диуретик воситалар

DOCX 6 sahifa 25,8 KB Bepul yuklash

6 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 25,8 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 6

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 6

мавзу 2.7:диуретик воситалар режа: 1. диурез тушунчаси ва физиологияси 1. диуретик воситаларнинг таснифи ва таъсири маълумки, одам танаси нормал шароитда 40-50 л (65-70%) сув сақлайди. бу сув асосан ҳужайралар ичида бўлиб, 30-35л ни ташкил қилади. қолгани эса тўқималар, ҳужайралар орасида жойлашган (10-12 л), 3,5 л часи қон томирларида қон таркибида бўлади. ҳужайра ва тўқималарда доимо сув билан электролитларнинг алмашинуви бўлиб туради. сувнинг организмда тақсимланиши ва унинг алмашиши электролитларга, биринчи галда натрийга боғлиқ. электролитлар миқдорининг танада доимо бир меъерда бўлишини асаб – эндокрин тизими (минералокортикоидлар, антидиуретик гормон ва бошқалар) ва қон айланиши таъсинлайди. танада муҳитнинг доимийлиги (ph, осмотик босим ва бошқалар) еки гомеостаз ҳолати кўпроқ шу электролитлар балансига, чиқариш аъзоси бўлган буйракларнинг физиологик фаолиятига боғлиқ бўлади. буйракнинг кўпчилик касалликларида (нефрит, нефроз ва бошқалар), юрак пороки сабабли юрак - қон томирлар тизими фаолиятининг етишмовчилиги (декомпенсация холати) ва жигар касалликларида (цирроз ва бошқалар) сув-туз алмашинуви бузилиб, танада сув йиғила бошлайди, шишлар пайдо бўлади. …

2 / 6

жараен бўлиб, буйрак томонидан қувват сарфланиши талаб қилинмайди ва фармакологик таъсирга бўйсунмайди. бир кеча-кундузда буйраклардан 150 литргача сув, 1200 г натрий ва бошқа моддалар (глюкоза, аминокислоталар, мочевина, ҳар хил электролитлар ва бошқалар) ажралиб чиқади. буйрак каналчалари эпителийининг секрецияси фаол жараен бўлиб, айрим метаболитларни (сийдик кислота, водород ионлари, калий ионлари ва ҳ.) ва кўпчилик дори моддаларининг (сульфаниламидлар, антибиотиклар ва бошқалар) каналчалар абўшлиғига, айрим моддаларнинг эса қонга қайта сўрилишини таъминлайди. бу жараен эпителий пардасидаги алоҳида ўтказувчи тизим орқали бажарилади ва бунинг учун қувват сарфланади, айрим ферментлар қатнашади. диуретиклар деб, танада сув-туз алмашинувига таъсир этиб, сув ва тузларнинг буйраклар орқали чиқиб кетишини оширадиган препаратларга этилади. ушбу тизим дори моддалари таъсирида ўз фаолиятини ўзгартириши мумкин. уларнинг таъсирида айрим электролитларнинг чиқиб кетиши тезлашади, айримларининг чиқиши эса камаяди. бирламчи пешобнинг каналчаларда қайтадан сўрилиши (реабсорбция) танада свв-электролит балансини бир меъерда ушлаб турадиган жараен ҳисобланади. реабсорбция натижасида буйрак каналчалалрида бирламчи пешобнинг 99%и сўрилади ва 1200 г фильтрдан ўтган …

3 / 6

мал (бошланғич), айримлари (калий ионларининг секрецияси, натрий) дистал (охири), бошқалари эса нефроннинг иккала қисмида (натрий, хлор) қайтадан сўрилади. сувнинг пассив сўрилиши (электролитларсиз) каналчанинг дистал қисмида бажарилади ва бу жараен гипофиз безининг антидиуретик ва буйрак усти безининг альдостерон гормонлари томонидан бошқарилиб туради. шу билан бирга альдостерон натрий ионларини ушлаб, калий ионлар секрециясини жонлантиради. демак, бирламчи пешобнинг электролитлар ҳисобига қайтадан сўрилиши анча мураккаб жараен бўлиб, пешоб ҳайдовчи дори моддаларининг таъсир механизми асосан ана шу реабсорбциянинг ўзгаришига боғлиқ. тибби`т амали`тида ишлатиладиган диуретиклар ким`вий тузилиши, олиниши, таъсир механизми ва ишлатилиши бўйича турлича. шу сабабли улар қуйидаги гуруҳлар бўйича тасниф қилинади. а. салуретиклар а) тиазид ва тиазидсимон диуретиклар – гидрохлортиазид, циклометазид, оксодолин б) сульфамоилантранил, сульфамоил бензой ва диклофенак-сирка кислотаси ҳосилалари – фуросемид, .буфенокс, клопамид, индапамид, ксипамид, этакрин кислота, пиретанид б. калийни сақлаб қолувчи диуретиклар – триамтерен, амилорид, спиронолактон в. осмодиуретиклар – маннит, мочевина, калий ацетат г. турли хил диуретиклар а) кислота ҳосил қилувчи диуретиклар – …

