psixologiya fanining predmeti va rivojlanish tarixi

DOCX 9 pages 23.5 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 23.5 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

mavzu: psixologiya fanining predmeti va rivojlanish tarixi. reja: 1.umumiy psixologiya predmeti va vazifalari. 2.umumiy psixologiyaning tarmoqlari. 3.psixologiya tabiiy va ijtimoiy fan sifatida. 4.psixologiyaning falsafa doirasidagi rivojlanishi. tayanch iboralar: psixologiya, psixika, ruhiyat, miya, ong, sezgi, idrok, xotira, xayol, fantaziya holat, xususiyat, jarayon, motivatsiya. umumiy psixologiya predmeti va vazifalari. psixologiya – grekcha «psyche» - jon, ruh va «logos» - ta’limot, ilm so‘zlaridan iborat bo‘lib, inson ruhiy dunyosiga aloqador barcha hodisalar va jarayonlar uning predmetini tashkil qiladi. biroq hozirgi davrda “jon” tushunchasi o‘rniga “psixika”ni qo‘llashda davom etmoqdamiz. lingvistik nuqtai nazardan jon, psixika tushunchalari aynan bir xil ma’noni bildiradi. lekin psixika tushunchasi bugungi kunda jondan kengroq ko‘lamga ega bo‘lib ham ko‘zga ko‘rinuvchi ham ko‘zga ko‘rinmovchi tomonlarini o‘zida aks ettiradi. demak, qisqa qilib, psixologiyaning predmeti konkret shaxs, uning jamiyatdagi xulq-atvori va turli faoliyatlarining o‘ziga xos tomonlaridir, deb ta’riflash mumkin. psixologiya fan sifatida psixikaning faktlarini, qonuniyatlarini va mexanizmlarini o‘rganadi desak to‘g‘ri bo‘ladi. hozirgi vaqtda psixologiya o‘zi …

2 / 9

ubyektiv tajriba faktlarining (voqelikning) namoyon bo‘lishi tushuniladi, boshqacha aytganda psixika hayotning sezgi, idrok, xotira, tafakkur, xayol kabi har bir olingan yaqqol shakllaridan iboratdir. ichki, subyektiv tajribaning o‘zi nimani anglatadi? insondagi quvonch yoki zerikish tuyg‘ulari, uning nimalarinidir esga tushirishi, biron bir hohish yoki intilish kechinmalari, xotirjamlik yoki hayajonlanish, xadiksirash hislarining barchasi shaxsning ichki dunyosi tarkibiy qismlaridir, ya’ni ularning hammasi subyektiv psixik hodisalar sanaladi. subyektiv hodisalarning asosiy xususiyati – ularning bevosita subyektga taalluqliligidir. agar inson idrok qilsa, sezsa, fikrasa, eslasa, xohish bildirsa, albatta ana shu hodisalarni bir davrning o‘zida tushunib (kuzatib) ham turadi. inson intilsa, ikkilansa, bir qarorga kelsa, biz ularning barchasini sodir bo‘layotganligini anglab turamiz ham shuning uchun psixik hodisalar bizning ruhiyatimizda sodir bo‘lishidan tashqari, ular bevosita ko‘z o‘ngimizda namoyon bo‘lib turadi. obrazli qilib aytganda, odamning ichki dunyosida turli hodisalar vujudga keladi, kechadi, odatda, shaxs bunday hodisalarni harakatlantiruvchi kuchi hamda ularning tomoshabini hisoblanadi. yuqorida ta’kidlab o‘tilgan subyektiv hodisalar xususiyatidan kelib chiqqan …

3 / 9

ish masalalarini o‘rganadi. shuning uchun ham ilmiy psixologiya boshqa barcha o‘rganilayotgan fanlar orasida eng asosiy fanlardan hisoblanadiki, uning jamiyat rivojlanishi bilan ahamiyati yanada ortib va takomillashib boraveradi. psixologiya – inson ruhiy olamini o‘rganuvchi fan. psixika – ruhiy holatlar yig‘indisi. psixologiyani o‘rganish insonlar tomonidan yaratilgan moddiy va ma’naviy boyliklarni jamiyatdagi ilg‘or g‘oyalar va ta’limotlarni ta’lim – tarbiya, falsafa, huquk nafosat, adabiyot va shuningdek, o‘quvchi yoshlarning kasbiy ruhiy kechinmalari, aqliy qobiliyati, idroki, xullas insonparvar psixologiyaning barcha qonuniyatlarini o‘z ichiga oladi. mustabid tuzum rahbarlari uzoq yillar davomida insonning haq-huquqlarini cheklashga, eski andozalarga asoslangan ijtimoiy tarbiya – milliy psixologiyamizni so‘zsiz itoatkorlikka moyillik ruhida totalitar mafkuraning ta’siri bilan yashashga odatlantirib keldi. shuning uchun ham ular milliy psixologiya va umumpsixologik qonuniyatlarni jamiyat a’zolaridan mutassil sir tutishga harakat qildilar. shunga qaramasdan istiqlol sharofati bilan respublikamizning yyetakchi psixolog olimlari e.g‘oziev, g‘.shoumarov, v.karimova, b.qodirov, m.davletshin, a.jabborovlar amaliy psixologiyani keng ko‘lamda rivojlantirishga munosib hissa qo‘shdilar. psixologiya fani oldiga hayot va …

