ijtimoiy va iqtisodiy huquqlar

DOC 8 pages 133.0 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 133.0 KB

File type DOC

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

10-mavzu ijtimoiy va iqtisodiy huquqlar mavzuning asosiy masalalari 1. ijtimoiy va iqtisodiy huquqlarning mazmun-mohiyati. 2. mulk huquqining konstitutsiyaviy asoslari. 3. mehnat qilish, erkin kasb tanlash, adolatli mehnat sharoitlarida ishlash va qonunda ko‘rsatilgan tartibda ishsizlikdan himoyalanish huquqi. majburiy mehnatning ta’qiqlanishi. 4. ijtimoiy ta’minot huquqi. 5. malakali tibbiy xizmatdan foydalanish huquqi. 6. bilim olish huquqi. 7. ilmiy va texnikaviy ijod erkinligi, madaniyat yutuqlaridan foydalanish huquqi. zaruriy adabiyotlar: husanov o.t. konstitutsiyaviy huquq. darslik. – toshkent: adolat, 2013. − b.169-182. konstitutsionnoe pravo. uchebnik // avtorskiy kollektiv. – tashkent: tashkentskiy gosudarstvennыy yuridicheskiy universitet, 2018 g. s. 186-214. ides a., may c. n., grossi s. examples & explanations for constitutional law: individual rights. – wolters kluwer law & business, 2018. 599 pages. chemerinsky e. constitutional law. – aspen publishers, 2019. 1915 pages. tavsiya etiladigan adabiyotlar: macmillan, c. (1986). social versus political rights. canadian journal of political science / revue canadienne de science politique, 19(2), 283-304. retrieved …

2 / 8

rolarning mulkka egalik qilish, mehnat qilish, dam olish, nafaqa olish, tibbiy xizmatdan foydalanish, bilim olish, ilmiy va texnikaviy yutuqlardan foydalanish kabilarga bo‘lgan huquqlari “iqtisodiy va ijtimoiy huquqlar” deb belgilangan. bu huquqlar davlat tomonidan o‘rnatilib, davlatning iqtisodiy qudrati oshib borishi, imkoniyatlarining kengayishi natijasida kengayib boradi. bu huquqlardan foydalanish orqali fuqarolar o‘z yashash sharoitini o‘zi ta’minlaydi. iqtisodiy va ijtimoiy huquqlar iqtisodiy va ijtimoiy munosabatlarni tartibga soladi. o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasining ix-bobi “iqtisodiy va ijtimoiy huquqlar” deb atalib, uning alohida moddalarida belgilangan qoidalar fuqarolarning turmush tarzi normal bo‘lishini ko‘zda tutadi. o‘zbekiston konstitutsiyasida belgilangan iqtisodiy-ijtimoiy huquqlar doirasi, qo‘llanish tarzi hech qanday demokratik davlatlardan kam emas va belgilangan qoidalar xalqaro hujjat normalariga va ularda belgilangan talablarga mos. o‘zbekiston fuqarolari uchun belgilangan ayrim iqtisodiy huquqlar, o‘zbekistonning demokratik yo‘ldan borayotganligi, jahon tajribasiga tayanish, bozor munosabatlariga asoslangan jamiyat qurish maqsadining haqiqiy isbotini ko‘rsatadi. masalan, “mulkdor bo‘lish huquqi”. ayrim iqtisodiy huquqlar esa, yuqoridagi holatlarga asosan yangicha mazmunda, sharoitga mos ravishda …

3 / 8

angan. mulk huquqi har kimning o‘ziga tegishli bo‘lgan mol-mulkka bo‘lgan o‘z xohishiga ko‘ra, o‘z manfaatini ko‘zlab egalik qilish, foydalanishi va tasarruf etishini anglatadi. o‘zbekistonda har bir shaxs mulkdor bo‘lishga haqli. bankka qo‘yilgan omonatlar sir tutilishi va meros huquqi qonun bilan kafolatlanadi. bozor iqtisodiyoti asosida rivojlangan mamlakatlar tajribasi shuni ko‘rsatadiki, faqatgina iqtisodiy jihatdan erkin fuqarogina haqiqiy mulk egasi bo‘lib, u o‘z mulkidan samarali foydalanishi va shu orqali mamlakat iqtisodiyotiga ijobiy ta’sir etishi mumkin. o‘zbekistonda o‘tkazilayotgan iqtisodiy islohotlarning asosiy vazifasi davlat mulkini xususiylashtirish orqali monopoliyaga chek qo‘yish va ko‘p ukladli iqtisodiyotni barpo etish, mulkni haqiqiy egasiga topshirish, mulkning barcha shakllarining rivojlanishiga bir xil shart-sharoit yaratib berish va rivojlantirishdan iborat. bu vazifalarni bajarish, birinchi navbatda, mulk huquqini amalga oshirish mexanizmining huquqiy asoslarini yaratish, ayniqsa, uning muhim elementi bo‘lgan har kimning o‘z xususiy mulkiga erkin egalik qilish tamoyilini mustahkamlash edi. o‘zbekistonda har bir inson meros qoldirish huquqiga ega ekanligi o‘zbekiston konstitutsiyasi tomonidan kafolatlanadi. meros …

