini bildiruvchi, shuning bilan birga, menimcha, mening fikrimcha, birinchidan, ikkinchidan, shu kabi, demak, biroq, unday bo‘lsa kabi kirish so‘zlardan foydalanish o‘rinli bo‘ladi. 3. xulosa xulosa – mavzu bo‘yicha chiqariladigan yakuniy jumlalar bo‘lib, unda yangi fikr-mulohazalar bildirilmaydi, balki dalillarga suyangan holda yakun chiqarilib, uni yechish yo‘llari ko‘rsatiladi. essening yakuniy qismida asosiy qismda berilgan muammoning yechimi tasdiqlanadi va mazmunning mohiyati ochiladi, ya’ni «esse boshida ko‘tarilgan masala bo‘yicha nima deyish mumkin?» degan savolga aniq va tushunarli javob …

4 / 9

ladi. unda birgina fikr o‘rtaga tashlanadi va rivojlantiriladi. uning bir necha mavzu va bir qancha g‘oyasi bo‘lishi maqsadga muvofiq emas. 5. esse erkin kompozitsiya asosida yoziladi. yaxshi esseni mavzuni yaxshi tushungan, uni har tomonlama idrok eta olgan, o‘z g‘oyalari bilan o‘quvchini o‘ylanishga majbur eta oladigan odamgina yoza oladi. 6. esse yozishda bir qolipdagi so‘zlardan foydalanish, so‘zlarni qisqartirish, yuzaki xulosa chiqarishdan xoli bo‘lish kerak. esse tili salmoqlilikni talab qiladi. bunda esse mavzusini oydinlashtirish, hajmini va maqsadni aniq belgilab olish muhimdir. 7. esseda badiiy to‘qima va fantaziya bo‘lmaydi. unda adabiy til uslublaridan to‘g‘ri va o‘rinli foydalaniladi. 8. esse ixcham hajmli bo‘lgani bois, fikr-mulohaza bildirishda batafsil hikoyalashdan cheklanish, keltirilgan ma’lumotni ipidan ignasigacha bayon etishdan saqlanish, bir aytilgan fikrni yana qayta takrorlashga yo‘l qo‘ymaslik kerak. uzundan uzoq, aralash turdagi qo‘shma gaplar o‘rniga qisqa va ixcham ifoda usulini qo‘llagan ma’qul. 9. esse xatboshilarga to‘g‘ri ajratilishi kerak. esseni yozib bo‘lgach, uni qayta-qayta o‘qib chiqish tavsiya etiladi. …

5 / 9

m kishini o‘ziga jalb etadi. nega hikoya «dahshat» deb nomlangan? erk o‘zi nima? erksizlik-chi? erkparvar inson qanday bo‘ladi? nega odamzod erkka talpinib yashaydi? erk – kishining o‘z xohishi bilan ish-harakat qilish huquqi. erksizlik –tobelikdagi hayot, haq-huquqsizlik. mening fikrimcha, hikoya qahramoni unsin erk yo‘lida qurbon bo‘ldi. nima uchun? unsin – o‘n oltiga to‘lib-to‘lmagan qiz – olimbek dodxohning sakkizinchi xotini edi. u insofsizlik va shafqatsizlik hukm surgan bu xonadonga ko‘nikolmas, berahm dodxohning xotinlariga ko‘rsatayotgan sitamlarini ko‘ngilga sig‘dirolmas edi. oilada go‘riston haqidagi vahimali hangomalar aytilgan kuzning quruq sovuqli bir kechasida nodirmohbegimning hikoyasiga javoban: · o‘lsin, nokas odam ekan, bitta qo‘yni deb...koshki arziydigan narsa bo‘lsa!.. – dedi. nafsoniyati qo‘zg‘agan dodho unsinning gapiga g‘ashi kelib, uni masxaraladi: – obbo, tegirmonchining qizi! bitta qo‘yni nazarlariga ilmaydi!..yuzta qo‘y, davlatimning yarmini bersam borasanmi? unsin unga javoban: · menga davlat kerak emas...men butkul ketsam deyman, javobimni bersangiz...bir emas, o‘nta go‘rga o‘nta pichoq sanchib kelardim, – dedi va kundoshlari va …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "esse yozish bo‘yicha uslubi tavsiyalar"

esse yozish bo‘yicha uslubiy tavsiyalar esse va inshoning farqli tomonlari esse insho esse – fransuz tilida "essai" – «tajriba», ingliz tilida "essay", "assay" – intilish, ijodiy sinov, ocherk; lotincha "exagium" – "o‘ylash" degan ma’noni bildiradi esse – o‘quvchining aniq mavzu yuzasidan shaxsiy fikr-mulohazalari asosida yoziladigan ixcham ijodiy ish hisoblanadi. uning o‘zgachaligi mavzuda ko‘tarilayotgan muammoga fakt va dalillarni o‘rinli keltirish orqali o‘z munosabatini bildirish. insho – arab tilidan olingan so‘z bo‘lib, "bino qilish", "qurish" degan ma’noni bildiradi. insho o‘quvchining o‘zbek adabiyoti fanidan olgan nazariy bilimlarini o‘z fikri va dunyoqarashi bilan bog‘lab yozadigan ijodiy mehnati. bunda o‘quvchidan o‘qilgan badiiy asarni chuqur o‘ylashi, tahlil qilishi, so‘ng ba...

This file contains 9 pages in DOCX format (248.9 KB). To download "esse yozish bo‘yicha uslubi tavsiyalar", click the Telegram button on the left.

Tags: esse yozish bo‘yicha uslubi tav… DOCX 9 pages Free download Telegram