4 / 9

q o‘z tadbiqiy ma’lumotlari natijalarining ko‘p qira ko‘p yoqlama ekanligi bilan tubdan ajralib turadi va mutlaqo boshqa sifat ko‘rsatikichiga ega. ayniqsa bu borada o‘zini o‘zi boshqarish alohida ahamiyat kasb etadi. shuning uchun u tabiatni o‘rganish ilmidan tafovutlanib, o‘zining psixik jarayonlari, funksiyalari, holatlari, hissiyoti, irodasi, xarakteri, temperamenti kabilarni boshqarishda o‘z aksini topadi. inson o‘zini anglab borib, o‘z insoniy hislatlari, xususiyati, sifati xulqini o‘zartirish imkoniyatiga ega bo‘ladi. hozirgi kunda zamon psixologiyasi fani o‘zini o‘zi boshqarish va takomillashtirish, o‘zini o‘zi qo‘lga olish, o‘ziga o‘zi buyruq berish, o‘zini o‘zi tarbiyalash bo‘yicha boy materiallar to‘plagan, bu esa o‘z navbatida inson munosabati, maqsadi, holati, kechinmalari o‘zgarishi va yangidan yaralishi haqida ilmiy tadbiqiy ma’lumotlar beradi, kundalik turmush psixiologiyasi rang-barangligini ta’minlab turadi. psixologiya inson psixikasining aniqlash, shakllantirish, yangi sharoitga ko‘chirish, takomillashtirish, rivojlanish dinamikasini ta’minlash, yangi sifat bosqichiga o‘tishini qayd qilish imkoniyati borligi bilan o‘ta amaliy, tadbiqiy fanga aylangandir. umumiy psixologiya boshqa sohalar kabi shartli ravishda qabul qilingan nomdan …

5 / 9

m bir sifatlarining ko‘rinishlari kiradi. masalan, hissiy jarayonlardan psixik holat isfatida kayfiyat, psixik xususiyatlarga qobiliyatlar va boshqalar kiradi. psixik holat tushunchasi psixik holatlarga nisbatan nisbiy statikligini anglatadi. psixik xususiyat tushunchasi esa tadqiq qilinaytgan hodisaning mustahkamligini, qaytaruvchanligini aks ettiradi va bu narsa shaxs tuzilishida o‘z ifodasini topadi. psixologiyaning falsafa doirasidagi rivojlanishi. psixologiya fanining sohalari uning amaliyot uchun muhim ahamiyat kasb etishidan dalolat beradi (huquqshunoslik psixologiyasi, klinik psixologiyasi, mehnat psixologiyasi, savdo psixologiyasi, sotsial psixologiyasi, pedagogik psixologiyasi, maxsus psixologiya, sport psixologiya va.x.). psixologiya amaliy-tabdiqiy jihatdan o‘z predmetiga ega bo‘lib, amaliy-sotsial psixolog, injener psixolog, oilaviy psixoterapev, tibbiyot psixologi, maktab psixologi kabi sohalarni o‘z ichiga qamrab olgandir. yuqorida bildirilgan fikrlarga yakun yasab, shu narsani alohida ta’kidlab o‘tish kerakki, psixologiya fani ko‘hna tarixga ega bo‘lishga qaramay, u juda navqiron fandir, chunki ilmiy psixologiya nemis psixologi v.vund tomonidan 1879 yilda leypsig (germaniya) universitutida asos solingan. birinchi eksperimental laboratoriya ochilishidan boshlanadi. shuning uchukn endigina refleksiyani (lotincha reflexus – …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixologiya fanining predmeti va rivojlanish tarixi"

mavzu: psixologiya fanining predmeti va rivojlanish tarixi. reja: 1.umumiy psixologiya predmeti va vazifalari. 2.umumiy psixologiyaning tarmoqlari. 3.psixologiya tabiiy va ijtimoiy fan sifatida. 4.psixologiyaning falsafa doirasidagi rivojlanishi. tayanch iboralar: psixologiya, psixika, ruhiyat, miya, ong, sezgi, idrok, xotira, xayol, fantaziya holat, xususiyat, jarayon, motivatsiya. umumiy psixologiya predmeti va vazifalari. psixologiya – grekcha «psyche» - jon, ruh va «logos» - ta’limot, ilm so‘zlaridan iborat bo‘lib, inson ruhiy dunyosiga aloqador barcha hodisalar va jarayonlar uning predmetini tashkil qiladi. biroq hozirgi davrda “jon” tushunchasi o‘rniga “psixika”ni qo‘llashda davom etmoqdamiz. lingvistik nuqtai nazardan jon, psixika tushunchalari aynan bir xil ma’noni bildiradi. lekin...

This file contains 9 pages in DOCX format (23.5 KB). To download "psixologiya fanining predmeti va rivojlanish tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: psixologiya fanining predmeti v… DOCX 9 pages Free download Telegram