4 / 8

tganini ko‘rsatishi shart emas. 3. mehnat qilish, erkin kasb tanlash, adolatli mehnat sharoitlarida ishlash va qonunda ko‘rsatilgan tartibda ishsizlikdan himoyalanish huquqi. majburiy mehnatning ta’qiqlanishi o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasining 37-moddasida "har bir shaxs mehnat qilish, erkin kasb tanlash, adolatli mehnat sharoitlarida ishlash va qonunda ko‘rsatilgan tartibda ishsizlikdan himoyalanish huquqiga egadir. sud hukmi bilan tayinlangan jazoni o‘tash tartibidan yoki qonunda ko‘rsatilgan boshqa hollardan tashqari majburiy mehnat taqiqlanadi", deyiladi. o‘zbekistonda qonun bo‘yicha to‘la erkin iqtisodiy faoliyat har bir inson uchun ta’minlanadi, o‘z mehnatini sarflash erkinligi, har bir shaxsning mehnat qilish huquqi, erkin ish joyini tanlash, adolatli mehnat sharoitlarida ishlash va ishsizlikdan himoyalanish kabi shaxslarning konstitutsiyaviy huquqlari o‘zbekiston respublikasining "aholini ish bilan ta’minlash to‘g‘risida"gi, "mehnat muhofazasi to‘g‘risida"gi qonunlari va o‘zbekiston respublikasi mehnat kodeksi bilan tartibga solinadi. o‘zbekistonda yollanib ishlayotgan barcha fuqarolar dam olish huquqiga egadirlar. ish vaqti va haq to‘lanadigan mehnat ta’tilining muddati qonun bilan belgilanadi (konstitutsiyaning 38-moddasi). ish vaqti deb, ma’lum bir grafik asosida …

5 / 8

bilan tahdid qilish orqali (shu jumladan mehnat intizomini saqlash vositasi tariqasida) ish bajarishga majburlash taqiqlanadi. quyidagi ishlar, ya’ni: harbiy yoki muqobil xizmat to‘g‘risidagi qonunlar asosida; sudning qonuniy kuchga kirgan hukmiga binoan; qonunda nazarda tutilgan boshqa hollarda bajarilishi lozim bo‘lgan ishlar majburiy mehnat deb hisoblanmaydi. 4. ijtimoiy ta’minot huquqi fuqarolarning mehnat qilish qobiliyati yo‘qolganda yoki pasayganda davlat ularni qo‘llab-quvvatlashi, xalqaro hujjatlar talabidan, davlatning insoniylik g‘oyasiga sodiqlik prinsipidan kelib chiqadi. kishi o‘zining kuch-quvvatini, aqlini, qolaversa, ularning ma’lum qismini davlat idora, korxona, muassasalarida mehnat qilishga sarflash bilan nafaqat o‘zining moddiy ehtiyojini qondiradi, shu bilan birga, davlatga uning korxona, tashkilot, muassasalarining rivojlanishiga, moddiy jihatdan mustahkamlanishiga ham hissa qo‘shadi. shuning uchun kishilar qariganda yoki boshqa sabablar bilan vaqtincha yoki butunlay mehnat qobiliyatini yo‘qotganda, davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlanadi. konstitutsiyada fuqarolarning ijtimoiy ta’minot olish huquqi belgilanishi fuqarolarni ijtimoiy tomondan qo‘llab-quvvatlashning huquqiy asosi hisoblanadi. konstitutsiyaning 39-moddasida bu quyidagicha belgilangan: “har kim qariganda, mehnat layoqatini yo‘qotganda, shuningdek boquvchisidan mahrum bo‘lganda …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ijtimoiy va iqtisodiy huquqlar"

10-mavzu ijtimoiy va iqtisodiy huquqlar mavzuning asosiy masalalari 1. ijtimoiy va iqtisodiy huquqlarning mazmun-mohiyati. 2. mulk huquqining konstitutsiyaviy asoslari. 3. mehnat qilish, erkin kasb tanlash, adolatli mehnat sharoitlarida ishlash va qonunda ko‘rsatilgan tartibda ishsizlikdan himoyalanish huquqi. majburiy mehnatning ta’qiqlanishi. 4. ijtimoiy ta’minot huquqi. 5. malakali tibbiy xizmatdan foydalanish huquqi. 6. bilim olish huquqi. 7. ilmiy va texnikaviy ijod erkinligi, madaniyat yutuqlaridan foydalanish huquqi. zaruriy adabiyotlar: husanov o.t. konstitutsiyaviy huquq. darslik. – toshkent: adolat, 2013. − b.169-182. konstitutsionnoe pravo. uchebnik // avtorskiy kollektiv. – tashkent: tashkentskiy gosudarstvennыy yuridicheskiy universitet, 2018 g. s. 186-214. ides a., may c. n.,...

This file contains 8 pages in DOC format (133.0 KB). To download "ijtimoiy va iqtisodiy huquqlar", click the Telegram button on the left.

Tags: ijtimoiy va iqtisodiy huquqlar DOC 8 pages Free download Telegram