ишлаб чиқариш харажатлари

DOCX 12 pages 180.6 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 180.6 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

( 11-мавзу. ишлаб чиқариш харажатлари ) 1. корхонанинг қисқа муддатли ва узоқ муддатли оралиқдаги фаолияти. 1. умумий, ўзгармас, ўзгарувчан ва чекли харажатлар. 1. ўртача харажатлар ва уларнинг графикларини ўзаро жойлашуви. ҳар қандай фирманинг асосий мақсади фойдани максималлаштиришдан иборатдир. умумий ҳолда фойда ялпи даромаддан умумий харажатларни айириш орқали топилади. (1) бу ерда - фойда; - умумий даромад; - умумий харажат. харажатлар фирмага нисбатан ташқи ва ички харажатларга бўлинади. ташқи харажатларга ташқи тўловлар, яъни ташқи мол етказиб берувчиларга (хом-ашё, материаллар, электроэнергия, газ) тўловлар киради. умумий даромаддан ташқи харажатларни айириб ташласак, бухгалтерия фойдасини оламиз. бухгалтерия фойдаси ички (яширин) харажатларни ҳисобга олмайди ички харажатлар сифатида қуйидагилар қаралади: 1) тадбиркорнинг ўзига тегишли ресурсларга бўлган харажати; 2) тадбиркорлик қобилиятига тўғри келадиган ва тадбиркорга тегишли бўлган нормал фойда. бухгалтерия фойдасидан ички харажатларни айириб ташласак иқтисодий фойдани оламиз. ташқи ва ички харажатларнинг йиғиндиси альтернатив ёки иқтисодий харажатларни ташкил қилади. альтернатив харажатлар, фирманинг ресурсларидан энг яхши вариантда фойдаланиши билан …

2 / 12

умуман керак бўлмай қолди, ундан альтернатив фойдаланиш варианти мавжуд эмас. фирма ушубу ускунани 60 минг сўмга сотиб, 40 минг сўм зарар кўрди. 40 минг сўм қайтарилмайдиган харажат ҳисобланади ва фирманинг ҳаракатига таъсир қилмайди. ўзгармас харажат (fc - fixed cost) - бу қисқа муддатли оралиқда маҳсулот ишлаб чиқариш ҳажмига боғлиқ бўлмаган харажатдир (маҳсулот ишлаб чиқариш ҳажми ошганда ҳам, камайганда ҳам ўзгармайдиган харажат). ўзгармас харажатларга бинодан, техникадан, иншоотлардан, ишлаб чиқариш ускуналаридан фойдаланиш билан боғлиқ харажатлар, ижара ҳақи, капитал таъмирлаш, маъмурий харажатлар киради. ўртача ўзгармас харажат (afc - average fixed cost) - бир бирлик маҳсулотга тўғри келадиган ўзгармас харажат бўлиб, у қуйидагича аниқланади: . (5) ўртача ўзгармас харажат маҳсулот ҳажми ошиши билан камайиб боради. ўзгармас харажат ва ўртача ўзгармас харажатлар чизиғи графикда қуйидагича тасвирланади (6.1-расм). ( fc , afc fc afc q ) 6.1-расм. ва чизиқлари графиги. ўзгарувчан харажат (vc - variable cost) - маҳсулот ишлаб чиқариш ҳажмига боғлиқ бўлган харажат, яъни маҳсулот …

3 / 12

ажат ҳам ошиб боради (бу ерда бошқаришнинг мураккаблашуви, самарали бўлмаган ресурслардан фойдаланиш, ўзгарувчан харажатларни ошишига сабаб бўлади). ўртача ўзгарувчан харажат фирма фаолиятини таҳлил қилишда муҳим аҳамият касб этади. унинг ёрдамида фирма фаолиятининг самарадорлиги, фирманинг мувозанат ҳолати ва келажакдаги истиқболи (ишлаб чиқаришни кенгайтириш, қисқартириш ёки тармоқдан чиқиш) белгиланади. ( q vc, avc vc q 1 оптимал ишлаб чи қ ариш ҳ ажми avc ) 6.2-расм. ва чизиқлари графиги. умумий харажатлар (tc - total cost) - қисқа муддатли орлиқда маълум миқдорда маҳсулот ишлаб чиқариш учун сарфланган ўзгармас ва ўзгарувчан харажатларнинг йиғиндисига тенг: . (6) бу ерда - ўзгармас харажат, - ўзгарувчан харажат. ўртача харажатни баъзи ҳолларда ўрнига билан ҳам белгилайди. график кўринишда умумий харажат чизиғи ўзгармас ва ўзгарувчан харажатлар чизиқларини қўшиш билан ҳосил қилинади (6.3-расм). ( tc, vc, fc tc vc fc q ) 6.3-расм. умумий харажатлар. ўртача умумий харажатларни умумий харажатни ишлаб чиқарилган маҳсулот миқдорига бўлиш йўли билан аниқлаш мумкин: , …