4 / 6

инг проксимал қисмидаги натрий ионлари сўрилишини таъминлайдиган алоҳида ферментни тўсади. бундан ташқари, уларнинг таъсирида каналчанинг дистал қисмидаги карбоангидраза ферменти ҳам тўсилади. шу сабабли бикарбонат ва калийнинг чиқиши ошади. натижада пешоб қисман ишқорий муҳитга эга бўлиб қолади (22-жадвал). препаратларнинг таъсири ичилгандан кейин 30-60 дақиқа ўтгач бошланади, 2-3 соат ичида таъсири кучайиб бориб, 8-12 соатгача давом этади. улар асосан юрак – томир етишмовчилиги, жигар ва буйрак касаллиги туфайли пайдо бўлган шишларда, гипертония, глаукома, ҳомиладорлик токсикозида буюрилади. салуретикларнинг асосий камчилиги шундан иборатки, улар калий ионларининг чиқишини тезлаштиргани учун қонда калий миқдори камаяди. бу ўз навбатида иштаҳанинг пасайишига, мушаклар тонусининг бўшашишига ва юрак ритмининг бузилишига олиб келади. бунда юрак гликозидлари берилаетган бўлса, уларнинг заҳарли таъсири кучаяди. шу сабабли салуретиклар узоқ муддат давомида берилмайди. агар 5-6 кундан ортиқ бериладиган бўлса, калий сақлайдиган препаратлар (калий хлорид, панангин, аспаркам), картошка, туршак, сабзи каби махсулотлар берилади. салуретикларнинг таъсири натижасида пешоб кислотасининг танада йиғилиб қолиши подаграга (майда бўғимларнинг оғриши, …

5 / 6

рилишини тезлаштиради, лекин калийнинг чиқишини ўзгартирмайди. бошқача қилиб этганда, дихлотиазид таъсирида бўладиган гипокалиемияга йўл қўймайди. бу препарат ҳам юрак, буйрак, жигар касалликларида бўладиган шишларда даво мақсадида ишлатилади. оксодолин препарати асосан натрийуретик бўлиб, узоқ таъсир этадиган (таъсири 2-4 соатда бошланиб, бир кеча-кундуз давом этади) диуретик ҳисобланади. гипотензив таъсирга ҳам эга. гипокалиемияни деярли бермайди. урегит – таъсир этиши бўйича натрий ва калий ажратувчи диуретикларга хос препарат. диуретик таъсири анча кучли вав тез намоен бўлади (20-40 дақиқада). карбоангидраза ингибиторларига асосан диакарб препарати киради. кимёвий тузилиши бўйича сульфаниламид синфига киради. фармакологик таъсири натижасида аакарбоангидраза ферменти тўсилади. бунинг оқибатида каналчалар эпителийида кўмир кислотанинг ҳосил бўлиши тормозланади, диссоциацияга учраб, водород ионлари ажралади. натрийнинг сўрилиши учун водород алмашинуви содир бўлмайди. бикарбонатлар бирламчи пешоб таркибида чиқа бошлайди. пешоб муҳити ишқорий бўлиб қолади, қонда эса ацидоз ҳолати юз бериши мумкин. диакарб ҳам, бошқа диуретиклар сингари, калий ва водород ионларининг ажралишига олиб келади. диакарб ичилганидан кейин қонга тез сўрилади, 2 …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 6 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"диуретик воситалар" haqida

мавзу 2.7:диуретик воситалар режа: 1. диурез тушунчаси ва физиологияси 1. диуретик воситаларнинг таснифи ва таъсири маълумки, одам танаси нормал шароитда 40-50 л (65-70%) сув сақлайди. бу сув асосан ҳужайралар ичида бўлиб, 30-35л ни ташкил қилади. қолгани эса тўқималар, ҳужайралар орасида жойлашган (10-12 л), 3,5 л часи қон томирларида қон таркибида бўлади. ҳужайра ва тўқималарда доимо сув билан электролитларнинг алмашинуви бўлиб туради. сувнинг организмда тақсимланиши ва унинг алмашиши электролитларга, биринчи галда натрийга боғлиқ. электролитлар миқдорининг танада доимо бир меъерда бўлишини асаб – эндокрин тизими (минералокортикоидлар, антидиуретик гормон ва бошқалар) ва қон айланиши таъсинлайди. танада муҳитнинг доимийлиги (ph, осмотик босим ва бошқалар) еки гомеостаз ҳолати кўпроқ шу э...

Bu fayl DOCX formatida 6 sahifadan iborat (25,8 KB). "диуретик воситалар"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: диуретик воситалар DOCX 6 sahifa Bepul yuklash Telegram