ma`ruza mashg`ulot: muskullarning tuzilishi, shakli, tanada joylashishi va harakat davrida ko`rinishi

PDF 6 pages 900.2 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 900.2 KB

File type PDF

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

ўзбекистон республикаси 8- ma`ruza mashg`ulot muskullarning tuzilishi, shakli, tanada joylashishi va harakat davrida ko’rinishi o‘quv mashg`ulotining maqsadi: talabalarga gavda muskullari, chanoq va son muskullari, boldir va oyoq panjasi muskullari, bosh va bo’yin muskullari, uning bo’laklari to‘g`risida ma`lumot berish va inson muskullar tizimini to’g’ri tasvirlashni o‘rgatish. nazariy mashg’ulot materiallar: odam anatomiyasiga oid skelet, bosh suyagi, anatomik modellar, gipsdan ishlangan namunalar 1-topshiriq: insonning turli xolatlarida muskullarning xisobiga tana muvozanatini ushlab turishi. gavda muskullarihar qaysisi o’z holicha alohida-alohida ishlamasdan, balki doimo birgalashib ishlaydi, ayniqsa, odam yurayotgan paytida shunday bo’ladi. muskullar har tomondan tarang tortib, gavdaning yuqori qismini muvozanatda tutib turadi va kishi yurayotgan va xususan - yugurayotgan paytida, sakrayotganida keskin burilganida unga passiv, tebranma harakatlar qilishga imkon bermaydi. mana shu muskullar bo’shashib qolsa, odam keskin harakat qilgan paytlarda ko’krak qafasi bosh va qo’llar bilan birgalikda likkillayveradigan bo’lib qoladi. kam mashq qilgan zalvarli odam yugurayotgan yoki sakrayotgan paytda shunday manzara kuzatiladi, bunday odam beo’xshov, …

2 / 6

. chanoq doimiy shaklini saqlab qoladi, ko’krak qafasi ham xuddi shunday (chuqur nafas olish va nafas chiqarish harakatlari hisobga olinmasa), faqat qorin shakli o’zgarib turadi. qorin muskullari ko’krak qafasidan tushib kelar ekan, suyak tayanchini yo’qotadi va natijada elastikligi tufayli ichga tortilib, belgi hosil qiladi. bu muskullar chanoq tomon borar ekan, kindikdan pastroqda yana kengayadi va qorinning oldingi devori ichkaridan ta’sir etadigan bosim tufayli oldinga do’mpayib chiqadi, chov boylamlari ham bosim kuchiga uchrab do’mpayib qoladi, buning natijasida qorinning pasti oval shakliga kiradi. odam o’tirganida chanoq orqaga bukiladi, qov birlashmasi o’tariladi, dumg’aza esa orqa tomoni bilan pastga buraladi. ayni vaqtda pastda joylashgan qismi kjori qismiga burchak qorinning kindikdan ostida birmuncha gorizontal bo’lib yotadi va oldinga ko’proq turtib chiqib turadi. qorin go’yo ikki bukiladi va pastki qismi, agar qorin muskuldor bo’lsa, birmuncha do’mpayadi, qorin yumshoq bo’lsa, yostiqqa o’xshab juda chiqib turadi. odam bir oyog’iga tayanib, tik turgan bo’lsa ko’krak qafasi o’sha tomonga engashadi, …

3 / 6

n struktura va o’rta chiziqqa mos keladigan qilib tuzish kerak. qorin muskullari qorin pressini tashkil etadi. ularga 5 ta m uskul kiradi: qorinning to ‘g‘ri muskuli, qorinning 2 ta qiyshiq m uskuli, ko‘ndalang va piram ida muskullari. muskul tutam lari har taraflam a yo‘nalgan b o ‘lgani uchun qorin pressi juda m ustahkamdir. bularning ichida qorinning tashqi qiyofasida to ‘g‘ri va tashqi qiyshiq m uskullari m uhim rol o ‘ynaydi. qorinning to‘g ‘ri muskuli (m.rectus aldominus) qorin devorining oldingi qismida, 5-, 6-, 7-qovurg‘alarning tog‘ay qismi ichki yuzasida va to ‘sh suyagining xanjarsimon o ‘sig‘idan boshlanib, qov suyagiga yopishadi. uning tolasi 3:4 joyida pay belbog‘larini hosil qiladi. yuqori pay belbog‘i 8-qovurg‘a tog‘ayida, pastki kindik chegarasida, o ‘rtasidagi esa asosan, ular orasida, b a ’zan 4-belbog‘i kindikning pastida joylashadi. qorinning to ‘g‘ri muskuli teri ostidan yaxshi ko‘rinadi va ushlab ko‘rish mumkin. muskuli yaxshi rivojlangan odamlarda bu muskul qisqarganida belbog‘ o ‘rnida egatcha …