4 / 12

ажат ўзгарувчан харажат функциясидан олинган ҳосилага тенг: . харажатлар функцияси графиклари бир-бирига нисбатан шундай жойлашганки, бошланишда чекли харажатлар камайиб боради (бу ерда асосий сабаб, ишлаб чиқариш масштаби кенгайишининг мусбат самараси ва оптимал технологик ишлаб чиқариш ҳажмига чиқиш ҳамда ўзгармас харажатларнинг камайиши). оптимал ҳажмдан кейинги ишлаб чиқариш ҳажмининг ўсишида кам самарали ресурсларни ишлаб чиқаришга жалб қилиш, ишлаб чиқариш масштабини ортиқча кенгайиши натижасида бошқарув самарадорлигининг камайиши, харажатларнинг ортиши натижасида чекли харажатлар ўсиб боради. ( q c b a afc ac mc avc )умумий, ўртача, ўзгарувчан ва чекли харажатлар графикларининг типик жойлашуви қуйидаги 6.5-расмда келтирилган: 6.5-расм. ва графикларининг ўзаро жойлашуви. расмдан кўриниб турибдики, агар бўлганда чизиғи пастга қараб тушади ва бўлганда ҳам чизиғи пастга қараб камайиб боради. бунинг сабаби - ҳар бир янги қўшимча бирлик маҳсулотни ишлаб чиқариш харажати ишлаб чиқилган маҳсулотнинг ўртача ва ўртача ўзгарувчан харажатидан кичик бўлгани учун, ўртача ва ўртача ўзгарувчан харажатларни камайтиради. агар ва бўлганида ва чизиқлари юқорига қараб …

5 / 12

3 7 50 340 390 70 7,1 49,6 55,8 8 50 420 470 80 6 53 59 9 50 510 560 90 5,5 56,5 62 10 50 610 660 100 5 61 66 жадвални қарасак, ўртача умумий харажатлар сотиш ҳажми 5 бирликка тенг бўлганда минимал 52 сўмга тенг. чекли харажатлар сотиш хажми 2-дан 3-бирликка ўтганда минимал қиймат - 30 сўмга тенг. ўртача ўзгармас харажатлар сотиш ҳажми ошиши билан камайиб бормоқда. robert l.sexton “exploring economics” 12.3 profit maximization the objective of the firm is to maximize profits. it wants to produce the amount that maximizes the difference between its total revenue and total cost. total revenue (tr) is the revenue that the firm receives from the sale of its products. total revenue for a perfectly competitive firm equals the market price of the good (p) times the quantity (q) of units sold (tr = p x q). average revenue (ar) equals …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ишлаб чиқариш харажатлари"

( 11-мавзу. ишлаб чиқариш харажатлари ) 1. корхонанинг қисқа муддатли ва узоқ муддатли оралиқдаги фаолияти. 1. умумий, ўзгармас, ўзгарувчан ва чекли харажатлар. 1. ўртача харажатлар ва уларнинг графикларини ўзаро жойлашуви. ҳар қандай фирманинг асосий мақсади фойдани максималлаштиришдан иборатдир. умумий ҳолда фойда ялпи даромаддан умумий харажатларни айириш орқали топилади. (1) бу ерда - фойда; - умумий даромад; - умумий харажат. харажатлар фирмага нисбатан ташқи ва ички харажатларга бўлинади. ташқи харажатларга ташқи тўловлар, яъни ташқи мол етказиб берувчиларга (хом-ашё, материаллар, электроэнергия, газ) тўловлар киради. умумий даромаддан ташқи харажатларни айириб ташласак, бухгалтерия фойдасини оламиз. бухгалтерия фойдаси ички (яширин) харажатларни ҳисобга олмайди ички харажатлар сифат...

This file contains 12 pages in DOCX format (180.6 KB). To download "ишлаб чиқариш харажатлари", click the Telegram button on the left.

Tags: ишлаб чиқариш харажатлари DOCX 12 pages Free download Telegram