4 / 6

imon muskuli; 9—qorinning tashqi og‘ma muskuli. gavdaning yuqori qismi - ko’krak qafasi gumbazsimon simmetrik shakldir, yelka kamari shunda joylashgan bo’lib, harakat qilib turadi. bu shakl yelka kamarining har qanday harakatida o’zgarmay qolaveradi. chanoq va ko’krak qafasi shakli o’zgarmaydigan ikkita tuzilmadir; ular faqat o’zaro olganjoyini o’zgartiradiki, bu umurtqa pog’onasi egriligi va qorin shaklining o’zgarishi bilan birga davom etadi. gavda figuraning markaziy qismi bo’lganligi uchun uning qismlari - chanoq bilan ko’krak qafasining o’zaro munosabati har qanday pozadagi figurani tuzishningeng asosiy halqasi bo’lib xizmat qiladi. shu bilan birga eng muhim qism chanoqdir, chunki u figuraning qoq markaziga turadi. orqaning serbar muskuli (m.latissimus dorsi) yassi va uchburchak shaklda orqaning pastki qismida, teri ostida yotadi. ko‘krak umurtqasining pastdagi 5-6- sida va jami bel umurtqalarining o'tkir qirrali o‘siqlaridan, yonbosh suyagining orqadagi bo‘limidan hamda pastki 4 ta qovurg‘adan boshlanib, serbar plastinka shaklida yuqoriga ko‘tariladi. so’ngra tolalari yoyilib ketadi, yassi pishiq bo‘lib yelka suyagining kichik do‘mboqchasidan pastrog’iga birikadi. …

5 / 6

i. rombsimon muskullar (m.rhomboideus major et minos) trapetsiyasimon muskul ostida bo‘lib, pastdagi ikkita bo‘yin umurtqasining va yuqoridagi to‘rtta ko‘krak umurtqasining o‘tkir qirrali o‘siqlaridan boshlanadi, ko‘krakning medial chekkasiga birikadi. u ko‘krakni medial tomonga ko‘taradi va o‘rta cliiziqqa yaqinlashtiradi, yuqoriga tortadi. kurakni ko‘taruvchi muskul (m.levaton scapulae). bu muskul trapetsiyasimon muskul ostida joylashgan, yuqoridagi to'rtta bo‘yin umurtqasining koiidalang o‘sig‘idan boshlanib, pastga qarab yoiialadi. kurakning yuqori burchagiga birikadi. qisqarganda kurakni yuqoriga ko‘taradi. orqaning yuqori tishli muskuli (m.serratus posterior superior) rombsimon muskulning old tomonida joylashgan. pastga ikkita bo‘yin va yuqoriga ikki ta ko‘krak umurtqasining qirrali o‘siqlaridan boshlanib, 11-15-qovurg‘alarning orqa tomoniga birikadi. bu muskul qisqarganida qovurg‘alarni ko‘taradi. 3-topshiriq: pastki kamar muskullari tos kamarining ichki va tashqi muskullari hamda oyoq muskullariga bo'linadi. chanoqning ichki muskullari yonbosh, bel katta muskulidan iborat. u belning barcha umurtqalaridan boshlanib, yonbosh chuqurchasini yopadi, pastga yoiialib, qov bo‘limida son suyagining kichik ko'stiga birikadi. muskul qisqarganida sonni bukadi, tik turgan holatida kuchli boiadi, to …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ma`ruza mashg`ulot: muskullarning tuzilishi, shakli, tanada joylashishi va harakat davrida ko`rinishi"

ўзбекистон республикаси 8- ma`ruza mashg`ulot muskullarning tuzilishi, shakli, tanada joylashishi va harakat davrida ko’rinishi o‘quv mashg`ulotining maqsadi: talabalarga gavda muskullari, chanoq va son muskullari, boldir va oyoq panjasi muskullari, bosh va bo’yin muskullari, uning bo’laklari to‘g`risida ma`lumot berish va inson muskullar tizimini to’g’ri tasvirlashni o‘rgatish. nazariy mashg’ulot materiallar: odam anatomiyasiga oid skelet, bosh suyagi, anatomik modellar, gipsdan ishlangan namunalar 1-topshiriq: insonning turli xolatlarida muskullarning xisobiga tana muvozanatini ushlab turishi. gavda muskullarihar qaysisi o’z holicha alohida-alohida ishlamasdan, balki doimo birgalashib ishlaydi, ayniqsa, odam yurayotgan paytida shunday bo’ladi. muskullar har tomondan tarang tortib, gavdan...

This file contains 6 pages in PDF format (900.2 KB). To download "ma`ruza mashg`ulot: muskullarning tuzilishi, shakli, tanada joylashishi va harakat davrida ko`rinishi", click the Telegram button on the left.

Tags: ma`ruza mashg`ulot: muskullarni… PDF 6 pages Free download Telegram

ma`ruza mashg`ulot: muskullarning tuzilishi, shakli, tanada joylashishi va harakat davrida ko`rinishi

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "ma`ruza mashg`ulot: muskullarning tuzilishi, shakli, tanada joylashishi va harakat davrida ko`rinishi"

Similar files